ช่วงนี้ตื่นนอนมาแล้วรู้สึกว่าขี้ตาเยอะผิดปกติไหมครับ บางคนเช็ดออกไม่ทันไรก็มีน้ำตาคลอเบ้าอยู่ตลอดเวลา แถมพอกดเบาๆ ที่บริเวณหัวตาใกล้จมูก กลับมีเมือกขุ่นๆ หรือมีหนองไหลซึมออกมาสร้างความรำคาญใจ อาการเหล่านี้ไม่ใช่แค่เรื่องตาอักเสบธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนว่าท่อน้ำตาของคุณกำลังมีปัญหาอุดตันและติดเชื้อเข้าแล้ว
ท่อน้ำตาอุดตันแล้วทำไมถึงมีหนองไหลออกมาได้?
ตามปกติแล้ว ตาของเราจะผลิตน้ำตาออกมาหล่อลื่นตลอดเวลา เพื่อความชุ่มชื้นและชะล้างสิ่งสกปรก น้ำตาส่วนเกินนี้จะไหลผ่านรูเล็กๆ ที่หัวตา เข้าสู่ท่อน้ำตา แล้วระบายลงสู่โพรงจมูก แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่ท่อทางเดินนี้เกิดการตีบตันหรืออุดตันขึ้นมา น้ำตาจะระบายออกไม่ได้ เกิดการขังนิ่งกลายเป็นแหล่งสะสมของแบคทีเรีย จนนำไปสู่ภาวะการอักเสบติดเชื้อ กลายเป็นถุงน้ำตาอักเสบและมีหนองไหลย้อนกลับออกมาทางหัวตาเวลาที่เราเผลอกดนั่นเองครับ
อาการแบบไหนที่ฟ้องว่าท่อน้ำตาเริ่มมีปัญหาแล้ว?
คนไข้ส่วนใหญ่มักจะมาพบหมอด้วยอาการคล้ายๆ กันครับ โดยเริ่มจากอาการเล็กน้อยลามไปจนถึงขั้นรุนแรง ลองเช็กดูว่าตัวเองมีอาการเหล่านี้อยู่หรือเปล่า
- น้ำตาเอ่อล้นตลอดเวลา: เหมือนคนร้องไห้อยู่ตลอดเวลา แม้ไม่ได้เศร้าหรือโดนลม
- ตาแฉะและมีขี้ตาเหนียว: ตื่นมาตอนเช้าหนังตาแทบติดกัน ลืมตาลำบากเพราะมีเมือกขี้ตาเกรอะกรัง
- เจ็บ บวมแดงที่หัวตา: บริเวณหัวตาใกล้สันจมูกจะบวมนูนขึ้นมา กดแล้วเจ็บ
- มีหนองไหลย้อน: เมื่อใช้นิ้วสะอาดกดเบาๆ บริเวณที่บวม จะมีหนองหรือน้ำเหลืองปนขุ่นไหลออกมาทางรูเปิดที่หัวตา
ทำไมท่อน้ำตาถึงตันได้ ใครบ้างคือกลุ่มเสี่ยง?
ปัญหาท่อน้ำตาอุดตันพบได้ตั้งแต่วัยทารกไปจนถึงผู้สูงอายุเลยครับ โดยสาเหตุหลักจะแตกต่างกันไปตามช่วงวัย
- เด็กทารกแรกเกิด: มักเกิดจากเยื่อบุบางๆ ที่ปลายท่อน้ำตายังเปิดไม่เต็มที่ ซึ่งส่วนใหญ่จะหายได้เองเมื่อโตขึ้น
- ผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ: เกิดจากการเสื่อมสภาพตามวัย ท่อแคบลงเรื่อยๆ หรือเคยมีอุบัติเหตุบริเวณใบหน้า จมูกหัก รวมถึงการอักเสบเรื้อรังในโพรงจมูกและไซนัส
- การใช้ยาหยอดตาบางชนิด: หรือการผ่าตัดบริเวณตาและจมูกที่อาจทำให้เกิดพังผืดดึงรั้งท่อน้ำตา
ปล่อยทิ้งไว้ไม่รักษา จะอันตรายแค่ไหน?
หลายคนคิดว่าเป็นแค่ตาแฉะ เดี๋ยวก็หายเอง เลยปล่อยทิ้งไว้ นานวันเข้าเชื้อแบคทีเรียในถุงน้ำตาจะยิ่งทวีความรุนแรง กลายเป็นถุงน้ำตาอักเสบเฉียบพลันที่ปวดทรมานมาก หน้าจะบวมแดงร้อน หากติดเชื้อรุนแรงจนทะลุออกผิวหนัง หรือเชื้อลุกลามเข้าสู่เนื้อเยื่อรอบดวงตา อาจเป็นอันตรายถึงขั้นกระทบกับการมองเห็นได้เลยครับ
วิธีรักษาจากหมอ: ตั้งแต่บรรเทาอาการจนถึงผ่าตัด
การรักษาจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงและสาเหตุของการอุดตัน โดยแพทย์จะประเมินเป็นขั้นตอนดังนี้ครับ
- การนวดและการใช้ยา: ในเด็กเล็กมักใช้วิธีสอนคุณแม่นวดบริเวณหัวตา ร่วมกับการใช้ยาปฏิชีวนะหยอดตาหากมีการติดเชื้อ
- การแยงหรือล้างท่อน้ำตา: หากเป็นการอุดตันไม่มาก แพทย์อาจใช้เข็มพิเศษทื่อๆ ฉีดน้ำเกลือเพื่อทะลวงสิ่งอุดตันในท่อ
- การผ่าตัดเชื่อมทางเดินน้ำตาใหม่ (DCR): เป็นวิธีรักษาที่ได้ผลดีที่สุดสำหรับผู้ใหญ่ที่มีการอุดตันถาวร แพทย์จะสร้างทางเดินระบายน้ำตาใหม่ เพื่อให้น้ำตาระบายลงจมูกได้ตามปกติ โดยปัจจุบันสามารถทำได้ทั้งแบบแผลเล็กที่ผิวหนังและแบบส่องกล้องผ่านทางจมูก ไม่มีแผลเป็นภายนอก
วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อมีอาการหนองไหลจากท่อน้ำตา
ระหว่างรอมาพบแพทย์ สามารถบรรเทาอาการเบื้องต้นได้ด้วยการประคบอุ่นบริเวณหัวตาวันละ 3-4 ครั้ง เพื่อช่วยลดอาการบวมและระบายหนองออกมาเบื้องต้น หมั่นเช็ดทำความสะอาดตาด้วยสำลีชุบน้ำสะอาดต้มสุกที่เย็นแล้ว หลีกเลี่ยงการขยี้ตาแรงๆ และที่สำคัญคือควรรีบมาพบจักษุแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง อย่าซื้อยาหยอดตาที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์มาใช้เองเด็ดขาด เพราะอาจทำให้โรคเป็นหนักขึ้นกว่าเดิมครับ
