ภาวะนมไหลช้าเกินไปจนทำให้ทารกหงุดหงิด: รับมืออย่างไรเมื่อลูกดูดนมแล้วไม่ได้ดั่งใจ

ลูกดูดนมแล้วร้องไห้หงุดหงิด เกิดจากอะไรกันแน่

คุณแม่หลายคนคงเคยเจอประสบการณ์ตอนให้นมลูก แล้วอยู่ดีๆ ลูกก็หยุดดูด ปล่อยหัวนม แล้วร้องไห้งอแงใส่ หรือบางทีก็ส่ายหัวไปมาเหมือนไม่อยากกิน ทั้งที่เพิ่งจะดูดไปได้ไม่กี่อึก อาการแบบนี้มักทำให้คุณแม่กังวลว่าลูกหิวหรือไม่ หรือนมเรามีปัญหาอะไรหรือเปล่า จริงๆ แล้วหนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อยมากคือ ภาวะนมไหลช้าเกินไปจนทำให้ทารกหงุดหงิด ซึ่งทำให้น้ำนมออกมาไม่ทันใจวัยรุ่นตัวน้อยที่กำลังหิวจัด

กลไกการไหลของน้ำนมที่ลูกน้อยไม่ถูกใจ

ตามธรรมชาติแล้ว น้ำนมแม่ไม่ได้พุ่งออกมาตลอดเวลาเหมือนก๊อกน้ำครับ แต่นมจะไหลได้ดีต้องอาศัยจังหวะที่เรียกว่า Let-down reflex หรือจังหวะที่นมพุ่ง โดยปกติแล้วเมื่อลูกเริ่มดูด น้ำนมจะไหลออกมาช้าๆ ก่อนสักพักหนึ่งแล้วจึงพุ่งออกมาแรงขึ้น แต่ถ้าจังหวะการพุ่งนี้ช้าเกินไป หรือปริมาณน้ำนมในเต้าเริ่มเหลือน้อยในช่วงท้ายของการดูด ลูกที่กำลังหิวจะรู้สึกเหมือนดูดไปแล้วไม่ได้เนื้อได้หนัง จึงเกิดอาการหงุดหงิดและปฏิเสธการดูดในที่สุด

สัญญาณเตือนว่าลูกกำลังหงุดหงิดเพราะน้ำนมไหลไม่ทันใจ

• ลูกอมหัวนมแล้วดูดแรงๆ สลับกับปล่อยแล้วร้องไห้
• ส่ายหัวไปมาขณะที่หัวนมยังอยู่ในปาก
• ใช้มือตบเต้านมคุณแม่เหมือนกำลังเร่งให้ทำอะไรสักอย่าง
• ดูดนมได้แป๊บเดียวก็ถอนตัวออกแล้วร้องเสียงแหลม
• น้ำหนักตัวลูกเพิ่มขึ้นตามเกณฑ์ปกติ แต่มีพฤติกรรมงอแงเฉพาะตอนเข้าเต้า

เทคนิคกระตุ้นน้ำนมให้พุ่งเร็วขึ้นเพื่อลูกน้อย

ถ้าสังเกตเห็นว่าลูกเริ่มหงุดหงิดเพราะน้ำนมไหลช้า ลองปรับเปลี่ยนเทคนิคเล็กน้อยเพื่อช่วยให้ชีวิตการให้นมง่ายขึ้นครับ

นวดเต้านมก่อนเริ่มมื้อ

การบีบคลึงเต้านมเบาๆ หรือใช้ผ้าอุ่นประคบก่อนให้ลูกดูด จะช่วยกระตุ้นให้กลไกการหลั่งน้ำนมทำงานได้ไวขึ้น ช่วยให้ตอนที่ลูกเริ่มดูด น้ำนมจะพร้อมพุ่งออกมาทันที

เปลี่ยนท่าให้นมและสลับข้างให้ถูกจังหวะ

เมื่อลูกเริ่มดูดช้าลงหรือมีท่าทีหงุดหงิด ให้ลองกดเต้านมเบาๆ เพื่อส่งน้ำนมให้พุ่งออกมา (Breast Compression) หรือถ้าลูกดูดจนเต้าแรกเริ่มนิ่มแล้วน้ำนมไหลช้าลง ให้ลองสลับไปเข้าอีกข้างหนึ่งทันที เพื่อให้ลูกได้รับน้ำนมที่ไหลสะดวกกว่า

ปรับอารมณ์คุณแม่ให้ผ่อนคลาย

ความเครียดเป็นศัตรูตัวร้ายของกลไกการพุ่งของน้ำนม หากคุณแม่กังวลเกินไปว่าลูกจะอิ่มไหม จะทำให้ฮอร์โมนออกซิโทซินทำงานได้ไม่เต็มที่ ลองหาที่นั่งสบายๆ หายใจลึกๆ หรือหาเครื่องดื่มอุ่นๆ ดื่มก่อนให้นม จะช่วยให้น้ำนมไหลได้ดีขึ้นอย่างไม่น่าเชื่อ

เมื่อไหร่ที่ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่

แม้ภาวะนี้จะเป็นเรื่องปกติที่เกิดขึ้นได้ แต่หากลูกมีอาการปฏิเสธเต้าอย่างรุนแรง ไม่ยอมดูดเลย หรือน้ำหนักตัวลดลงหรือไม่ขึ้นตามเกณฑ์ แนะนำให้ปรึกษาแพทย์หรือคลินิกนมแม่เพื่อตรวจเช็กว่ามีปัญหาอื่นร่วมด้วยหรือไม่ เช่น ภาวะลิ้นติด (Tongue-tie) หรือปัญหาการอมหัวนมที่ไม่ถูกต้อง ซึ่งอาจทำให้ลูกดูดนมได้ไม่เต็มที่แม้จะมีน้ำนมไหลออกมาปกติก็ตาม