เจ็บข้อมือตอนท้อง: ภาวะเอ็นข้อมืออักเสบในสตรีตั้งครรภ์ที่แม่มือใหม่ต้องรู้

ทำไมคุณแม่ตั้งครรภ์ถึงมักปวดข้อมือจนขยับลำบาก

ในช่วงที่กำลังตั้งครรภ์ ร่างกายมีการเปลี่ยนแปลงหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นการขยายตัวของมดลูกหรือการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมน หนึ่งในอาการที่พบได้บ่อยแต่หลายคนอาจจะยังไม่ทราบคือ ภาวะเอ็นข้อมืออักเสบในสตรีตั้งครรภ์ อาการเริ่มแรกมักจะรู้สึกเจ็บจี๊ดบริเวณโคนนิ้วหัวแม่มือ โดยเฉพาะเวลาที่พยายามจะหยิบจับสิ่งของ กำมือ หรือบิดข้อมือ ซึ่งความเจ็บนี้เกิดจากการที่เส้นเอ็นบริเวณนั้นเกิดการอักเสบและบวมขึ้นจนเบียดกับปลอกหุ้มเอ็นครับ

เจ้าฮอร์โมนตัวดี กับการเปลี่ยนแปลงของเส้นเอ็น

สาเหตุหลักที่ทำให้คุณแม่เกิดอาการนี้มาจากฮอร์โมนที่ชื่อว่า รีแล็กซิน (Relaxin) ซึ่งร่างกายสร้างขึ้นเพื่อเตรียมความพร้อมให้ข้อต่อเชิงกรานมีความยืดหยุ่นสำหรับวันคลอด แต่เจ้าฮอร์โมนตัวนี้ไม่ได้ทำงานแค่ที่อุ้งเชิงกรานเท่านั้น มันส่งผลต่อเส้นเอ็นและข้อต่อทั่วร่างกาย ทำให้เนื้อเยื่ออ่อนนุ่มและยืดตัวง่ายกว่าปกติ ประกอบกับการที่ร่างกายกักเก็บน้ำไว้มากกว่าคนทั่วไป ทำให้เนื้อเยื่อบริเวณข้อมือเกิดอาการบวมและกดทับเส้นเอ็นได้ง่ายขึ้นนั่นเอง

วิธีบรรเทาอาการปวดตึงด้วยตัวเองที่บ้าน

เมื่อเริ่มรู้สึกว่าข้อมือเริ่มมีอาการปวดตึง คุณแม่ไม่จำเป็นต้องทนครับ เรามีวิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นที่ปลอดภัยและได้ผล:

• การพักการใช้งานข้อมือ: พยายามเลี่ยงท่าทางที่ต้องใช้แรงข้อมือซ้ำๆ เช่น การถือโทรศัพท์นานๆ หรือการยกของหนัก หากจำเป็นต้องใช้งาน ให้ลองเปลี่ยนท่าทางเพื่อกระจายแรงไปยังข้อต่อส่วนอื่นแทน
• ใช้อุปกรณ์พยุงข้อมือ: การใส่เฝือกอ่อนหรืออุปกรณ์ดามข้อมือจะช่วยจำกัดการเคลื่อนไหวของนิ้วหัวแม่มือและข้อมือ ทำให้เส้นเอ็นได้พักและลดการเสียดสี
• ประคบเย็นลดอาการอักเสบ: หากรู้สึกปวดหรือเห็นว่ามีอาการบวม ให้ใช้เจลเย็นประคบบริเวณโคนนิ้วหัวแม่มือครั้งละ 15 ถึง 20 นาที จะช่วยลดอาการปวดเฉียบพลันได้ดีครับ

ข้อควรระวังในการกินยาหรือทายาแก้ปวด

การเลือกใช้ยาในช่วงตั้งครรภ์ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ ยาแก้ปวดกลุ่มต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) หรือยาทาแก้ปวดบางชนิดที่มีตัวยาดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือด อาจไม่แนะนำให้ใช้ในช่วงนี้โดยไม่ได้รับคำปรึกษาจากแพทย์ หากต้องการยาแก้ปวดที่ปลอดภัยที่สุด พาราเซตามอลถือเป็นทางเลือกแรกที่ควรนึกถึง แต่ถึงอย่างไรก็ตามควรปรึกษาหมอที่ฝากครรภ์ก่อนใช้ยาเสมอเพื่อความปลอดภัยของลูกน้อย

เมื่อไหร่ที่ควรมาพบหมอเพื่อตรวจดูอาการ

หากลองปรับพฤติกรรมและดูแลตัวเองเบื้องต้นแล้ว อาการยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการปวดรุนแรงจนรบกวนการนอนหลับ รวมถึงเริ่มมีอาการชาที่นิ้วมือร่วมด้วย คุณแม่ควรเข้ามาพบแพทย์เพื่อทำการตรวจประเมินอย่างละเอียด บางกรณีอาจต้องใช้การฉีดยาสเตียรอยด์เฉพาะที่ในปริมาณที่เหมาะสมและปลอดภัย หรือการทำกายภาพบำบัดเพื่อจัดการกับอาการอักเสบเรื้อรัง อย่าปล่อยทิ้งไว้จนกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันครับ