จัดการอารมณ์โกรธอย่างไร ไม่ให้กลายเป็นระเบิดเวลาทำร้ายตัวเอง

ทำไมความโกรธถึงควบคุมยากเหลือเกิน

เวลาเจอเหตุการณ์ที่ไม่ได้ดั่งใจ หรือมีคนมาทำกิริยาไม่น่ารักใส่ หลายคนคงเคยรู้สึกเหมือนมีไฟลุกขึ้นมากลางอก ร่างกายเริ่มสั่น หัวใจเต้นแรง ความโกรธเป็นอารมณ์พื้นฐานของมนุษย์ที่เกิดขึ้นได้กับทุกคนครับ มันคือกลไกการเอาตัวรอดที่ติดตัวมาตั้งแต่บรรพบุรุษ แต่ปัญหาของคนยุคนี้ไม่ใช่ตัวความโกรธ แต่มันคือวิธีที่เราแสดงออกเมื่อโกรธต่างหาก เพราะถ้าเราปล่อยให้มันครอบงำจนขาดสติ สิ่งที่จะพังตามมาอาจเป็นทั้งความสัมพันธ์และสุขภาพจิตของตัวเราเอง

ร่างกายกำลังบอกอะไรเราตอนที่ความโกรธพุ่งพล่าน

เวลาเราโกรธ สมองส่วนอารมณ์หรือที่เรียกว่า อะมิกดาลา (Amygdala) จะทำงานหนักมาก มันจะส่งสัญญาณไปที่ต่อมหมวกไตให้หลั่งฮอร์โมนแห่งความเครียดอย่างอะดรีนาลีนออกมา ผลคือหัวใจสูบฉีดเลือดไปที่กล้ามเนื้อเพื่อเตรียมสู้หรือหนี ทำให้เรารู้สึกแน่นหน้าอก มือสั่น หรือมีอาการตัวร้อนผ่าว นี่คือเหตุผลว่าทำไมการตัดสินใจเรื่องสำคัญตอนที่กำลังโกรธมักจบลงด้วยความผิดพลาดเสมอ เพราะสมองส่วนการใช้เหตุผลของเรากำลังทำงานได้ไม่เต็มที่นั่นเอง

เทคนิคจัดการกับความโกรธและการควบคุมอารมณ์ตนเองแบบทำได้จริง

การจัดการอารมณ์ไม่ใช่การกดทับหรือห้ามโกรธ แต่คือการรู้ทันว่าความโกรธกำลังเกิดขึ้นแล้วเลือกตอบโต้ในทางที่สร้างสรรค์กว่าเดิมครับ

• หยุดเวลาด้วยการนับเลข: เมื่อรู้สึกว่าเลือดขึ้นหน้า ให้ลองนับหนึ่งถึงสิบในใจช้าๆ การโฟกัสที่ตัวเลขจะช่วยดึงสมองกลับมาจากอารมณ์โกรธเข้าสู่โหมดเหตุผลมากขึ้น
• เปลี่ยนบรรยากาศออกไปเดิน: การเดินออกจากพื้นที่ที่ทำให้เราโกรธชั่วคราวช่วยลดแรงปะทะได้ดี การได้ขยับร่างกายจะช่วยให้พลังงานความโกรธที่ค้างอยู่ในร่างกายระบายออกมาทางอื่น
• ฝึกหายใจให้เป็นจังหวะ: การหายใจเข้าลึกๆ และค่อยๆ ผ่อนลมหายใจออกยาวๆ ช่วยกระตุ้นระบบประสาทที่ควบคุมความผ่อนคลายให้ทำงานแทนที่ระบบตอบสนองความเครียด

เมื่อไหร่ที่อารมณ์โกรธกลายเป็นปัญหาสุขภาพที่ต้องพบหมอ

ถ้าสังเกตว่าตัวเองโกรธบ่อยผิดปกติ โกรธรุนแรงจนควบคุมไม่ได้ หรือความโกรธนั้นส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น ทะเลาะกับคนรอบข้างบ่อยครั้งจนเสียงานเสียการ หรือรู้สึกว่าหลังหายโกรธแล้วต้องมานั่งเสียใจกับสิ่งที่ทำลงไปเสมอ จนเกิดความเครียดสะสม นี่อาจเป็นสัญญาณเตือนว่ากลไกการจัดการอารมณ์ภายในตัวเรากำลังมีปัญหา

วิธีสื่อสารเมื่อโกรธแทนการระเบิดอารมณ์

การพูดความรู้สึกตัวเองโดยใช้คำว่า ฉัน แทนที่จะชี้หน้าโทษอีกฝ่ายว่าเป็นตัวการ ช่วยลดแรงปะทะได้ดีมาก เช่น แทนที่จะพูดว่า คุณทำแบบนี้ทำไมให้ฉันโกรธ ให้ลองเปลี่ยนเป็น ฉันรู้สึกไม่สบายใจเมื่อเกิดเหตุการณ์แบบนี้เกิดขึ้น และอยากให้เรามาคุยกันว่าควรแก้ปัญหานี้อย่างไร วิธีนี้จะเปลี่ยนจากสงครามน้ำลายให้กลายเป็นการร่วมมือกันแก้ปัญหา ซึ่งเป็นทางออกที่ดีที่สุดสำหรับทุกฝ่ายครับ