โรคไข้เลือดออก: สังเกตอาการอย่างไรให้ทันท่วงที ก่อนจะอันตรายถึงชีวิต

หน้าฝนทีไร ต้องระวังเรื่องโรคไข้เลือดออก

เวลาเห็นคนไข้เดินเข้ามาในห้องตรวจด้วยอาการไข้สูงลอย กินยาลดไข้แล้วไข้ก็ไม่ค่อยลด ผมมักจะนึกถึงเจ้าตัวร้ายอย่าง โรคไข้เลือดออก เป็นอันดับต้นๆ เสมอครับ โรคนี้ไม่ได้เป็นแค่เรื่องของเด็กๆ แต่ผู้ใหญ่อย่างเราก็เป็นกันได้บ่อย แถมบางครั้งอาการเริ่มต้นก็คล้ายกับไข้หวัดใหญ่หรือโควิดจนทำให้หลายคนชะล่าใจ

ทำความรู้จักเจ้าตัวร้ายที่มากับยุงลาย

โรคไข้เลือดออก เกิดจากเชื้อไวรัสเดงกีที่มียุงลายเป็นพาหะครับ ยุงลายตัวเมียที่ติดเชื้อจะไปกัดคน ทำให้เชื้อไวรัสเข้าสู่กระแสเลือด ก่อให้เกิดอาการไข้สูงเฉียบพลัน ปวดเมื่อยตามตัว และจุดสำคัญคือเชื้อนี้จะทำให้ผนังหลอดเลือดเปราะบางและมีเลือดออกง่ายขึ้น ซึ่งเป็นที่มาของความรุนแรงของโรคครับ

สัญญาณเตือนระยะแรก: ไข้สูงลอยที่ต้องสงสัย

ช่วง 2-3 วันแรก คนไข้มักจะมีอาการดังนี้:

• ไข้สูงลอยเกิน 38.5 องศาเซลเซียส
• ปวดหัวรุนแรง ปวดกระบอกตา
• ปวดกล้ามเนื้อ ปวดตามข้ออย่างมาก จนบางคนเรียกกันว่าไข้ปวดข้อ
• อาจมีผื่นแดงขึ้นตามตัว หรือมีจุดเลือดออกเล็กๆ ตามผิวหนัง
• เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน

ช่วงวิกฤตที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด

ช่วงที่น่ากลัวที่สุดคือช่วงที่ไข้เริ่มลดลงครับ ซึ่งมักเป็นช่วงวันที่ 3-5 ของโรค ในจังหวะที่ไข้ลด หลายคนดีใจคิดว่าหายแล้ว แต่จริงๆ แล้วเป็นช่วงที่ร่างกายอาจเกิดภาวะช็อกได้ ต้องคอยสังเกตอาการเหล่านี้ให้ดี:

• อ่อนเพลียมาก ซึมลง หรือกระสับกระส่ายผิดปกติ
• มือเท้าเย็น ผิวหนังเริ่มซีด หรือมีรอยจ้ำเลือด
• ปวดท้องรุนแรง โดยเฉพาะบริเวณใต้ชายโครงขวา
• อาเจียนบ่อย กินอะไรไม่ได้

ยาที่ห้ามกินเด็ดขาดหากสงสัยว่าเป็นไข้เลือดออก

ข้อนี้ผมย้ำนักย้ำหนา เพราะเป็นเรื่องความเป็นความตายครับ หากสงสัยว่าเป็น โรคไข้เลือดออก ห้ามซื้อยากลุ่ม NSAIDs เช่น แอสไพริน (Aspirin) หรือไอบูโพรเฟน (Ibuprofen) มากินเด็ดขาด เพราะยาพวกนี้จะยิ่งทำให้เลือดออกง่ายขึ้นและกัดกระเพาะจนเกิดภาวะเลือดออกในทางเดินอาหารได้ ให้ใช้เพียงพาราเซตามอลเพื่อบรรเทาไข้ตามคำแนะนำของแพทย์เท่านั้น

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบพาไปหาหมอทันที

หากพบว่าคนไข้เริ่มซึมลง อาเจียนไม่หยุด ปวดท้องรุนแรง หรือมีอาการเลือดออกผิดปกติ เช่น อาเจียนเป็นเลือด ถ่ายดำ หรือเลือดกำเดาไหลไม่หยุด อย่ารอให้ถึงวันพรุ่งนี้ครับ ให้รีบพาไปโรงพยาบาลเพื่อเจาะเลือดตรวจหาเกล็ดเลือดและความเข้มข้นของเลือดโดยด่วน เพราะการรักษาที่ทันเวลาจะช่วยลดความเสี่ยงจากการช็อกได้มากครับ