ผ่าตัดต้อหินแบบ Trabeculectomy คืออะไร และช่วยรักษาดวงตาอย่างไรให้ปลอดภัย

เวลาที่ตรวจพบว่าเป็นต้อหินและแพทย์แนะนำให้รักษาด้วยการผ่าตัด หลายคนมักจะมีความกังวลใจและกลัวการผ่าตัดดวงตา เพราะคิดว่าเป็นเรื่องใหญ่และน่ากลัว แต่ในความเป็นจริงแล้ว การรักษาด้วยการผ่าตัดต้อหินแบบ trabeculect หรือที่เรียกทางการแพทย์ว่า Trabeculectomy เป็นวิธีมาตรฐานที่จักษุแพทย์ใช้มานานและช่วยรักษาการมองเห็นของผู้ป่วยไว้ได้นับไม่ถ้วน

ทำไมถึงต้องผ่าตัดต้อหินแบบ Trabeculectomy

โรคต้อหินเกิดขึ้นจากความดันในลูกตาที่สูงผิดปกติ จนไปกดทับและทำลายเส้นประสาทตา ทำให้การมองเห็นค่อยๆ แคบลงและอาจสูญเสียการมองเห็นถาวรได้ หากการหยอดยาหรือการใช้เลเซอร์ไม่สามารถควบคุมความดันตาให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัยได้ การผ่าตัดจึงเป็นทางเลือกสำคัญในการสร้างช่องทางระบายน้ำหล่อเลี้ยงในลูกตาออกไปใหม่ เพื่อลดความดันภายในตาไม่ให้ไปทำลายเส้นประสาทตาเพิ่มเติม

ขั้นตอนการผ่าตัดต้อหินแบบ Trabeculectomy เจ็บไหมและใช้เวลานานแค่ไหน

ก่อนผ่าตัด แพทย์จะหยอดยาชาหรือฉีดยาชาเฉพาะที่รอบดวงตา ทำให้ผู้ป่วยไม่รู้สึกเจ็บในระหว่างทำ โดยขั้นตอนหลักมีดังนี้

• จักษุแพทย์จะเปิดเยื่อบุตาและกระจกตาชั้นนอกเล็กน้อย
• สร้างช่องทางระบายน้ำในลูกตาขนาดจิ๋ว เพื่อให้ของเหลวไหลออกมาขังอยู่ใต้เยื่อบุตา กลายเป็นตุ่มพักน้ำ (Bleb)
• เย็บปิดแผลด้วยไหมเส้นเล็กมากๆ ซึ่งบางกรณีอาจต้องตัดไหมออกภายหลังเพื่อปรับระดับการไหลของน้ำในตา

ใช้เวลาทำทั้งหมดประมาณ 45 ถึง 60 นาที โดยส่วนใหญ่สามารถกลับบ้านได้ทันที ไม่ต้องนอนพักฟื้นที่โรงพยาบาล

ช่วงวันแรกๆ หลังผ่าตัดต้อหิน ดูแลดวงตาอย่างไรดี

ช่วงสัปดาห์แรกหลังผ่าตัดเป็นช่วงเวลาที่สำคัญมาก ดวงตาข้างที่ทำผ่าตัดจะยังมีความแดง เคือง น้ำตาไหล หรือรู้สึกเหมือนมีฝุ่นอยู่ในตา ซึ่งเป็นอาการปกติที่เกิดขึ้นได้ สิ่งที่ต้องระวังเป็นพิเศษคือ ห้ามขยี้ตาเด็ดขาด หลีกเลี่ยงไม่ให้น้ำเข้าตาเวลาอาบน้ำ และต้องใส่ที่ครอบตาตามที่แพทย์สั่งโดยเฉพาะเวลานอน เพื่อป้องกันเผลอไปกดทับแผลโดยไม่รู้ตัว

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ต้องรีบกลับไปพบแพทย์ก่อนนัด

แม้ว่าการผ่าตัดจะผ่านไปด้วยดี แต่ผู้ป่วยต้องคอยสังเกตอาการผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นได้ หากมีอาการเหล่านี้ควรรีบมาพบแพทย์ทันที

• ตามัวลงอย่างกะทันหัน หรือมองไม่เห็นเหมือนช่วงแรกหลังผ่าตัด
• ปวดตามากขึ้นเรื่อยๆ และกินยาแก้ปวดแล้วไม่ดีขึ้น
• ตาแดงก่ำมากขึ้น ร่วมกับมีขี้ตาเขียวหรือเหลือง
• บวม แดง หรือเจ็บที่บริเวณแผลผ่าตัดชัดเจน

ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการใช้ชีวิตหลังผ่าตัดต้อหิน

การรักษาโรคต้อหินไม่ได้จบลงแค่การผ่าตัด แต่การดูแลตัวเองหลังจากนั้นคือหัวใจสำคัญที่จะทำให้ผลการผ่าตัดอยู่ได้นาน ผู้ป่วยต้องมาพบแพทย์ตามนัดอย่างเคร่งครัดเพื่อหยอดยาปฏิชีวนะและยาลดการอักเสบตามเวลา งดการแต่งหน้าบริเวณรอบดวงตาชั่วคราว และหลีกเลี่ยงการยกของหนักหรือออกกำลังกายหักโหมในช่วงเดือนแรก เพื่อให้แผลสมานตัวได้อย่างสมบูรณ์ที่สุด