ท้องเสียกะทันหันไม่ใช่เรื่องเล็ก: รู้ทันโรคอุจจาระร่วงเฉียบพลันและวิธีดูแลตัวเอง

ตื่นมาเข้าห้องน้ำทั้งคืน: สัญญาณเตือนของโรคอุจจาระร่วงเฉียบพลัน

เวลาที่คนไข้เดินเข้ามาหาที่ห้องตรวจด้วยอาการถ่ายเหลวเป็นน้ำวันละหลายๆ รอบ หน้าตาจะดูอิดโรยและเพลียมาก โรคอุจจาระร่วงเฉียบพลันมักจะมาเยือนแบบไม่ทันตั้งตัว กินอะไรแปลกปลอมเข้าไปไม่นานก็เริ่มปวดมวนท้อง พะอืดพะอม และวิ่งเข้าห้องน้ำแทบไม่ทัน อาการเหล่านี้ส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียที่ปนเปื้อนมากับอาหารและน้ำดื่ม

เกลือแร่ ORS สำคัญกว่าที่คิด: ดื่มอย่างไรไม่ให้ร่างกายพัง

สิ่งแรกที่หมอมักจะถามเสมอเมื่อคนไข้ท้องเสียคือ ดื่มเกลือแร่หรือยัง หลายคนเข้าใจผิดว่ากินยาหยุดถ่ายทันทีคือทางออกที่ดี แต่ความจริงแล้วร่างกายกำลังพยายามขับสิ่งแปลกปลอมออก การดื่มผงน้ำตาลเกลือแร่ หรือ ORS ทีละน้อยแต่จิบบ่อยๆ เพื่อชดเชยน้ำและเกลือแร่ที่สูญเสียไปต่างหากคือหัวใจสำคัญในการป้องกันภาวะช็อกจากการขาดน้ำ

อาหารอ่อนย่อยง่ายในช่วงลำไส้อ่อนแอ

ช่วงที่ลำไส้อักเสบ การปล่อยให้กระเพาะได้พักผ่อนเป็นเรื่องจำเป็น เมนูที่ดีที่สุดคืออาหารอ่อนๆ ที่ย่อยง่าย เช่น ข้าวต้มปลา โจ๊กหมูเนื้อเนียน หรือซุปใส หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด ของหมักดอง นมวัว และผักผลไม้สดชั่วคราว จนกว่าลำไส้จะกลับมาทำงานได้เป็นปกติ

ตัดวงจรเชื้อโรคด้วยสุขศาสตร์ส่วนบุคคลที่ถูกต้อง

การรักษาความสะอาดไม่ใช่แค่เรื่องของการล้างมือผ่านๆ น้ำ แต่สุขศาสตร์ส่วนบุคคลคือเกราะป้องกันด่านแรกที่ทรงพลังที่สุด การล้างมือด้วยสบู่ให้สะอาดอย่างน้อย 20 วินาที โดยเฉพาะก่อนหยิบจับอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ สามารถลดอัตราการป่วยด้วยโรคทางเดินอาหารลงได้มากกว่าครึ่ง รวมถึงการเลือกทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่และร้อนๆ อยู่เสมอ

อาการแบบไหนที่ปล่อยไว้ไม่ได้ต้องรีบมาหาหมอ

แม้ว่าอาการท้องเสียส่วนใหญ่จะดีขึ้นได้เองภายใน 2-3 วัน แต่ถ้ามีสัญญาณเตือนเหล่านี้เมื่อไหร่ ไม่ควรซื้อยากินเองที่บ้านเด็ดขาด

• ถ่ายเป็นมูกเลือดปน
• มีไข้สูงร่วมด้วย
• อาเจียนจนกินน้ำหรือเกลือแร่ไม่ได้เลย
• รู้สึกเวียนหัวหน้ามืดคล้ายจะเป็นลมตอนลุกขึ้นยืน ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนว่าร่างกายขาดน้ำรุนแรง