อาการแพ้อาหารทะเลในเด็กเล็ก: เรื่องที่พ่อแม่มือใหม่ต้องรู้ทันก่อนสาย

ช่วงเวลาที่ลูกน้อยเริ่มกินอาหารเสริมตามวัย เป็นช่วงเวลาที่น่าตื่นเต้นสำหรับคนเป็นพ่อแม่มาก แต่พอมื้ออาหารเริ่มมีปลา กุ้ง หรือปูเข้ามาแจมด้วย ความกังวลเรื่องการแพ้ก็มักจะตามมาติดๆ โดยเฉพาะเรื่องอาการแพ้อาหารทะเลในเด็กเล็ก ที่บางครั้งแสดงอาการรวดเร็วและน่ากลัวจนทำเอาคุณแม่มือใหม่อมแทบไม่ทันตั้งตัว

ในฐานะหมอเด็กที่เจอเคสแบบนี้บ่อยๆ อยากชวนคุณพ่อคุณแม่มาทำความเข้าใจเรื่องนี้ด้วยกันแบบภาษาชาวบ้าน เพื่อจะได้สังเกตอาการลูกรักได้ทัน และรับมือได้อย่างถูกวิธีเมื่อเกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝันขึ้นครับ

ทำไมลูกถึงแพ้อาหารทะเล และต่างจากอาหารชนิดอื่นอย่างไร?

ระบบภูมิคุ้มกันของเด็กเล็กโดยเฉพาะขวบปีแรกยังพัฒนาไม่เต็มที่ บางครั้งสารโปรตีนบางชนิดในอาหารทะเล เช่น ปลา กุ้ง หอย ปู ถูกมองว่าเป็นสิ่งแปลกปลอมอันตราย ร่างกายจึงปล่อยสารฮีสตามีนออกมาต่อสู้ จนเกิดเป็นอาการแพ้ต่างๆ ขึ้นมา

สิ่งที่ต้องระวังคือ อาการแพ้อาหารทะเลมักจะรุนแรงกว่าการแพ้อาหารทั่วไปบางชนิด และมักจะเป็นภูมิแพ้ที่ติดตัวไปจนโต ต่างจากการแพ้นมวัวที่เด็กๆ หลายคนมักจะหายได้เองเมื่อโตขึ้น

สังเกตอย่างไรว่าลูกกำลังแพ้อาหารทะเล?

อาการแพ้สามารถเกิดขึ้นได้ตั้งแต่กินเข้าไปคำแรก หรืออาจจะแสดงอาการภายในไม่กี่นาทีไปจนถึงสองชั่วโมง โดยสัญญาณเตือนที่สังเกตได้ง่ายมีดังนี้

• ผิวหนังฟ้องเร็วกว่าเพื่อน: ลูกอาจจะมีผื่นแดงขึ้นตามตัว ลมพิษ หน้าบวม ปากบวม หรือคันตามผิวหนัง
• ระบบทางเดินอาหารปั่นป่วน: อาเจียนออกมาทันทีหลังกิน หรือมีอาการปวดท้อง ท้องเสียอย่างกะทันหัน
• ระบบทางเดินหายใจมีปัญหา: หายใจมีเสียงหวีด หายใจลำบาก คัดจมูก น้ำมูกไหล หรือไอถี่ๆ

เมื่อไหร่ที่เรียกว่าอันตรายและต้องรีบพาซิ่งไปโรงพยาบาลทันที?

ถ้าลูกมีแค่อาการผื่นขึ้นเล็กน้อย อาจจะยังพอสังเกตอาการใกล้ชิดได้ แต่ถ้ามีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ถือว่าเป็นภาวะแพ้รุนแรงเฉียบพลันที่ต้องพาส่งห้องฉุกเฉินทันที ห้ามรอดูอาการที่บ้านเด็ดขาด

• ริมฝีปาก ลิ้น หรือลำคอ บวมหนาจนหายใจไม่ออก
• เสียงแหบ เสียงเปลี่ยน หรือไอไม่หยุด
• ซึมลง ตัวเย็น ชีพจรเต้นเร็ว หรือหมดสติ

อาการรุนแรงแบบนี้เรียกว่า Anaphylaxis ซึ่งอันตรายถึงชีวิตถ้าไปโรงพยาบาลไม่ทันครับ

วิธีทดสอบอาหารทะเลให้ปลอดภัยสำหรับลูกน้อย

สำหรับคุณพ่อคุณแม่ที่อยากเริ่มให้ลูกกินอาหารทะเล หมอแนะนำเทคนิคเหล่านี้เพื่อความปลอดภัย

• ลองทีละอย่าง: เริ่มจากปลาก่อน กุ้ง ปู หอย ค่อยตามทีหลัง และให้ลองทีละชนิด เพื่อจะได้รู้ว่าถ้าแพ้ แพ้ตัวไหน
• เริ่มจากปริมาณน้อยๆ: วันแรกให้แตะแค่ปลายช้อนรอดูอาการสักครึ่งวัน ถ้าไม่มีผื่นหรือผิดปกติค่อยเพิ่มปริมาณในวันถัดไป
• เลือกช่วงเวลาเช้าหรือกลางวัน: หลีกเลี่ยงการให้กินอาหารทะเลใหม่ๆ ตอนมื้อเย็นหรือก่อนนอน เพราะถ้าลูกเกิดแพ้ตอนดึก การสังเกตอาการและไปโรงพยาบาลจะทำได้ยากกว่า

การเข้าใจเรื่องอาการแพ้อาหารทะเลในเด็กเล็ก จะช่วยให้คุณพ่อคุณแม่คลายความกังวล และกล้าที่จะให้ลูกน้อยได้เรียนIรู่รสชาติอาหารใหม่ๆ อย่างมีความสุขบนพื้นฐานของความปลอดภัยครับ