เวลาถ่ายเป็นเลือดแต่ตรวจไม่เจออะไร ลองเช็กเรื่องความผิดปกติของหลอดเลือดในทางเดินอาหารกันหน่อย

เวลาเข้าห้องน้ำแล้วเจอเลือดปน เป็นเรื่องที่ไม่มีใครอยากเจอ

เวลาที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาด้วยเรื่องถ่ายอุจจาระเป็นเลือดสดๆ หรือมีอาการซีดเพลียเรื้อรังโดยไม่ทราบสาเหตุ สิ่งแรกที่เรามักจะนึกถึงและส่องกล้องดูกันก่อนก็คือโรคริดสีดวงทวาร ติ่งเนื้อ หรือแผลในกระเพาะอาหาร แต่ในความเป็นจริง มีคนไข้จำนวนไม่น้อยเลยครับที่ส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนต้นและส่วนปลายจนครบทุกซอกทุกมุมแล้ว ก็ยังหาต้นตอไม่เจอว่าเลือดมันรั่วมาจากตรงไหน

จุดนี้นี่เองครับที่ทำให้เราต้องมาทำความรู้จักกับเจ้าตัวการเงียบๆ ที่ชื่อว่า ความผิดปกติของหลอดเลือดในทางเดินอาหาร ซึ่งมักจะเป็นผู้ร้ายตัวจริงที่ซ่อนอยู่ลึกในลำไส้ส่วนกลาง จุดที่การส่องกล้องแบบธรรมดาอาจจะมองไม่ค่อยเห็น

ความผิดปกติของหลอดเลือดในทางเดินอาหาร คืออะไรและเกิดจากอะไรได้บ้าง?

ถ้าจะให้อธิบายให้เห็นภาพง่ายๆ หลอดเลือดฝอยที่มาหล่อเลี้ยงผนังทางเดินอาหารของเราปกติแล้วจะมีความยืดหยุ่นและแข็งแรงดี แต่พออายุเริ่มมากขึ้น หรือมีโรคประจำตัวบางอย่างเข้ามาแจม เจ้าเส้นเลือดฝอยเหล่านี้อาจจะเกิดการโป่งพอง ขยายตัว หรือเปราะบางขึ้นมาได้เอง เหมือนกับยางรถยนต์ที่ใช้มานานจนเริ่มบวมปูดออกมาเป็นจุดๆ

เมื่อเส้นเลือดมันโป่งพองและบางมากๆ เข้า ผนังตรงนั้นก็ทนแรงบีบตัวของลำไส้ไม่ไหว จนเกิดการปริแตกและมีเลือดซึมออกมาเรื้อรัง หรือบางทีก็ไหลออกมาปริมาณมากแบบกะทันหัน ทำให้คนไข้มีอาการถ่ายเป็นเลือดหรืออาเจียนเป็นเลือดโดยไม่มีอาการปวดท้องนำมาก่อนเลย ซึ่งต่างจากโรคแผลในกระเพาะอาหารทั่วไปที่จะมีอาการปวดท้องแสบทรมานให้รู้ตัวก่อน

ทำไมโรคนี้ถึงตรวจเจอได้ยากและต้องอาศัยการสังเกต

ความท้าทายอย่างมากเวลาที่เราเจอเคสนี้คือ ตำแหน่งที่เส้นเลือดมันชอบมีความผิดปกตินั้น มักจะซ่อนอยู่บริเวณลำไส้เล็กส่วนกลาง ซึ่งเป็นพื้นที่ยาวหลายเมตรที่การส่องกล้องธรรมดาไปไม่ถึง คนไข้หลายคนต้องทนทุกข์กับอาการซีด เหนื่อยง่าย ต้องมารับเลือดทดบ่อยๆ โดยไม่รู้ว่าเลือดมันไหลออกจากจุดไหนกันแน่

หมอจึงมักจะต้องอาศัยเครื่องมือพิเศษเพิ่มเติม เช่น การกลืนกล้องแคปซูลจิ๋วเพื่อให้มันเดินทางถ่ายรูปตลอดความยาวของลำไส้เล็ก หรือการฉีดสีเอกซเรย์ดูเส้นเลือดโดยเฉพาะ เพื่อตามหาจุดที่เจ้าเส้นเลือดเจ้าปัญหานี้มันโป่งพองอยู่

วิธีดูแลรักษาเมื่อเจอต้นตอของปัญหา

ข่าวดีก็คือ เมื่อเราหาตำแหน่งที่เลือดออกเจอแล้ว สมสมัยนี้เรามีวิธีจัดการกับมันค่อนข้างแม่นยำและไม่ต้องผ่าตัดใหญ่เสมอไปครับ

• การใช้ความร้อนหรือเลเซอร์จี้ผ่านกล้อง: ถ้ารอยโรคอยู่ตื้นในจุดที่ส่องกล้องถึง แพทย์สามารถใช้เครื่องมือผ่านกล้องเข้าไปจี้ปิดผนึกเส้นเลือดที่กำลังรั่วได้เลยทันที
• การฉีดสารอุดหลอดเลือด: สำหรับกรณีที่ตำแหน่งอยู่ลึกหรือเส้นเลือดมีขนาดใหญ่ แพทย์ทางรังสีร่วมรักษาจะใส่สายสวนขนาดเล็กเข้าไปตามหลอดเลือดแดงใหญ่ จนถึงจุดที่เลือดออกแล้วทำการฉีดสารอุดเพื่อหยุดเลือด
• การผ่าตัด: จะใช้เป็นทางเลือกสุดท้ายในกรณีที่เลือดออกปริมาณมากจนควบคุมด้วยวิธีอื่นไม่ได้ หรือมีจุดเลือดออกหลายจุดกระจายทั่วบริเวณ

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ควรมาพบแพทย์โดยเร็ว

หากคุณหรือคนในครอบครัวมีอาการเหล่านี้ ขอแนะนำว่าอย่าปล่อยไว้นานจนร่างกายปรับตัวไม่ไหวครับ

• ถ่ายอุจจาระเป็นเลือดสด หรืออุจจาระมีสีดำเข้มคล้ายยางมะตอยโดยไม่มีอาการปวดท้อง
• รู้สึกเวียนหัว หน้ามืด เหนื่อยง่ายผิดปกติ แม้จะไม่ได้ทำงานหนัก
• ผลตรวจเลือดพบภาวะซีดหรือโลหิตจางเรื้อรัง โดยหาสาเหตุจากการขาดธาตุเหล็กไม่พบ

การตรวจพบสาเหตุตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยลดความเสี่ยงในการเสียเลือดปริมาณมาก และช่วยให้คุณกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีได้โดยไม่ต้องกังวลเรื่องอาการวูบหรือเหนื่อยง่ายอีกต่อไปครับ