ภาวะถุงน้ำบริเวณข้อมือ: ก้อนนูนที่ข้อมือคืออะไร อันตรายไหม?

ก้อนนูนที่ข้อมือแบบนี้ เรียกว่าอะไรกันแน่

หลายคนมักตกใจเมื่อจู่ๆ พบก้อนนูนขึ้นมาบริเวณหลังมือหรือข้อมือ ทั้งที่ก่อนหน้านี้ไม่ได้ไปกระแทกหรือเกิดอุบัติเหตุอะไรเลย ก้อนที่ว่านี้ทางการแพทย์เราเรียกว่า ภาวะถุงน้ำบริเวณข้อมือ หรือ Ganglion Cyst ซึ่งเป็นก้อนถุงน้ำที่ไม่ได้เกิดจากมะเร็ง แต่เกิดจากความเสื่อมหรือการระคายเคืองของเยื่อหุ้มข้อต่อหรือเส้นเอ็น ทำให้มีการผลิตสารหล่อลื่นออกมาสะสมจนกลายเป็นถุงน้ำนูนขึ้นมาให้เห็น

ทำไมถึงมีถุงน้ำโผล่ขึ้นมาที่ข้อมือเรา

ถุงน้ำเหล่านี้มักมีลักษณะเป็นถุงที่มีน้ำเมือกใสๆ เหนียวๆ อยู่ข้างใน ส่วนใหญ่มักเกิดจากสาเหตุหลักๆ ดังนี้

• การใช้งานข้อมือหนักๆ หรือซ้ำๆ เป็นเวลานาน ทำให้ข้อต่อเกิดความล้า
• ความเสื่อมของข้อต่อตามธรรมชาติ
• การบาดเจ็บที่ข้อมือแบบเล็กๆ น้อยๆ สะสมกันมานานโดยที่เราไม่รู้ตัว

ก้อนแบบนี้ดูยังไงว่าเป็นถุงน้ำ ไม่ใช่ก้อนเนื้อร้าย

จุดสังเกตสำคัญของภาวะถุงน้ำบริเวณข้อมือ คือก้อนมักจะมีความยืดหยุ่น ถ้าลองกดดูจะรู้สึกเหมือนกดลงบนลูกโป่งใส่น้ำ และที่สำคัญคือขนาดของมันสามารถเปลี่ยนแปลงได้ บางวันอาจจะนูนชัด บางวันก็ยุบลงไปโดยเฉพาะเวลาที่ไม่ได้ใช้งานข้อมือหนักๆ ก้อนมักจะไม่ลามไปที่อื่นและไม่ใช่มะเร็งแน่นอน

เมื่อไหร่ที่ควรมารักษากับหมอ

ถ้าก้อนนั้นไม่ได้ทำให้เจ็บ ไม่ได้ขัดขวางการขยับมือ และไม่ได้ดูใหญ่ขึ้นจนน่าเกลียด หลายครั้งเราก็สามารถปล่อยไว้ได้โดยไม่ต้องทำอะไร แต่ควรเข้ามาพบหมอหากมีอาการดังนี้

• ก้อนมีขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ จนขัดขวางการใช้งานข้อมือ
• มีอาการปวดร้าว หรือกดทับเส้นประสาทจนรู้สึกชาที่ปลายนิ้ว
• ก้อนขยายตัวจนทำให้รู้สึกไม่มั่นใจในรูปลักษณ์

วิธีรักษาถุงน้ำที่ข้อมือ

สำหรับการรักษาในปัจจุบัน มีวิธีที่นิยมใช้หลักๆ ดังนี้

การติดตามอาการและการปรับพฤติกรรม

ในระยะแรกหมอมักแนะนำให้สังเกตอาการไปก่อน และลดการใช้งานข้อมือหนักๆ รวมถึงการใส่ที่ประคองข้อมือเพื่อลดแรงกดดันในข้อต่อ บางกรณีถุงน้ำอาจยุบลงไปเองได้

การเจาะระบายน้ำออก

เป็นการใช้เข็มเจาะเข้าไปเพื่อดูดน้ำเมือกภายในถุงออก วิธีนี้จะทำให้ก้อนยุบตัวลงทันที แต่อาจมีโอกาสที่ถุงน้ำจะกลับมาเกิดซ้ำได้อีกในอนาคต

การผ่าตัดเอาถุงน้ำออก

หากใช้วิธีอื่นแล้วไม่ได้ผล หรือก้อนกลับมาเป็นซ้ำบ่อยครั้ง หมออาจแนะนำการผ่าตัดเล็กเพื่อเลาะถุงน้ำออกทั้งหมด ซึ่งจะช่วยลดโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำได้มากที่สุด

คำแนะนำในการดูแลข้อมือให้แข็งแรง

ไม่ว่าจะเคยเป็นหรือไม่เคยเป็น ถุงน้ำที่ข้อมือป้องกันได้ด้วยการหมั่นยืดเหยียดข้อมือและปรับท่าทางการใช้งานคอมพิวเตอร์หรืออุปกรณ์ต่างๆ ให้เหมาะสม หากเริ่มรู้สึกปวดตึงข้อมือ ควรหยุดพักและประคบเย็นเบาๆ เพื่อลดการอักเสบในเบื้องต้น และหากพบก้อนนูนที่ไม่แน่ใจ การมาตรวจกับหมอเพื่อความสบายใจย่อมเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดเสมอ