โรคไข้เลือดออก: เรื่องใกล้ตัวที่มากกว่าแค่ไข้สูง

ทำความรู้จักไข้เลือดออกให้มากขึ้นอีกนิด

หลายคนมักคิดว่าไข้เลือดออกเป็นเรื่องของเด็ก แต่ความจริงแล้วไม่ว่าใครก็ติดได้ครับ อาการเริ่มแรกที่หลายคนเจอก็มักจะดูเหมือนไข้หวัดธรรมดา คือมีไข้สูง ปวดหัว แต่ความต่างที่สำคัญคือ ไข้เลือดออกมักมาพร้อมกับการปวดกระบอกตา ปวดเมื่อยตามตัวมาก และอาจมีจุดเลือดออกเล็กๆ ตามผิวหนัง ซึ่งถ้าปล่อยไว้จนเข้าสู่ระยะวิกฤต อาจเกิดภาวะช็อกได้

ระยะอันตรายที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด

โรคนี้มีระยะเวลาของโรคที่ชัดเจนและน่ากลัวตรงช่วงไข้ลดครับ โดยแบ่งได้เป็น 3 ระยะหลักๆ ดังนี้

• ระยะไข้สูง: ไข้มักจะสูงลอย กินยาลดไข้แล้วไข้ลงช้าหรือแทบไม่ลงเลย มักเป็นในช่วง 2-7 วันแรก
• ระยะวิกฤต: ช่วงที่ไข้เริ่มลดลง แต่คนไข้กลับดูซึมลง อ่อนเพลีย กินไม่ได้ หรือปวดท้องมาก ช่วงนี้แหละที่อันตรายที่สุด เพราะเป็นช่วงที่พลาสม่าอาจรั่วออกจากหลอดเลือดจนเกิดภาวะช็อกได้
• ระยะฟื้นตัว: เมื่อผ่านช่วงวิกฤตมาได้ คนไข้จะเริ่มอยากอาหาร สัญญาณชีพกลับมาเป็นปกติ และเริ่มกลับมาสดใสเหมือนเดิม

การกินยาลดไข้ที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

ข้อควรจำที่สำคัญที่สุดสำหรับโรคไข้เลือดออกคือ ห้ามกินยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs เช่น ไอบูโพรเฟน หรือแอสไพริน เด็ดขาด เพราะยาพวกนี้จะทำให้เลือดออกในทางเดินอาหารได้ง่ายขึ้นและอาการรุนแรงกว่าเดิม ยาที่ปลอดภัยที่สุดคือ พาราเซตามอล ตามปริมาณน้ำหนักตัวที่เหมาะสม แต่ถ้าไข้สูงไม่ลง ห้ามกินยาถี่เกินไป ให้ใช้การเช็ดตัวด้วยน้ำอุ่นหรือน้ำอุณหภูมิห้องบ่อยๆ แทนครับ

สัญญาณเตือนภัยที่ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

หากมีไข้สูงติดต่อกันเกิน 2 วัน แล้วพบอาการเหล่านี้ อย่ารอให้ถึงวันถัดไป ให้รีบไปพบแพทย์ทันที

• มีอาการซึมลง หรือกระสับกระส่ายผิดปกติ
• ปวดท้องรุนแรง โดยเฉพาะบริเวณใต้ชายโครงขวา
• อาเจียนบ่อย กินอาหารหรือน้ำไม่ได้
• มีเลือดออกผิดปกติ เช่น เลือดกำเดาไหล เลือดออกตามไรฟัน หรือถ่ายอุจจาระเป็นสีดำ
• มือเท้าเย็น ผิวหนังซีด หรือดูเขียวคล้ำ ซึ่งเป็นสัญญาณของภาวะช็อก

ป้องกันไว้ก่อนดีกว่าแก้

หัวใจสำคัญของการป้องกันโรคไข้เลือดออกคือ การตัดวงจรยุงลาย ทำลายแหล่งเพาะพันธุ์น้ำขังในบ้านสม่ำเสมอ และป้องกันไม่ให้ยุงกัดโดยการทายากันยุง หรือนอนในมุ้ง โดยเฉพาะในช่วงกลางวันที่ยุงลายชอบออกหากิน หากคนในบ้านเริ่มมีไข้สูงลอยเกิน 2 วัน อย่าเพิ่งชะล่าใจซื้อยากินเอง แต่ควรให้แพทย์ตรวจวินิจฉัยและเจาะเลือดดูค่าเกล็ดเลือด เพื่อความปลอดภัยสูงสุดครับ