ผลข้างเคียงจากการใช้ยาบางชนิด ที่คนไข้มักมองข้าม

เข้าใจความหมายของผลข้างเคียงจากการใช้ยาบางชนิด

เวลาเราไม่สบายแล้วต้องไปหาหมอ หรือซื้อยามากินเองที่ร้านขายยา สิ่งที่คนส่วนใหญ่มักจะโฟกัสคือ ยาตัวนี้จะช่วยให้หายเร็วไหม แต่มีอีกเรื่องที่หมออยากให้ทุกคนใส่ใจเป็นพิเศษ คือ ผลข้างเคียงจากการใช้ยาบางชนิด เพราะยาแต่ละตัวเปรียบเสมือนดาบสองคม ในขณะที่มันทำหน้าที่รักษาโรค แต่มันก็อาจทิ้งร่องรอยหรืออาการไม่พึงประสงค์ไว้ในร่างกายเราได้ด้วยเหมือนกัน

ทำไมยาถึงไม่ได้ส่งผลดีแค่ทางเดียว

ร่างกายของเรามีระบบการทำงานที่ซับซ้อนมาก ยาที่ถูกออกแบบมาให้ไปออกฤทธิ์ที่อวัยวะเป้าหมาย อาจจะเดินทางไปเจอจุดอื่นๆ ในร่างกายระหว่างทาง หรืออาจจะมีปฏิกิริยากับระบบต่างๆ จนทำให้เกิดผลข้างเคียงขึ้นมา นี่คือเหตุผลว่าทำไมการกินยาโดยไม่ได้รับคำแนะนำที่ถูกต้อง หรือการซื้อยามากินพร่ำเพรื่อ ถึงเป็นเรื่องที่หมอค่อนข้างกังวล

อาการเตือนที่ร่างกายกำลังบอกว่าคุณกำลังแพ้ยา

ผลข้างเคียงบางอย่างเป็นเรื่องปกติที่พบได้บ่อย เช่น อาการง่วงซึมจากการกินยาแก้แพ้ แต่ถ้าเป็นอาการเหล่านี้ หมออยากให้หยุดยาทันทีและรีบมาปรึกษาแพทย์:

• มีผื่นแดงขึ้นตามตัว คันตามผิวหนัง หรือมีตุ่มน้ำใส
• ปากบวม ตาบวม หรือหายใจลำบาก หายใจไม่ออก
• คลื่นไส้ อาเจียนอย่างรุนแรง หรือถ่ายเหลวผิดปกติหลังจากเริ่มกินยาใหม่
• มีอาการวิงเวียนศีรษะหน้ามืดอย่างต่อเนื่อง

วิธีป้องกันตัวเองก่อนรับยาและกินยา

สิ่งแรกที่สำคัญที่สุดคือ การบอกประวัติการแพ้ยาของตัวเองกับหมอหรือเภสัชกรทุกครั้ง ผลข้างเคียงจากการใช้ยาบางชนิด อาจป้องกันได้หากเรารู้ว่าตัวเองมีโรคประจำตัวอะไร หรือกำลังกินยาตัวไหนอยู่บ้าง

• จดชื่อยาที่คุณแพ้ใส่กระดาษหรือบันทึกไว้ในโทรศัพท์เสมอ
• อ่านฉลากยาให้ละเอียด โดยเฉพาะเรื่องข้อควรระวังก่อนอาหาร หลังอาหาร หรือก่อนนอน
• ไม่ควรแบ่งยาของผู้อื่นมากิน แม้จะมีอาการป่วยคล้ายกัน เพราะร่างกายแต่ละคนตอบสนองต่อยาไม่เหมือนกัน
• สังเกตความเปลี่ยนแปลงของร่างกายตัวเองใน 3-7 วันแรกของการใช้ยาตัวใหม่

เมื่อไหร่ที่ต้องเลิกกินยาเองแล้วรีบไปพบแพทย์

หากอาการข้างเคียงนั้นเริ่มรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน หรือมีอาการที่รุนแรงขึ้นกว่าวันแรกๆ ที่เริ่มกินยา อย่าทนใช้ยาต่อไปด้วยความหวังว่าเดี๋ยวจะชิน อาการเหล่านั้นอาจเป็นสัญญาณเตือนว่ายาชนิดนั้นไม่เหมาะกับร่างกายของคุณ และการปล่อยทิ้งไว้อาจนำไปสู่ปัญหาที่ซับซ้อนกว่าเดิมได้