วิธีดูแลลูกรักเมื่อมีไข้สูงและการจัดการภาวะขาดน้ำที่พ่อแม่ต้องรู้

ไข้สูงในเด็ก ไม่ใช่เรื่องน่ากลัวถ้ามือคุณพ่อคุณแม่นิ่งพอ

เวลาที่เห็นตัวเล็กตัวน้อยตัวร้อนจี๋ หน้าแดง และงอแงผิดปกติ พ่อแม่ทุกคนมักจะใจหายและกังวลใจเป็นธรรมดา การจัดการภาวะไข้สูงและการป้องกันภาวะขาดน้ำในเด็กเป็นทักษะสำคัญที่อยากให้ทุกบ้านทำความเข้าใจ เพราะไข้เป็นเพียงการตอบสนองของร่างกายในการต่อสู้กับเชื้อโรค การรู้หลักการดูแลที่ถูกต้องจะช่วยให้ลูกผ่านช่วงนี้ไปได้โดยไม่เกิดภาวะแทรกซ้อน

เทคนิคการเช็ดตัวลดไข้แบบถูกวิธีที่ได้ผลจริง

หลายคนเข้าใจผิดว่าการเช็ดตัวต้องใช้น้ำเย็นจัดเพื่อให้ไข้ลดเร็ว แต่ในความเป็นจริง การใช้น้ำเย็นจะทำให้หลอดเลือดหดตัวและลูกอาจจะหนาวสั่นจนไข้พุ่งสูงขึ้นกว่าเดิม

• ใช้น้ำอุณหภูมิห้องหรือน้ำอุ่นเล็กน้อยในการเช็ดตัว
• เริ่มเช็ดจากแขนขาเข้าหาลำตัว เพื่อให้หลอดเลือดขยายตัวและระบายความร้อนออกมา
• เน้นเช็ดบริเวณซอกคอ รักแร้ และขาหนีบ เพราะเป็นจุดที่มีเส้นเลือดใหญ่ผ่าน
• หมั่นเปลี่ยนผ้าและเช็ดวนไปเรื่อยๆ ประมาณ 15-20 นาที จนกว่าตัวจะเริ่มอุ่นลง

ทำไมเด็กถึงเสี่ยงขาดน้ำง่ายเวลาไม่สบาย

เมื่อลูกมีไข้ ร่างกายจะเสียน้ำผ่านทางลมหายใจและเหงื่อมากกว่าปกติ ยิ่งถ้ามีอาการร่วมอย่างอาเจียนหรือท้องเสียด้วย ร่างกายจะสูญเสียน้ำและเกลือแร่อย่างรวดเร็ว หากปล่อยไว้จนเด็กมีอาการปากแห้ง ตาโหล หรือปัสสาวะน้อยลง นั่นคือสัญญาณอันตรายของภาวะขาดน้ำ

วิธีเติมน้ำให้ลูกน้อยอย่างมีประสิทธิภาพ

การป้อนน้ำเปล่าอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอในช่วงที่ลูกสูญเสียเกลือแร่ไปพร้อมกับไข้สูง

• ให้จิบน้ำสะอาดบ่อยๆ หรือนมแม่หากลูกยังอยู่ในวัยทารก
• ในกรณีที่มีอาการอาเจียนหรือถ่ายเหลวร่วมด้วย การให้สารละลายเกลือแร่ (ORS) สำหรับเด็กมีความจำเป็นมาก
• หลีกเลี่ยงน้ำหวานหรือน้ำอัดลม เพราะความเข้มข้นของน้ำตาลอาจทำให้อาการท้องเสียแย่ลง

กินยาพาราเซตามอลอย่างไรให้ปลอดภัยและตรงจุด

การใช้ยาลดไข้ควรให้ตามน้ำหนักตัวของลูกเสมอ ไม่ใช่กะด้วยสายตาหรืออายุ โดยทั่วไปขนาดยาคือ 10-15 มิลลิกรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ทุก 4-6 ชั่วโมง

• ไม่ควรให้ยาซ้ำภายในระยะเวลาที่น้อยกว่า 4 ชั่วโมง เพราะเสี่ยงต่อการได้รับยาเกินขนาด
• หากลูกมีอาการอาเจียนยาออกมาทันทีหลังจากทาน ให้ปรึกษาแพทย์ก่อนเริ่มมื้อใหม่
• ยาลดไข้กลุ่มไอบูโพรเฟนไม่แนะนำให้ใช้ในเด็กที่มีไข้จากโรคไข้เลือดออก เนื่องจากอาจทำให้เลือดออกผิดปกติได้

อาการแบบไหนที่ต้องรีบพาลูกไปโรงพยาบาลทันที

การดูแลที่บ้านทำได้ในกรณีที่ลูกยังมีอาการโดยรวมดีอยู่ แต่หากพบสัญญาณเตือนต่อไปนี้ ห้ามรอให้ไข้ลดเองเด็ดขาด

• ลูกมีอาการซึมลงมาก ไม่เล่น หรือปลุกตื่นยาก
• มีอาการชักจากไข้สูง
• หายใจหอบเหนื่อย หายใจเร็วผิดปกติ หรือหายใจหน้าอกบุ๋ม
• มีจุดเลือดออกตามตัว หรือผิวหนังดูซีดเผือด
• ไข้สูงไม่ลดลงเลยแม้จะทานยาและเช็ดตัวอย่างเต็มที่นานเกิน 48 ชั่วโมง

หัวใจสำคัญของการดูแลเด็กป่วยคือความใจเย็นและการสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด การจัดการภาวะไข้สูงและการป้องกันภาวะขาดน้ำในเด็กไม่ได้ยากเกินความสามารถของพ่อแม่ เพียงแค่ต้องทำด้วยความเข้าใจและใช้ความรักนำทางเสมอ