โรค Bulimia Nervosa และพฤติกรรมกินแล้วชดเชยที่ซ่อนอยู่หลังรอยยิ้ม

กินเยอะแล้วแอบไปอ้วก วงจรร้ายที่เรียกว่าโรค Bulimia Nervosa

เวลาตรวจคนไข้ในห้องตรวจ หลายคนมักจะมาด้วยเรื่องปวดท้อง กรดไหลย้อน หรือรู้สึกอ่อนเพลียเรื้อรัง แต่พอลองพูดคุยกันลึกถึงพฤติกรรมการกิน จึงได้รู้ว่ามีความลับอย่างหนึ่งที่พวกเขาเก็บซ่อนไว้ นั่นคือการกินอาหารปริมาณมากๆ ในเวลาอันสั้นแบบควบคุมไม่ได้ แล้วตามด้วยความรู้สึกผิดจนต้องหาทางขับออก ทั้งการใช้วิธีอาเจียน ใช้ยาระบาย หรือออกกำลังกายอย่างหักโหม

พฤติกรรมเหล่านี้ไม่ใช่แค่เรื่องของการตามใจปากหรือนิสัยส่วนตัว แต่มันคือกลุ่มอาการของโรคการกินผิดปกติชนิดหนึ่งที่มีชื่อทางการแพทย์ว่า Bulimia Nervosa ซึ่งส่งผลกระทบต่อทั้งร่างกายและจิตใจอย่างรุนแรง

สัญญาณเตือนจากพฤติกรรม การกินแบบยั้งใจไม่อยู่แล้วหาทางล้างบาง

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยคือ คนที่เป็นโรคนี้จะต้องผอมแห้งแรงน้อย แต่ในความเป็นจริงแล้ว คนที่เป็น Bulimia Nervosa มักจะมีน้ำหนักตัวอยู่ในเกณฑ์ปกติหรืออาจจะท้วมเล็กน้อยด้วยซ้ำ ทำให้คนรอบข้างมักดูไม่ออกเลยว่าพวกเขากำลังเผชิญกับความเจ็บป่วยอยู่

พฤติกรรมหลักๆ ที่สังเกตได้ชัดเจนมักจะแบ่งออกเป็นสองช่วงเวลาต่อเนื่องกัน คือช่วงที่กินอย่างบ้าคลั่งโดยรู้สึกว่าตัวเองขาดการควบคุม และช่วงที่พยายามชดเชยความผิดนั้นเพื่อไม่ให้น้ำหนักขึ้น ซึ่งพฤติกรรมชดเชยเหล่านี้มักจะทำอย่างลับๆ เพื่อไม่ให้ใครเห็น

พฤติกรรมกินตุนและกินอย่างรวดเร็วในห้องลับ

ช่วงเวลาที่เรียกว่าการกินปริมาณมากเกินไป มักเกิดขึ้นเมื่ออยู่คนเดียว คนไข้อมักจะกวาดซื้ออาหารจำนวนมากเข้าห้อง แล้วกินอย่างรวดเร็วต่อเนื่องกันจนแน่นท้อง แม้ว่าจะไม่ได้รู้สึกหิวเลยก็ตาม ความรู้สึกในตอนนั้นมักจะเต็มไปด้วยความอึดอัด ความโกรธตัวเอง และความกลัวอ้วนที่พุ่งสูงขึ้นอย่างควบคุมไม่ได้

พฤติกรรมบังคับอาเจียนและใช้ตัวช่วยขับออกหลังมื้ออาหาร

ทันทีที่มื้ออาหารมหาศาลสิ้นสุดลง ความรู้สึกผิดจะเข้ามาแทนที่ทันที นำไปสู่พฤติกรรมล้างบางความผิดด้วยการวิ่งเข้าห้องน้ำเพื่อใช้นิ้วมือหรืออุปกรณ์กระตุ้นให้อาเจียนออกมา บางคนเลือกที่จะใช้ยาระบาย ยาขับปัสสาวะ หรืออดอาหารยาวนานข้ามวันข้ามคืนเพื่อเป็นการลงโทษตัวเองและลบล้างแคลอรี่ที่เพิ่งรับเข้าไป

ผลกระทบเงียบๆ ที่ร่างกายต้องแบกรับจากพฤติกรรมซ้ำๆ

การกระทำที่ฝืนธรรมชาติของร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นการอาเจียนบ่อยๆ หรือการใช้ยาระบายเกินขนาด ส่งผลเสียต่ออวัยวะภายในอย่างคาดไม่ถึง กรดในกระเพาะอาหารที่ไหลย้อนขึ้นมาทำลายเคลือบฟัน ทำให้ฟันผุและเสียวฟันอย่างรุนแรง ต่อมน้ำลายบริเวณแก้มอาจบวมโตจนทำให้ใบดูกลมขึ้น ซึ่งเป็นผลตรงข้ามกับสิ่งที่คนไข้ต้องการ

นอกจากนี้ ความไม่สมดุลของเกลือแร่ในร่างกายจากการสูญเสียน้ำและสารอาหาร ยังนำไปสู่ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ กล้ามเนื้ออ่อนแรง และในเคสที่รุนแรงอาจอันตรายถึงชีวิตได้ ส่วนในแง่ของจิตใจ ความลับที่ต้องปกปิดทำให้ผู้ป่วยรู้สึกโดดเดี่ยว วิตกกังวล และเสี่ยงต่อโรคซึมเศร้าสูงมาก

วิธีเยียวยาจิตใจและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อเริ่มต้นใหม่

การรักษาโรค Bulimia Nervosa ไม่ได้จบลงแค่การบอกให้หยุดกินหรือหยุดอ้วก เพราะต้นตอของปัญหาจริงๆ อยู่ที่มุมมองต่อรูปร่างหน้าตาและความนับinตัวเองของผู้ป่วย การรักษาจึงต้องอาศัยทีมแพทย์ พยาบาล และจิตแพทย์ร่วมมือกัน

การทำจิตบำบัดโดยเฉพาะแนวคิดพฤติกรรมบำบัด ช่วยให้ผู้ป่วยเรียนรู้ที่จะเท่าทันความคิดลบเกี่ยวกับรูปร่างของตัวเอง ค่อยๆ ปรับพฤติกรรมการกินให้กลับมาเป็นปกติทีละน้อย พร้อมทั้งสร้างความเข้าใจใหม่ว่าคุณค่าของคนเราไม่ได้ถูกกำหนดด้วยตัวเลขบนตาชั่ง การได้รับความเข้าใจและกำลังใจจากคนรอบข้างโดยไม่มีการตัดสิน ถือเป็นยาขนานเอกที่จะช่วยให้คนไข้กล้าที่จะเปิดใจและก้าวผ่านวงจรร้ายนี้ไปได้