ภาวะเอ็นข้อมืออักเสบในสตรีตั้งครรภ์: ทำไมอยู่ดีๆ ก็ปวดข้อมือจนอุ้มลูกไม่ไหว

ทำไมคนท้องถึงปวดข้อมือกันบ่อยจัง

มีคุณแม่หลายท่านเดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยอาการปวดข้อมือข้างใดข้างหนึ่ง หรือบางครั้งก็เป็นทั้งสองข้าง อาการปวดมักจะเริ่มจากโคนนิ้วโป้งแล้วลามขึ้นไปที่ข้อมือ บางคนปวดจนหยิบจับของไม่ได้ ยิ่งตอนเช้าๆ ตื่นมาจะรู้สึกว่าข้อมือตึงจนขยับลำบาก อาการเหล่านี้คือสัญญาณเตือนของ ภาวะเอ็นข้อมืออักเสบในสตรีตั้งครรภ์ หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า De Quervain's Tenosynovitis ซึ่งไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของร่างกายในช่วงตั้งครรภ์โดยตรง

เกิดอะไรขึ้นกับข้อมือในช่วงที่เรากำลังอุ้มท้อง

ในช่วงตั้งครรภ์ ร่างกายจะมีการหลั่งฮอร์โมนที่ชื่อว่า รีแล็กซิน (Relaxin) ออกมาเพื่อให้ข้อต่อและเส้นเอ็นต่างๆ ทั่วร่างกายมีความยืดหยุ่นเตรียมพร้อมสำหรับการคลอด นอกจากนี้ยังมีเรื่องของภาวะบวมน้ำ ซึ่งเป็นเรื่องปกติของคนท้อง ทำให้ของเหลวในร่างกายเพิ่มมากขึ้น ของเหลวเหล่านี้มักจะไปสะสมตามช่องว่างในร่างกาย รวมถึงปลอกหุ้มเส้นเอ็นบริเวณข้อมือด้วย เมื่อปลอกหุ้มเอ็นบวมขึ้น เส้นเอ็นที่วิ่งอยู่ข้างในจึงเสียดสีและเกิดการอักเสบขึ้นมานั่นเอง

วิธีเช็กให้ชัวร์ว่านี่คือเอ็นข้อมืออักเสบหรือไม่

คุณแม่สามารถทดสอบง่ายๆ ด้วยตัวเองที่บ้านเพื่อประเมินเบื้องต้น เรียกว่า Finkelstein Test โดยทำตามขั้นตอนนี้

• กำนิ้วโป้งเอาไว้ในฝ่ามือ
• ค่อยๆ หักข้อมือลงในทิศทางไปทางนิ้วก้อย
• หากรู้สึกปวดแปลบขึ้นมาทันทีบริเวณโคนนิ้วโป้งและข้อมือ แสดงว่ามีความเป็นไปได้สูงที่จะเป็นภาวะเอ็นข้อมืออักเสบ

ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดอาการปวดในชีวิตประจำวัน

การพักการใช้งานข้อมือคือวิธีรักษาที่ดีที่สุด แต่หมอเข้าใจว่าการเป็นคุณแม่ต้องหยิบจับทำโน่นทำนี่ตลอดเวลา ลองปรับตามนี้ดู

• พยายามเลี่ยงท่าทางที่ต้องบิดข้อมือแรงๆ หรือการใช้งานนิ้วโป้งซ้ำๆ
• หากต้องยกของ ให้ใช้การประคองจากทั้งฝ่ามือแทนการใช้นิ้วโป้งเกี่ยว
• อาจหาอุปกรณ์พยุงข้อมือ (Wrist Splint) มาใส่เพื่อจำกัดการเคลื่อนไหวในช่วงที่ปวดมากๆ

บรรเทาอาการปวดแบบปลอดภัยโดยไม่พึ่งยาอันตราย

สำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์ การกินยาแก้ปวดต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ สิ่งที่หมอแนะนำและทำได้เองอย่างปลอดภัยคือ

• การประคบเย็น: หากเพิ่งมีอาการปวดเฉียบพลันให้ใช้เจลเย็นประคบครั้งละ 15 นาที เพื่อลดการอักเสบและบวม
• การแช่น้ำอุ่น: หากเริ่มเข้าสู่ระยะเรื้อรังหรือรู้สึกตึงมาก การแช่ข้อมือในน้ำอุ่นจะช่วยให้เส้นเอ็นผ่อนคลายและลดอาการยึดตึงได้ดี

เมื่อไหร่ที่ควรต้องเข้ามาพบคุณหมอ

หากลองปรับพฤติกรรมแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการบวมแดงร้อนบริเวณข้อมืออย่างเห็นได้ชัด จนไม่สามารถใช้มือทำกิจวัตรประจำวันพื้นฐานได้เลย แนะนำให้เข้ามาพบแพทย์เพื่อพิจารณาการรักษาเพิ่มเติม เช่น การทำกายภาพบำบัด หรือการใช้อุปกรณ์ดามข้อมือแบบเฉพาะทาง เพราะการปล่อยไว้นานเกินไปอาจส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตหลังคลอด ซึ่งต้องอุ้มลูกน้อยและเปลี่ยนผ้าอ้อมบ่อยครั้ง อาการปวดอาจรุนแรงขึ้นได้หากไม่ได้รับการจัดการตั้งแต่เนิ่นๆ