ความเครียดและความวิตกกังวลของพ่อแม่จากภาวะการร้องไห้เรื้อรัง

เมื่อลูกน้อยร้องไห้ไม่หยุด พ่อแม่จะรับมือกับใจตัวเองอย่างไร

หมอเชื่อว่าไม่มีพ่อแม่คนไหนที่ได้ยินเสียงลูกร้องไห้ติดต่อกันนานๆ แล้วจะรู้สึกเฉยเมยได้ โดยเฉพาะภาวะที่ลูกร้องไห้เรื้อรัง หรือภาวะโคลิค (Colic) ที่มักทำให้คนเลี้ยงใจสลายและรู้สึกจนหนทาง ความเครียดและความวิตกกังวลของพ่อแม่จากภาวะการร้องไห้เรื้อรังไม่ใช่เรื่องแปลก และไม่ใช่เรื่องที่ควรโทษตัวเองเลยครับ เมื่อสถานการณ์นี้เกิดขึ้นต่อเนื่อง ความเหนื่อยล้าทางกายจะถูกซ้ำเติมด้วยความกดดันทางใจ ซึ่งส่งผลกระทบต่อทั้งสุขภาพจิตและสัมพันธภาพในครอบครัวได้

ทำไมเสียงร้องของลูกถึงส่งผลต่อใจเราได้มากขนาดนี้

ในทางวิทยาศาสตร์ สมองของพ่อแม่ถูกออกแบบมาให้ตอบสนองต่อเสียงร้องของลูกอย่างรวดเร็วเป็นพิเศษ เพื่อความอยู่รอดของเด็ก เมื่อลูกร้องนานเกินไป สัญญาณเตือนภัยในสมองส่วนลึกจะทำงานตลอดเวลา ทำให้ระดับฮอร์โมนความเครียดในร่างกายพุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง การที่พ่อแม่รู้สึกวิตกกังวล ใจสั่น หรือโกรธตัวเองเมื่อปลอบลูกไม่ได้ จึงเป็นปฏิกิริยาปกติที่ร่างกายกำลังพยายามบอกว่าเรากำลังแบกรับภาระหนักเกินไป

สัญญาณเตือนเมื่อพ่อแม่เริ่มถึงขีดจำกัด

ก่อนที่ความเครียดจะระเบิดออกมา หมออยากให้ลองสังเกตตัวเองดูว่ามีสัญญาณเหล่านี้หรือไม่:

• รู้สึกหงุดหงิดง่ายกว่าปกติกับเรื่องเล็กๆ น้อยๆ
• เริ่มรู้สึกโกรธหรืออยากผลักลูกออกไปเมื่อลูกร้องไห้
• นอนไม่หลับแม้ลูกจะหลับไปแล้วเพราะยังระแวงเสียงร้อง
• รู้สึกไร้ความสามารถหรือหมดไฟในการเลี้ยงดู
• มีความคิดลบๆ ต่อตัวเองหรือรู้สึกหมดรักลูกในช่วงเวลาที่เหนื่อยจัด

วิธีดูแลใจตัวเองให้ผ่านพ้นคืนที่ลูกร้องไห้หนัก

การดูแลลูกให้ดี เริ่มต้นจากการที่พ่อแม่ต้องมีสติและมีพลังงานเพียงพอก่อนครับ หมอแนะนำแนวทางปฏิบัติง่ายๆ ดังนี้:

สลับหน้าที่เมื่อรู้สึกว่าตึงเกินไป

อย่าพยายามสู้กับภาวะร้องไห้เรื้อรังเพียงลำพัง หากมีคู่ครองหรือคนช่วยเลี้ยง ให้ใช้วิธีเปลี่ยนมือทันทีเมื่อรู้สึกว่าอารมณ์เริ่มไม่คงที่ การถอยออกมาสูดหายใจลึกๆ 10-15 นาทีในห้องอื่น จะช่วยลดระดับฮอร์โมนเครียดได้ดีกว่าการฝืนอุ้มลูกทั้งที่ใจกำลังสั่น

วางลูกในที่ปลอดภัยแล้วพักสักครู่

หากคุณอยู่คนเดียวและรู้สึกว่ากำลังจะระเบิดอารมณ์ ให้วางลูกในที่ปลอดภัย เช่น เปลหรือเตียงที่ไม่มีของเล่นปิดหน้า แล้วเดินไปล้างหน้าดื่มน้ำให้หายใจคล่องขึ้น การปล่อยให้ลูกร้องสัก 5-10 นาทีในที่ปลอดภัย ไม่ได้ทำให้ลูกเป็นอันตราย แต่การที่คุณมีสติจะช่วยให้คุณกลับไปดูแลลูกได้ดีกว่าครับ

เมื่อไหร่ที่ต้องพาลูกไปหาหมอให้แน่ใจ

บางครั้งภาวะร้องไห้เรื้อรังอาจมีสาเหตุซ่อนเร้น หากลูกมีอาการดังต่อไปนี้ ควรพามาตรวจเพื่อความสบายใจครับ:

• ร้องไห้โดยไม่มีท่าทีผ่อนคลายเลยติดต่อกันนานผิดปกติเกินกว่าที่เคยเป็น
• มีไข้ร่วมด้วย หรือดูซึมลงกว่าปกติ
• อาเจียนพุ่ง หรือถ่ายผิดปกติ
• ดูมีอาการเจ็บปวดเฉพาะจุด เช่น ขดตัว หรือเกร็งหน้าท้องอย่างรุนแรง

หมอขอเป็นกำลังใจให้ทุกครอบครัวที่กำลังเผชิญกับสถานการณ์นี้นะครับ จำไว้ว่าภาวะนี้เป็นเพียงช่วงเวลาหนึ่งของพัฒนาการลูกเท่านั้น และการที่คุณพยายามทำหน้าที่พ่อแม่ให้ดีที่สุด แม้จะเหนื่อยล้าเพียงใด นั่นคือสิ่งที่ดีที่สุดที่ลูกได้รับแล้วครับ