อาการปวดบวมจากภาวะการอักเสบของเยื่อหุ้มข้อเข่า รักษาอย่างไรให้กลับมาเดินได้คล่องตัว

เยื่อหุ้มข้อเข่าอักเสบ คืออะไร ทำไมจู่ๆ ถึงเจ็บขึ้นมา

หลายคนที่มาปรึกษาผมที่คลินิกมักจะเริ่มด้วยอาการเดียวกัน คืออยู่ดีๆ ก็รู้สึกปวดเข่าแบบไม่มีสาเหตุชัดเจน นั่งยองๆ แล้วเจ็บ หรือบางคนก็มีอาการบวมตึงจนขยับลำบาก จริงๆ แล้วภายในข้อเข่าของเราจะมีเยื่อบุผิวบางๆ ที่ทำหน้าที่ผลิตน้ำหล่อเลี้ยงข้อ เมื่อเจ้าเยื่อตัวนี้เกิดการระคายเคืองหรืออักเสบขึ้นมา มันจะผลิตน้ำออกมามากเกินไปจนเกิดอาการบวม และส่งผลให้ความยืดหยุ่นภายในข้อเข่าลดลงอย่างเห็นได้ชัด

สัญญาณเตือนที่บอกว่าข้อเข่าของคุณกำลังฟ้อง

อาการของการอักเสบของเยื่อหุ้มข้อเข่าสังเกตไม่ยากครับ ส่วนใหญ่จะมีลักษณะดังนี้:

• รู้สึกปวดตื้อๆ ลึกๆ ในข้อเข่า โดยเฉพาะตอนพับเข่าหรือยืดเข่าสุด
• เห็นอาการบวมชัดเจนบริเวณรอบลูกสะบ้า บางคนผิวหนังบริเวณนั้นอาจดูตึงหรือร้อนขึ้น
• มีอาการฝืดขัดในช่วงเช้าหลังจากตื่นนอน หรือนั่งนานๆ แล้วลุกเดินลำบาก
• อาจมีเสียงดังกรอบแกรบในเข่าเวลาขยับตัว

สาเหตุหลักที่ทำให้เยื่อหุ้มข้อต้องอักเสบ

สาเหตุไม่ได้มาจากแค่การบาดเจ็บจากการเล่นกีฬาเท่านั้น แต่ยังมีปัจจัยอื่นที่หลายคนมองข้าม:

• การใช้งานหนักต่อเนื่อง: การเดินเยอะ ยืนนาน หรือขึ้นลงบันไดบ่อยเกินไป
• ภาวะข้อเสื่อม: เมื่อกระดูกอ่อนผิวข้อเริ่มสึกหรอ จะไปกระตุ้นให้เยื่อบุข้ออักเสบเพื่อตอบสนองต่อการเสียดสี
• โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์หรือเกาต์: กลุ่มโรคภูมิคุ้มกันหรือภาวะสารเคมีในเลือดสูง ก็ส่งผลโดยตรงต่อการอักเสบในข้อ
• อุบัติเหตุเฉียบพลัน: เช่น การบิดหมุนเข่าผิดจังหวะ หรือกระแทกอย่างแรง

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อเริ่มปวดเข่า

หากเพิ่งมีอาการไม่รุนแรง ลองปรับพฤติกรรมตามนี้ก่อนครับ:

• พักการใช้งาน: งดกิจกรรมที่ต้องลงน้ำหนักเยอะ หรือการเดินระยะไกลสักระยะ
• ประคบเย็น: หากมีอาการบวมร้อน ให้ใช้เจลเย็นประคบครั้งละ 15-20 นาที เพื่อลดการอักเสบในระยะแรก
• ปรับท่านั่ง: เลี่ยงการนั่งพับเพียบ นั่งขัดสมาธิ หรือนั่งยองๆ เพราะเป็นท่าที่สร้างแรงกดมหาศาลให้กับเยื่อหุ้มข้อ

เมื่อไหร่ที่อาการแบบนี้ ควรต้องมาให้หมอตรวจ

การปล่อยทิ้งไว้นานอาจทำให้เข่าติดแข็งหรือกล้ามเนื้อรอบเข่าฝ่อลีบจนรักษาได้ยากขึ้น ดังนั้นควรมาพบแพทย์หากพบว่า:

• มีอาการบวมแดงมากจนขยับเข่าแทบไม่ได้
• มีไข้ร่วมกับการปวดข้อเข่ารุนแรง
• รักษาเบื้องต้นด้วยการกินยาแก้ปวดและพักการใช้งานเกิน 1-2 สัปดาห์แล้วอาการไม่ดีขึ้น
• เข่ามีอาการทรุดหรืออ่อนแรงจนไม่สามารถลงน้ำหนักได้ตามปกติ

การรักษาในคลินิกอาจเริ่มตั้งแต่การให้ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ การทำกายภาพบำบัดเพื่อลดปวด หรือในกรณีที่เรื้อรัง หมออาจพิจารณาการฉีดน้ำเลี้ยงข้อเทียมหรือวิธีอื่นๆ ตามความเหมาะสมของคนไข้แต่ละรายครับ