เจาะลึกเรื่อง การสะสมของพยาธิในถุงน้ำดีก่อให้เกิดอาการปวดท้องเรื้อรัง ที่หลายคนมองข้าม

ทำไมพยาธิถึงเข้าไปอยู่ในถุงน้ำดีได้

หลายคนอาจจะคุ้นเคยว่าพยาธิมักอยู่ในลำไส้ แต่จริงๆ แล้วพยาธิบางชนิด โดยเฉพาะพยาธิใบไม้ตับ สามารถชอนไชผ่านท่อน้ำดีขึ้นไปจนถึงถุงน้ำดีได้ครับ เมื่อพวกมันเข้าไปอาศัยอยู่ ก็มักจะก่อให้เกิดการอักเสบเรื้อรังจากการที่ตัวพยาธิเคลื่อนไหวไปมา หรือการตายของพยาธิที่กลายเป็นสิ่งแปลกปลอมอุดกั้นทางเดินน้ำดี

สัญญาณเตือนที่ร่างกายบอกว่ามีแขกไม่ได้รับเชิญ

คนไข้ที่มาปรึกษาผมด้วยอาการปวดท้องเรื้อรังบริเวณใต้ชายโครงขวา มักจะมีประวัติการทานอาหารสุกๆ ดิบๆ มาก่อน อาการที่พบได้บ่อย ได้แก่

• อาการปวดเสียดท้องใต้ชายโครงขวาเป็นพักๆ บางครั้งร้าวไปที่ไหล่ขวา
• มีอาการแน่นท้อง ท้องอืด หรืออาหารไม่ย่อยบ่อยครั้ง
• ถ้ามีการอุดกั้นของท่อน้ำดี อาจมีอาการตัวเหลือง ตาเหลืองร่วมด้วย
• รู้สึกไม่สบายท้องเรื้อรังที่รักษาด้วยยาลดกรดทั่วไปแล้วไม่หาย

การตรวจวินิจฉัยเพื่อหาความจริง

เมื่อสงสัยว่าอาการปวดเกิดจากพยาธิ เราไม่สามารถดูแค่ภายนอกได้ แต่จำเป็นต้องอาศัยเทคโนโลยีทางการแพทย์เข้ามาช่วย เพื่อให้เห็นสิ่งที่อยู่ภายในถุงน้ำดีอย่างชัดเจน

การตรวจอัลตราซาวด์ช่องท้อง

เป็นด่านแรกที่ช่วยให้เราเห็นนิ่วหรือสิ่งที่อุดกั้นในถุงน้ำดี รวมถึงเห็นความผิดปกติของผนังถุงน้ำดีที่อาจหนาตัวขึ้นจากการอักเสบ

การตรวจทางห้องปฏิบัติการ

การตรวจเลือดดูค่าการทำงานของตับ หรือการตรวจอุจจาระเพื่อหาไข่พยาธิ ยังคงเป็นขั้นตอนสำคัญที่ช่วยให้การวินิจฉัยแม่นยำขึ้น

วิธีรักษาและการปรับพฤติกรรม

เมื่อพบว่ามีการสะสมของพยาธิในถุงน้ำดี แนวทางการรักษาขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค หากมีการอุดกั้นมากหรืออักเสบรุนแรง แพทย์อาจพิจารณาการผ่าตัดถุงน้ำดีออกร่วมกับการให้ยาถ่ายพยาธิเฉพาะทางควบคู่กันไป สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการปรับนิสัยการกิน

• หลีกเลี่ยงการทานปลาดิบหรืออาหารที่ปรุงไม่สุก โดยเฉพาะปลาน้ำจืดที่มีเกล็ด
• รักษาความสะอาดของอาหารและน้ำดื่มอยู่เสมอ
• หากมีอาการปวดท้องเรื้อรังที่ไม่หายขาด อย่าซื้อยาทานเองบ่อยเกินไปจนละเลยการตรวจเช็กสุขภาพ เพราะการปล่อยทิ้งไว้อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนอย่างท่อน้ำดีอักเสบรุนแรงหรือมะเร็งท่อน้ำดีในอนาคตได้