ผ่าตัดต้อหินแบบ Trabeculectomy คืออะไร และต้องเตรียมตัวอย่างไรให้สบายใจ

ต้อหินที่เป็นอยู่ ทำไมถึงต้องผ่าตัด Trabeculectomy

เวลาที่หมอบอกคนไข้ว่า ยาหยอดตาเริ่มเอาไม่อยู่แล้วนะ ค่าความดันในตาของเรายังสูงเกินไปจนขั้วประสาทตาเริ่มถูกทำลาย สีหน้าของคนไข้ส่วนใหญ่จะเต็มไปด้วยความกังวล คำถามแรกๆ ที่มักจะได้ยินเสมอก็คือ หมอคะ/ครับ มีวิธีอื่นอีกไหมนอกจากหยอดตา คำตอบหนึ่งที่หมอมักจะแนะนำในกรณีที่อาการค่อนข้างมากก็คือ การผ่าตัดต้อหินแบบ trabeculect ซึ่งเป็นการผ่าตัดมาตรฐานที่ช่วยเปิดทางระบายน้ำหล่อเลี้ยงในลูกตาออกใหม่ ทำให้ความดันตาของเราลดลงมาอยู่ในเกณฑ์ที่ปลอดภัย

ขั้นตอนการผ่าตัดต้อหินแบบ trabeculectomy เจ็บไหมและทำอย่างไรบ้าง

พอได้ยินคำว่าผ่าตัดตา หลายคนมักจะนึกภาพความน่ากลัวจนนอนไม่หลับ แต่ในความเป็นจริงแล้ว ขั้นตอนการทำ การผ่าตัดต้อหินแบบ trabeculect นั้นไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด หมอจะเล่าให้ฟังทีละขั้นตอนแบบนี้

ก่อนลงมือผ่าตัดมีความรู้สึกอย่างไร

ทีมแพทย์จะทำการหยอดยาชา หรือบางกรณีอาจมีการฉีดยาชาร่วมด้วยเพื่อให้คนไข้ไม่รู้สึกเจ็บเลยในระหว่างที่หมอทำงาน คนไข้จะยังรู้สึกตัวอยู่แต่จะไม่เจ็บตา บางทีอาจจะเห็นแสงไฟวับๆ แวมๆ และได้ยินเสียงเครื่องมือเบาๆ เท่านั้นเอง

ขั้นตอนสร้างทางระบายน้ำตาใหม่

แพทย์จะทำการเปิดเยื่อบุตาและสร้างช่องทางระบายน้ำขนาดจิ๋วที่บริเวณโคนกระจกตา เพื่อให้น้ำหล่อเลี้ยงในลูกตาสามารถระบายออกสู่พื้นที่ใต้เยื่อบุตาได้สะดวกขึ้น ซึ่งช่องทางใหม่นี้เปรียบเสมือนวาล์วระบายน้ำล้น ที่คอยดูแลไม่ให้ความดันในตาพุ่งสูงขึ้นไปทำลายประสาทตาของเราอีก

ช่วงวันแรกหลังผ่าตัดต้อหิน ดูแลตัวเองอย่างไรให้แผลหายไว

หลังจากผ่าน การผ่าตัดต้อหินแบบ trabeculect มาแล้ว ช่วงสัปดาห์แรกคือช่วงเวลาที่สำคัญที่สุดในการรักษาแผลผ่าตัดให้เข้าที่ สิ่งที่คนไข้ต้องปฏิบัติอย่างเคร่งครัดมีดังนี้

• ห้ามขยี้ตาเด็ดขาด: ต่อให้รู้สึกเคืองตาแค่ไหนก็ห้ามเอามือไปโดน เพราะอาจทำให้แผลปริและเกิดการติดเชื้อได้ง่าย
• ระวังน้ำเข้าตา: ในช่วงแรกควรงดการสระผมเอง หรือใช้วิธีนอนสระที่ร้านเสริมสวยเพื่อป้องกันไม่ให้น้ำและแชมพูไหลเข้าตาที่เพิ่งผ่าตัด
• ใส่ที่ครอบตาตามแพทย์สั่ง: โดยเฉพาะเวลานอน เพื่อป้องกันเผลอเอามือไปปัดโดนตาโดยไม่รู้ตัว
• หยอดตาตามเวลาเป๊ะๆ: ยาหยอดตาหลังผ่าตัดมีความสำคัญมาก ทั้งยาลดอักเสบและยาฆ่าเชื้อ ห้ามลืมเด็ดขาด

อาการแบบไหนหลังผ่าตัดต้อหิน ที่ต้องรีบมาหาหมอก่อนนัด

แม้ว่าการผ่าตัดจะผ่านไปด้วยดี แต่ร่างกายของแต่ละคนตอบสนองไม่เหมือนกัน หากคนไข้สังเกตพบอาการเหล่านี้หลังทำ การผ่าตัดต้อหินแบบ trabeculect ควรรีบมาพบแพทย์ทันทีก่อนถึงวันนัดเดิม

• ตามีอาการปวดแปลบขึ้นมาอย่างกะทันหันและกินยาแก้ปวดแล้วไม่ดีขึ้น
• การมองเห็นแย่ลงอย่างรวดเร็ว เช่น ตามัวลงมากๆ หรือมองไม่เห็นเลย
• ตาแดงก่ำขึ้นมาก มีหนอง หรือมีขี้ตาเขียวเหลืองผิดปกติ
• มีอาการคลื่นไส้ อาเจียนร่วมกับปวดศีรษะรุนแรง

การติดตามอาการระยะยาวและการใช้ชีวิตหลังผ่าตัด

การรักษาต้อหินไม่ได้จบลงแค่ตอนออกจากห้องผ่าตัดนะครับ หลังจากผ่านพ้นช่วงแผลหายดีแล้ว หมอยังคงต้องนัดตรวจวัดความดันตาและเช็กดูการทำงานของทางระบายน้ำตาใหม่อย่างต่อเนื่อง เพื่อความมั่นใจว่าความดันตาของเรายังอยู่ในระดับที่ควบคุมได้ดี คนไข้ส่วนใหญ่สามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวัน อ่านหนังสือ ดูทีวี หรือทำงานเบาๆ ได้ตามปกติ แต่ต้องระื่องการยกของหนัก การก้มหน้ามากๆ และการออกกำลังกายหักโหมในช่วงสองถึงสามเดือนแรก เพื่อความปลอดภัยสูงสุดของดวงตาคู่สวยของเราครับ