เช็กด่วน! สัญญาณเตือนภัยจากสมองและเส้นประสาท อาการแบบไหนอันตรายถึงชีวิต

เรื่องของสมองและเส้นประสาทที่ปล่อยผ่านไม่ได้

หลายคนเวลามีอาการปวดหัว เวียนหัว หรือชาตามมือตามเท้า มักจะคิดว่าเป็นเพราะความเครียด พักผ่อนไม่พอ หรือนั่งทำงานนานเกินไป ซึ่งในหลายๆ ครั้งก็เป็นเช่นนั้นจริงๆ ครับ แต่ในฐานะหมอที่ตรวจคนไข้มานาน ผมพบว่ามีหลายเคสที่มองข้ามอาการเล็กๆ น้อยๆ เหล่านี้ จนเกือบจะสายเกินแก้ เพราะโรคทางระบบประสาทบางชนิดมาแบบเงียบๆ แต่รุนแรง การรู้เท่าทันและสังเกตอาการผิดปกติให้เร็ว จึงเป็นเกราะป้องกันชีวิตที่ดีที่สุด

สัญญาณเตือนภัยหลักจากระบบประสาทที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

อาการผิดปกติทางระบบประสาทที่อันตราย มักไม่ได้แสดงออกแค่ความเจ็บปวดธรรมดา แต่เกี่ยวกับการทำงานที่เปลี่ยนไปอย่างกะทันหันของร่างกาย หากคุณหรือคนใกล้ตัวเริ่มมีอาการเหล่านี้ อย่ารอให้หายเองเด็ดขาด

หน้าเบี้ยว ปากเบี้ยว ยิ้มแล้วไม่เท่ากัน

อาการนี้มักเกิดขึ้นฉับพลัน อยู่ดีๆ มุมปากก็ตก หลับตาไม่สนิทข้างเดียว หรือเวลาพูดแล้วรู้สึกว่าน้ำลายไหลออกมุมปากโดยไม่รู้ตัว หลายคนคิดว่าเป็นเพราะนอนทับเส้นประสาท แต่จริงๆ แล้วอาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคหลอดเลือดสมอง หรือที่เรารู้จักกันว่าสโตรก

แขนขาอ่อนแรงซีกเดียว เดินเซทรงตัวไม่อยู่

ลองสังเกตง่ายๆ เวลาตื่นนอนแล้วรู้สึกว่ายกแขนหรือขาข้างใดข้างหนึ่งไม่ขึ้น แรงหายไปดื้อๆ หรือเวลาเดินแล้วเซไปด้านใดด้านหนึ่งเหมือนคนเมา ทั้งๆ ที่ไม่ได้ดื่ม อาการแบบนี้ฟ้องชัดเจนว่าความสั่ง การสังเกตอาการทางระบบประสาทที่ ผิดปกติจากสมองส่วนควบคุมกำลังมีปัญหาเร่งด่วน

พูดไม่ชัด นึกคำไม่ออก ฟังคนอื่นไม่รู้เรื่อง

จู่ๆ ก็พูดติดๆ ขัดๆ ลิ้นแข็ง พูดไม่เป็นภาษา หรือในบางคนพูดออกไปแล้วคนฟังไม่เข้าใจความหมาย รวมไปถึงอาการเอ๋อ งง ไม่รู้ว่าตอนนี้อยู่ที่ไหน วันนี้วันอะไร อาการเหล่านี้คือธงแดงเตือนภัยจากสมองส่วนหน้าและส่วนการสื่อสาร

อาการปวดหัวแบบไหนที่อันตรายกว่าแค่ไมเกรน

ปวดหัวใครๆ ก็เป็นได้ แต่ปวดหัวที่อันตรายมักมีลักษณะเฉพาะตัวที่ต่างจากปวดหัวธรรมดาหรือไมเกรนทั่วไปอย่างสิ้นเชิง

ปวดหัวรุนแรงที่สุดในชีวิตแบบไม่เคยเป็นมาก่อน

ถ้าวันดีคืนดีคุณปวดหัวขึ้นมาอย่างฉับพลัน รุนแรงชนิดที่เรียกว่าฟ้าผ่า ไม่เคยรู้สึกปวดแบบนี้มาก่อนในชีวิต กินยาแก้ปวดแล้วก็ไม่ดีขึ้น อาการนี้อาจเกิดจากเส้นเลือดในสมองโป่งพองและแตก ซึ่งอันตรายถึงชีวิตและต้องผ่าตัดด่วน

ปวดหัวร่วมกับอาการอาพุ่งและตาพร่ามัว

อาการปวดหัวที่มีอาการคลื่นไส้ อาเจียนพุ่งออกมาโดยไม่มีอาการคลื่นไส้มาก่อน ร่วมกับการมองเห็นเริ่มเปลี่ยนไป เช่น เห็นภาพซ้อน ตามัว หรือมองไม่เห็นครึ่งซีก แสดงว่ามีความดันในกะโหลกศีรษะสูงผิดปกติ ซึ่งแพทย์ต้องรีบทำการตรวจสแกนสมองทันที

วิธีสังเกตอาการฉุกเฉินด้วยหลักเบื้องต้นง่ายๆ

หากคุณสงสัยว่าคนใกล้ตัวกำลังมีภาวะวิกฤตทางสมอง ให้ใช้หลักการประเมินความผิดปกติรอบตัวอย่างรวดเร็ว ดังนี้

• ให้ยิ้มยิงฟันดูความสมมาตรของใบหน้า
• ให้หลับตาแล้วยกแขนค้างไว้ทั้งสองข้างดูว่ามีข้างใดข้างหนึ่งตกหรือไม่
• ให้ลองพูดประโยคยาวๆ เพื่อดูความชัดเจนในการออกเสียง

หากพบความผิดปกติแม้แต่ข้อเดียวในเวลาไล่เลี่ยกัน นั่นแปลว่าเวลาทุกนาทีมีค่า การสังเกตอาการทางระบบประสาทที่ แม่นยำและรวดเร็วจะช่วยพาผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลได้ทันท่วงที

วิธีดูแลตัวเองเพื่อลดความเสี่ยงโรคทางสมอง

โรคทางระบบประสาทส่วนใหญ่ป้องกันได้ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เริ่มต้นจากการควบคุมความดันโลหิตและเบาหวานให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ งดสูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณที่มากเกินไป พักผ่อนให้เพียงพอ และออกกำลังกายสม่ำเสมอ หากมีโรคประจำตัวควรพบแพทย์ตามนัดอย่างเคร่งครัด อย่ารอให้ร่างกายส่งสัญญาณเตือนรุนแรงแล้วค่อยมาดูแลตัวเอง เพราะสมองของเรามีเพียงข้างเดียวและซ่อมแซมได้ยากครับ