หอบหืดกำเริบฉับพลัน ดูแลอย่างไรให้ปลอดภัยก่อนถึงมือหมอ

หอบหืดกำเริบแบบไหนที่เรียกว่าวิกฤต

หลายคนที่อยู่กับโรคหอบหืดมานานมักจะคุ้นเคยกับอาการแน่นหน้าอกหรือหายใจมีเสียงวี๊ดเป็นอย่างดี แต่บางครั้งอาการที่ดูเหมือนจะคุมได้กลับรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็วโดยไม่ทันตั้งตัว ภาวะแทรกซ้อนเฉียบพลันและการจัดการภาวะหอบหืดกำเริบจึงเป็นเรื่องใกล้ตัวที่ผู้ป่วยและคนใกล้ชิดต้องทราบ เพราะหากปล่อยทิ้งไว้จนระดับออกซิเจนในเลือดลดต่ำลง อาจนำไปสู่ภาวะระบบหายใจล้มเหลวซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

สัญญาณเตือนภัยที่ต้องรีบรับมือทันที

เมื่อไรก็ตามที่อาการหอบเริ่มคุมไม่อยู่ ร่างกายจะส่งสัญญาณเตือนที่ชัดเจน หากสังเกตพบอาการเหล่านี้ห้ามชะล่าใจเด็ดขาด:

• การใช้ยาขยายหลอดลมแบบพ่นแล้วอาการไม่ดีขึ้นภายใน 15-20 นาที
• เริ่มพูดเป็นประโยคยาวๆ ไม่ได้ ต้องหยุดหายใจเป็นช่วงๆ
• มีอาการเหนื่อยหอบรุนแรงจนปีกจมูกบาน หรือกล้ามเนื้อซี่โครงบุ๋มขณะหายใจเข้า
• ระดับความรู้สึกตัวเริ่มเปลี่ยนไป เช่น ซึมลง หรือกระสับกระส่ายมากผิดปกติ
• ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มเขียวคล้ำ

วิธีรับมือเบื้องต้นเมื่ออาการกำเริบที่บ้าน

เมื่อเกิดอาการหอบรุนแรง สิ่งสำคัญที่สุดคือการตั้งสติและปฏิบัติตามแผนการรักษาที่แพทย์เคยวางไว้ ดังนี้:

• หยุดกิจกรรมทุกอย่างแล้วนั่งในท่าที่สบายที่สุด แนะนำให้นั่งตัวตรงหรือโน้มตัวมาข้างหน้าเล็กน้อยเพื่อช่วยให้กล้ามเนื้อช่วยหายใจทำงานได้ดีขึ้น
• ใช้ยาพ่นฉุกเฉินตามขนาดที่แพทย์สั่ง หากมีเครื่องพ่นละอองยาที่บ้านให้รีบใช้ทันที
• หากอาการยังไม่ดีขึ้นภายในเวลาสั้นๆ อย่ารอจนดึกดื่นหรือพยายามฝืนทน ควรติดต่อสถานพยาบาลใกล้บ้านทันที

ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นหากอาการหอบไม่ทุเลา

เมื่อทางเดินหายใจตีบแคบลงอย่างรุนแรงและต่อเนื่อง ร่างกายจะพยายามดิ้นรนเพื่อรับออกซิเจนจนเกิดความเหนื่อยล้าของกล้ามเนื้อหายใจ ภาวะที่น่ากังวลตามมาคือการสะสมของคาร์บอนไดออกไซด์ในเลือดสูงขึ้นจนส่งผลต่อระบบประสาท นอกจากนี้ในบางรายอาจเกิดภาวะลมรั่วในช่องปอดจากการที่ถุงลมปอดขยายตัวมากเกินไป ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการดูแลจากทีมแพทย์เฉพาะทางอย่างใกล้ชิด

เมื่อไหร่ที่ต้องตัดสินใจไปโรงพยาบาลทันที

อย่าประเมินอาการตัวเองต่ำเกินไป การไปถึงโรงพยาบาลเร็วหมายถึงโอกาสในการได้รับยาพ่นขยายหลอดลมชนิดออกฤทธิ์แรง การได้รับยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ทางหลอดเลือด หรือการให้ออกซิเจนเสริมที่จะช่วยชีวิตผู้ป่วยได้ทันท่วงที หากยาพ่นที่ใช้อยู่ประจำไม่ได้ผลภายในเวลาอันสั้น หรือคุณรู้สึกว่าหายใจไม่ออกมากขึ้นเรื่อยๆ การเรียกรถพยาบาลหรือเดินทางไปห้องฉุกเฉินคือทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุด