โรคเฮอร์แปงไจน่าในเด็ก: เมื่อลูกมีแผลในปากและไข้สูง คุณพ่อคุณแม่ต้องรับมืออย่างไร

ลูกจู่ๆ ก็ไข้สูงแถมไม่ยอมกินข้าว: สัญญาณเตือนที่ต้องระวัง

ช่วงนี้คุณพ่อคุณแม่หลายคนอาจจะเจอปัญหาลูกน้อยกลับมาจากโรงเรียนอนุบาลด้วยอาการซึม ไข้ขึ้นสูงปรี๊ดแบบไม่มีปี่มีขลุ่ย พอถึงมื้ออาหารก็ร้องไห้งอแง ไม่ยอมกินอะไรเลยแม้แต่น้ำนม พอลองอ้าปากเชดูก็ต้องตกใจเมื่อพบตุ่มน้ำใสหรือแผลเล็กๆ เต็มเพดานปากไปหมด อาการแบบนี้ไม่ได้เป็นแค่ร้อนในธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณของโรคเฮอร์แปงไจน่าในเด็ก โรคยอดฮิตที่มักระบาดในหมู่เด็กเล็กช่วงเปลี่ยนฤดูที่หมออยากชวนมาทำความเข้าใจกันให้ลึกซึ้ง

โรคเฮอร์แปงไจน่าคืออะไร ทำไมถึงน่ากลัวสำหรับเด็กเล็ก

โรคเฮอร์แปงไจน่าในเด็ก เกิดจากการติดเชื้อไวรัสในกลุ่มเอนเทอโรไวรัส ซึ่งเป็นตระกูลเดียวกับโรคหัตถ์ เท้า ปาก แต่จุดเด่นของเฮอร์แปงไจน่าคือ ตัวเชื้อจะไปกระจุกตัวสร้างปัญหาบริเวณช่องปากและคอหอยเป็นหลัก ทำให้เด็กๆ เจ็บคอมาก กลืนน้ำลายไม่ได้ และทรมานเวลากินอาหาร โรคนี้มักพบบ่อยในเด็กอายุตั้งแต่ 1 ถึง 10 ปี และติดต่อกันได้ง่ายมากผ่านทางน้ำลาย น้ำมูก หรือการสัมผัสสิ่งของที่ปนเปื้อนเชื้อโรคในโรงเรียนหรือศูนย์เด็กเล็ก

แกะรอยอาการ: สังเกตอย่างไรว่าลูกกำลังเผชิญกับโรคนี้อยู่

โดยทั่วไป โรคนี้จะมีลำดับอาการที่สังเกตได้ไม่ยาก เริ่มต้นจาก:

• ไข้สูงเฉียบพลัน: ลูกจะมีไข้ขึ้นสูง 38 ถึง 40 องศาเซลเซียส อยู่ประมาณ 2 ถึง 4 วัน บางคนอาจมีอาการชักจากไข้สูงร่วมด้วยหากระบายความร้อนไม่ทัน
• เจ็บคอและปฏิเสธอาหาร: เด็กจะน้ำลายไหลยืดเพราะกลืนไม่ไหว เจ็บคอมากจนไม่ยอมอ้าปากกินอะไรเลย
• แผลในปากที่เป็นเอกลักษณ์: ช่วง 1 ถึง 2 วันแรก จะเริ่มเห็นจุดแดงๆ ก่อนจะกลายเป็นตุ่มน้ำใส และแตกออกเป็นแผลตื้นๆ บริเวณเพดานอ่อน ลิ้นไก่ และต่อมทอนซิล

แยกความต่างให้ออก ระหว่างเฮอร์แปงไจน่ากับมือ เท้า ปาก

คุณพ่อคุณแม่อมกจะสับสนระหว่างสองโรคนี้เพราะเกิดจากไวรัสกลุ่มเดียวกัน แต่ความจริงแล้วแยกได้ไม่ยากเลย ถ้าเป็นโรคเฮอร์แปงไจน่าในเด็ก แผลจะจำกัดอยู่แค่บริเวณในลำคอและช่องปากเท่านั้น จะไม่มีผื่นขึ้นที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า หรือลำตัวเหมือนโรคโรคมือ เท้า ปาก แต่ถ้าวันไหนลูกมีทั้งแผลในปากและผื่นตุ่มที่มือเท้าร่วมด้วย อันนั้นถึงจะเข้าข่ายโรคมือ เท้า ปากแทน

วิธีดูแลลูกรักเมื่อป่วยเป็นโรคนี้ที่บ้าน

เนื่องจากเฮอร์แปงไจน่าเป็นโรคที่เกิดจากไวรัส จึงไม่มียาฆ่าเชื้อมะเร็งเฉพาะทาง การรักษาจึงเป็นการรักษาตามอาการเพื่อให้ลูกสบายตัวขึ้นและรอให้ภูมิคุ้มกันจัดการกับไวรัสไปเอง:

• ลดไข้และบรรเทาปวด: ให้ยาลดไข้พาราเซตามอลตามน้ำหนักตัวและคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด เพื่อช่วยลดไข้และบรรเทาอาการเจ็บแผลในคอ
• เลือกอาหารอ่อนและเย็น: อาหารรสจัดหรือร้อนๆ คือศัตรูตัวฉกาจในช่วงนี้ ให้เปลี่ยนมาเป็นโจ๊กอุ่นๆ นิ่มๆ ไอศกรีม นโยเกิร์ต หรือนมแช่เย็นจัด เพื่อช่วยลดความเจ็บแผลในปากแถมยังช่วยให้ร่างกายได้รับพลังงาน
• ป้องกันภาวะขาดน้ำ: สำคัญที่สุดคือต้องคอยจิบน้ำเรื่อยๆ หรือให้ดื่มนมทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง เพื่อไม่ให้ร่างกายขาดน้ำเพราะเด็กเจ็บคอไม่ยอมดื่มอะไรเลย

อาการแบบไหนที่ควรพามาหาหมอทันที

แม้โรคนี้ส่วนใหญ่จะหายได้เองภายใน 7 ถึง 10 วัน แต่ก็มีบางกรณีที่ต้องระวังเป็นพิเศษ หากลูกมีอาการเหล่านี้ควรรีบพามาพบแพทย์โดยด่วน:

• ไข้สูงติดต่อกันเกิน 48 ชั่วโมงแล้วไข้ไม่ยอมลดลงเลย
• มีอาการซึมมาก ปลุกตื่นยาก หรือหายใจหอบเร็วกว่าปกติ
• อาเจียนบ่อยจนไม่สามารถทานน้ำหรืออาหารอะไรได้เลย ซึ่งเสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำอย่างรุนแรง
• มีอาการชักเกร็งร่วมด้วยเนื่องจากไข้ขึ้นสูงเกินไป