รู้จักความผิดปกติของหลอดเลือดในทางเดินอาหาร ปัญหาจุกจิกที่อาจทำให้เลือดออกโดยไม่รู้ตัว

ความผิดปกติของหลอดเลือดในทางเดินอาหาร เกิดจากอะไรกันแน่

หลายคนอาจไม่เคยได้ยินชื่อโรคนี้มาก่อน แต่หากพูดถึงอาการถ่ายเป็นเลือดหรือภาวะโลหิตจางโดยหาสาเหตุไม่พบ บางครั้งคำตอบอาจซ่อนอยู่ที่เส้นเลือดเล็กๆ ในระบบทางเดินอาหารครับ ปกติแล้วหลอดเลือดในกระเพาะอาหารและลำไส้ของเราจะมีความยืดหยุ่นและแข็งแรงดี แต่ในบางกรณี เส้นเลือดเหล่านี้อาจเกิดความผิดปกติ เช่น มีการโป่งพองหรือเปราะบางกว่าปกติ ทำให้เกิดจุดเลือดออกเล็กๆ น้อยๆ สะสมไปเรื่อยๆ จนร่างกายเสียเลือดโดยที่เราแทบไม่รู้ตัวเลย

สัญญาณเตือนที่บอกว่าหลอดเลือดในท้องอาจมีปัญหา

ความน่ากลัวของภาวะนี้คือ มักจะไม่มีอาการปวดท้องรุนแรงเหมือนโรคกระเพาะหรือลำไส้อักเสบ อาการที่พบได้บ่อยมักเป็นแบบค่อยเป็นค่อยไป ได้แก่:

• อาการซีด อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย ทั้งที่ไม่ได้เสียเลือดจากแผลใหญ่ที่ไหน
• อุจจาระมีสีดำคล้ายยางมะตอย หรือมีเลือดปนออกมาแบบกะปริดกะปรอย
• ตรวจพบค่าความเข้มข้นเลือดต่ำกว่าปกติในการตรวจสุขภาพประจำปี
• มีภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน

กลุ่มไหนบ้างที่มีความเสี่ยงสูง

ความผิดปกติของหลอดเลือดในทางเดินอาหาร มักพบได้บ่อยในกลุ่มคนที่มีปัจจัยเฉพาะตัวบางอย่าง เช่น:

• ผู้สูงอายุที่หลอดเลือดเริ่มเสื่อมสภาพตามวัย
• ผู้ที่มีโรคประจำตัวเกี่ยวกับหลอดเลือดหรือหัวใจ
• ผู้ที่ต้องรับประทานยาละลายลิ่มเลือดเป็นประจำ ซึ่งยาเหล่านี้จะส่งผลให้จุดเลือดออกเล็กๆ หยุดยากขึ้น
• ผู้ที่มีภาวะตับแข็ง ซึ่งอาจทำให้เกิดความดันในเส้นเลือดสูงจนหลอดเลือดขยายตัวผิดปกติ

เมื่อสงสัยว่ามีความผิดปกติ คุณหมอจะตรวจดูอย่างไร

หากผมตรวจพบว่าคนไข้มีภาวะซีดโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือมีเลือดปนออกมาในทางเดินอาหาร ขั้นตอนการวินิจฉัยมาตรฐานที่เราทำกันคือการส่องกล้องครับ วิธีนี้ดีที่สุดเพราะเราสามารถมองเห็นสภาพภายในได้ชัดเจน ตั้งแต่หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ไปจนถึงลำไส้เล็กและลำไส้ใหญ่ หากพบจุดที่มีเลือดออกหรือเส้นเลือดที่ผิดปกติ ผมสามารถทำการรักษาผ่านกล้องไปพร้อมกันได้เลย เช่น การใช้ไฟฟ้าจี้ปิดจุดเลือดออก หรือการฉีดยาเพื่อหยุดเลือด ทำให้คนไข้ไม่ต้องผ่าตัดใหญ่

ดูแลตัวเองอย่างไรให้ห่างไกลภาวะเลือดออก

หัวใจสำคัญคือการหมั่นสังเกตตัวเองครับ หากวันไหนถ่ายผิดปกติ หรือรู้สึกเพลียผิดปกติโดยไม่ทราบสาเหตุ อย่าเพิ่งนิ่งนอนใจและคิดว่าเป็นแค่เรื่องพักผ่อนน้อย นอกจากนี้ สำหรับใครที่มีโรคประจำตัวต้องทานยาต่อเนื่อง ควรมาพบแพทย์เพื่อติดตามอาการสม่ำเสมอ การตรวจสุขภาพประจำปีที่มีการตรวจความเข้มข้นของเลือดจะช่วยให้เราพบความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ก่อนที่จะลุกลามจนกลายเป็นอาการซีดรุนแรง