อาการปวดคอจากความเครียดและวิตกกังวล: เมื่อความเครียดขึ้นสมองและลงไปที่บ่า

ตื่นมาแล้วปวดคอ บ่าแข็งเป็นก้อน ทั้งที่ไม่ได้นอนตกหมอน

หลายคนเดินเข้ามานั่งที่ห้องตรวจด้วยอาการปวดคอ บ่าตึงแข็งเป็นก้อน บางคนร้าวขึ้นไปถึงขมับจนปวดหัวไมเกรน พร้อมกับบอกหมอด้วยความสงสัยว่า ช่วงนี้ไม่ได้ยกของหนัก ไม่ได้ออกกำลังกายหักโหม และมั่นใจว่านอนหมอนใบเดิม ทำไมตื่นมาถึงทรมานขนาดนี้ พอซักประวัติลึกลงไปจึงได้รู้ว่า ช่วงนี้งานยุ่ง มีเรื่องให้คิดมาก หรือกำลังเผชิญกับความเครียดสะสมโดยไม่รู้ตัว

กลไกเบื้องหลัง: ทำไมความเครียดถึงทำให้คอแข็งเป็นหิน?

เวลาที่เราเครียด วิตกกังวล หรือรู้สึกกดดัน สมองส่วนสัญชาตญาณจะสั่งการให้ร่างกายเตรียมพร้อมรับมือกับภัยคุกคามโดยอัตโนมัติ กล้ามเนื้อทั่วร่างกายจะเกร็งตัวขึ้นโดยที่เราไม่รู้ตัว โดยเฉพาะกล้ามเนื้อบริเวณคอ บ่า และไหล่ ซึ่งเปรียบเสมือนจุดรับน้ำหนักและความเครียดของร่างกาย หากความเครียดนี้เกิดขึ้นต่อเนื่องยาวนาน กล้ามเนื้อกลุ่มนี้จะไม่มีโอกาสได้พักผ่อน เกิดการหดเกร็งตัวค้างไว้จนเลือดไหลเวียนไม่สะดวก เกิดเป็นกรดแลคติกคั่งค้าง ส่งผลให้เกิดอาการปวดตึงและกลายเป็นก้อนแข็งในที่สุด

สัญญาณเตือน: อาการปวดคอแบบไหนที่มาจากความเครียดโดยตรง

อาการปวดจากความเครียดจะมีลักษณะเฉพาะตัวที่สังเกตได้ไม่ยาก ดังนี้

• อาการปวดมักเป็นทั้งสองข้าง หรือสลับข้างไปมา แต่รู้สึกตึงแน่นที่บริเวณบ่าและต้นคอส่วนบน
• มักมีอาการปวดร้าวขึ้นไปที่ท้ายทอย ขมับ หรือเบ้าตา ร่วมกับอาการปวดหัวตึงๆ
• อาการปวดมักกำเริบหรือแย่ลงในช่วงเวลาที่งานยุ่ง เครียด หรือมีเรื่องให้กังวลใจ
• เมื่อได้พักผ่อน ผ่อนคลาย หรือไปเที่ยว อาการจะทุเลาลงได้เองโดยไม่ต้องกินยา

วิธีผ่อนคลายกล้ามเนื้อคอและจัดการความเครียดในชีวิตประจำวัน

การแก้ปัญหาอาการปวดคอจากความเครียดและวิตกให้หายขาด ต้องแก้ที่ต้นเหตุควบคู่ไปกับการดูแลร่างกาย โดยมีแนวทางปฏิบัติง่ายๆ ดังนี้

ท่าบริหารยืดเหยียดกล้ามเนื้อคอระหว่างวัน

ลองละสายตาจากหน้าจอคอมพิวเตอร์ทุกๆ 1 ชั่วโมง เอียงคอช้าๆ ให้หูแนบไหล่จนรู้สึกตึงที่คออีกด้าน ค้างไว้ 15-20 สลับซ้ายขวา หรือใช้มือประสานทุยแล้วก้มศีรษะลงเบาๆ เพื่อยืดกล้ามเนื้อคอส่วนหลัง ช่วยคลายความตึงที่สะสมได้ดีมาก

การปรับลมหายใจเพื่อลดความตื่นตัวของระบบประสาท

เมื่อรู้สึกเครียด ระบบหายใจจะตื้นและเร็ว ให้ลองฝึกหายใจเข้าทางจมูกลึกๆ ให้ท้องป่องออก นับ 1 ถึง 4 กลั้นไว้ชั่วครู่ แล้วค่อยๆ เป่าลมหายใจออกทางปากยาวๆ นับ 1 ถึง 6 ทำซ้ำ 5 ถึง 10 ครั้ง จะช่วยส่งสัญญาณให้สมองรับรู้ว่าร่างกายปลอดภัย และกล้ามเนื้อจะคลายตัวลงอัตโนมัติ

การสร้างสมดุลระหว่างการทำงานและการพักผ่อน

จัดสรรเวลาให้ตัวเองได้หลุดออกจากหน้าจอและเรื่องชวนปวดหัว หาเวลาทำกิจกรรมที่ชอบ เช่น การฟังเพลงเบาๆ การเดินเล่นรับลม หรือการอาบน้ำอุ่นเพื่อผ่อนคลายกล้ามเนื้อก่อนนอน

เมื่อไหร่ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติม

แม้ว่าอาการปวดคอจากความเครียดและวิตกกังวลจะพบได้บ่อยและไม่อันตราย แต่หากคุณมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย เช่น มีอาการชาหรืออ่อนแรงที่แขนและมือ ร่วมกับอาการปวดร้าวลงแขน ปวดคอมากจนนอนไม่ได้ หรือมีไข้ร่วมด้วย ควรรีบมาพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินระบบประสาทและกระดูกต้นคออย่างละเอียด เพื่อแยกโรคหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทออกไป