อาการแสบขัดขณะปัสสาวะ: สัญญาณเตือนจากร่างกายที่ไม่อยควรนิ่งนอนใจ

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์เข้าห้องน้ำแล้วต้องขยับตัวด้วยความเกร็ง เพราะทุกครั้งที่ปัสสาวะไหลผ่าน จะมีความรู้สึกแสบร้อน จี๊ดๆ หรือขัดยอกจนต้องกลั้นหายใจ อาการแสบขัดขณะปัสสาวะนี้ดูเหมือนเป็นเรื่องเล็กน้อยที่หลายคนมักคิดว่าเดี๋ยวก็หายไปเอง หรือแค่ดื่มน้ำเยอะๆ ก็น่าจะดีขึ้น แต่ในความเป็นจริงแล้ว ร่างกายกำลังส่งสัญญาณเตือนบางอย่างที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังความผิดปกตินี้

ทำไมเวลาฉี่ถึงรู้สึกแสบขัด เกิดจากอะไรกันแน่?

ในมุมมองทางการแพทย์ ท่อปัสสาวะและกระเพาะปัสสาวะของเราเปรียบเสมือนระบบท่อระบายน้ำที่สะอาดและบอบบางมาก เมื่อไหร่ก็ตามที่มีเชื้อโรคเข้าไปบุกรุก หรือเกิดการระคายเคืองภายใน เยื่อบุท่อปัสสาวะจะเกิดอาการอักเสบและบวมแดง พอมีน้ำปัสสาวะซึ่งมีความเป็นกรดไหลผ่านไปสัมผัสโดนจุดที่กำลังอักเสบอยู่ ก็จะทำให้เกิดอาการแสบแปล๊บขึ้นมาทันที เหมือนเวลาที่เรามีแผลถลอกแล้วเผลอไปโดนน้ำเกลือ

สาเหตุยอดฮิตที่ทำให้คุณต้องทรมานทุกครั้งที่เข้าห้องน้ำ

อาการแสบขัดขณะปัสสาวะไม่ได้เกิดขึ้นลอยๆ แต่มักจะมีต้นตอมาจากพฤติกรรมหรือโรคบางชนิด ดังนี้

• โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ: แชมป์เก่าที่พบบ่อยมากโดยเฉพาะคุณผู้หญิง เนื่องจากสรีระที่มีท่อปัสสาวะสั้นและอยู่ใกล้กับช่องทางขับถ่าย ทำให้เชื้อแบคทีเรียเล็ดลอดเข้าไปได้ง่าย
• การติดเชื้อในท่อปัสสาวะ: มักเกิดจากแบคทีเรียหรือบางครั้งอาจมาจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
• นิ่วในทางเดินปัสสาวะ: ก้อนนิ่วขนาดเล็กที่ไปขูดขีดผนังท่อปัสสาวะ ทำให้ระคายเคืองและปัสสาวะไม่ออก
• การแพ้สารเคมีรอบตัว: สบู่ สเปรย์ระงับกลิ่นกาย แผ่นอนามัย หรือน้ำยาซักผ้าบางชนิด อาจทำให้ผิวบริเวณนั้นระคายเคืองจนแสดงอาการออกมาเป็นการแสบขัดเวลาปัสสาวะได้

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อเริ่มรู้สึกแสบขัด

หากอาการเพิ่งเริ่มต้นและยังไม่รุนแรง สามารถบรรเทาเบื้องต้นได้ด้วยการปรับพฤติกรรมง่ายๆ ดังนี้

• ดื่มน้ำเปล่าให้มากๆ อย่างน้อยวันละ 2 ลิตร เพื่อช่วยเจือจางความเข้มข้นของปัสสาวะและขับแบคทีเรียออก
• งดการกลั้นปัสสาวะเป็นอันขาด เพราะการกลั้นไว้จะทำให้แบคทีเรียแบ่งตัวเพิ่มจำนวนมากขึ้น
• หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ชา กาแฟ และอาหารรสจัด ที่อาจเข้าไปกระตุ้นให้กระเพาะปัสสาวะระคายเคืองหนักกว่าเดิม

อาการแบบไหนที่แปลว่าปล่อยไว้ไม่ได้ ต้องรีบมาหาหมอทันที?

แม้บางครั้งอาการจะบรรเทาลงได้เอง แต่ถ้ามีสัญญาณเหล่านี้ร่วมด้วย ห้ามซื้อยาปฏิชีวนะกินเองเด็ดขาด ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจปัสสาวะอย่างละเอียด

• มีไข้สูงหนาวสั่น หรือปวดหลังส่วนล่างร่วมด้วย ซึ่งอาจบ่งบอกว่าเชื้อโรคเริ่มลามไปที่กรวยไต
• มีเลือดปนมากับปัสสาวะ หรือปัสสาวะมีกลิ่นเหม็นผิดปกติ
• อาการแสบขัดเป็นๆ หายๆ เรื้อรังนานเกินกว่าสองสามวัน
• มีตกขาวที่ผิดปกติ หรือมีหนองไหลออกมาจากท่อปัสสาวะ

การปล่อยให้อาการแสบขัดขณะปัสสาวะเรื้อรัง ไม่เพียงแต่ทำให้ทรมานเวลาเข้าห้องน้ำเท่านั้น แต่อาจนำไปสู่การติดเชื้อลุกลามในระบบทางเดินปัสสาวะส่วนบน ซึ่งรักษาได้ยากและใช้เวลานานกว่าเดิม ดังนั้น หากเริ่มรู้สึกผิดปกติตั้งแต่ครั้งแรก อย่าอายที่จะดูแลตัวเองและปรึกษาแพทย์ตั้งแต่เนิ่นๆ