ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่ามานานแล้ว ยังมีอาการปวดหรือผลข้างเคียงอยู่ไหม

เคยผ่าตัดข้อเข่ามานานแล้ว ทำไมบางทียังรู้สึกไม่สบายเข่า

หลายคนที่ผ่านการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมมาหลายปี มักจะคุ้นเคยกับการใช้งานข้อเข่าใหม่ได้ตามปกติจนลืมไปแล้วว่าเคยผ่าตัด แต่ในบางจังหวะ เช่น ช่วงอากาศเปลี่ยนหรือการใช้งานหนักเกินไป อาจจะเริ่มรู้สึกปวดตึงหรือมีความรู้สึกแปลกๆ เกิดขึ้นที่บริเวณเข่าข้างที่เคยผ่าตัด ซึ่งจริงๆ แล้วเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยและไม่ได้แปลว่าข้อเข่าพังเสมอไป แต่การเข้าใจว่าผลข้างเคียงจากการผ่าตัดข้อเข่าในระยะยาวมีอะไรบ้าง จะช่วยให้เราดูแลตัวเองได้อย่างสบายใจมากขึ้น

สัญญาณเตือนที่อาจบอกว่าเข่าเริ่มประท้วง

หลังจากผ่านช่วงฟื้นฟูหลังผ่าตัดมานานหลายปี อาการที่มักจะทำให้คนไข้กังวลใจมักหนีไม่พ้นเรื่องความรู้สึกแปลกๆ รอบข้อเข่า ซึ่งอาการเหล่านี้มักจะมีที่มาที่ไป ดังนี้

• อาการเสียวหรือตึงบริเวณรอยแผลผ่าตัดเดิม ซึ่งเกิดจากพังผืดใต้ผิวหนังที่เกิดจากการซ่อมแซมร่างกายตามธรรมชาติ
• ความรู้สึกว่ามีเสียงคลิกในเข่าเวลาเดินหรือลุกนั่ง ซึ่งมักเกิดจากการเคลื่อนไหวของเนื้อเยื่ออ่อนรอบๆ ข้อเข่าที่เปลี่ยนไปหลังการผ่าตัด
• อาการปวดตื้อๆ ในวันที่อากาศเย็นหรือมีความชื้นสูง ซึ่งเกิดจากการที่เนื้อเยื่อรอบข้อเข่าตอบสนองต่ออุณหภูมิได้ไวกว่าปกติ

ทำไมความรู้สึกในเข่าถึงไม่เหมือนเข่าธรรมชาติ

ต้องยอมรับความจริงข้อหนึ่งว่า ผิวข้อเทียมนั้นไม่มีเส้นประสาทรับความรู้สึกเหมือนกระดูกอ่อนธรรมชาติ ดังนั้นเวลาที่เราเดินขึ้นลงบันไดหรือออกกำลังกายหนักๆ เราอาจจะไม่ได้รู้สึกถึงการกระแทกในแบบที่เคยเป็น แต่สิ่งที่คนไข้มักจะรู้สึกแทนคือความรู้สึกตึงหรือหนักๆ ที่เกิดจากกล้ามเนื้อรอบเข่าทำงานหนักขึ้นเพื่อประคองข้อเทียมให้มั่นคง อาการเหล่านี้ไม่ใช่ความผิดปกติที่อันตราย แต่เป็นธรรมชาติของข้อเทียมที่เราต้องปรับตัวอยู่กับมัน

เมื่อไหร่ที่อาการปวดเป็นสัญญาณเตือนว่าต้องกลับมาพบหมอ

แม้ผลข้างเคียงจากการผ่าตัดข้อเข่าส่วนใหญ่จะเป็นอาการเล็กน้อย แต่ถ้ามีอาการเหล่านี้ อย่ารอช้าที่จะกลับมาตรวจเช็กกับคุณหมอเจ้าของไข้:

• อาการปวดรุนแรงจนขัดขวางการนอนหลับหรือการเดินในชีวิตประจำวัน
• เข่ามีอาการบวมร้อนอย่างเห็นได้ชัด หรือมีรอยแดงที่ผิวหนังรอบเข่า
• มีไข้ร่วมกับการปวดเข่า ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อในข้อเทียมแม้จะผ่านไปหลายปีแล้วก็ตาม
• เข่าดูหลวมหรือรู้สึกไม่มั่นคงเวลาลงน้ำหนักเหมือนจะพับได้

การดูแลรักษาเข่าให้ใช้งานได้ยาวนานที่สุด

หัวใจสำคัญของการป้องกันผลข้างเคียงคือการรักษาความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบเข่าอย่างต่อเนื่อง แม้จะผ่าตัดมานานหลายปีแล้วก็ตาม การออกกำลังกายแบบแรงกระแทกต่ำ เช่น การว่ายน้ำ หรือการปั่นจักรยานอยู่เป็นประจำ จะช่วยลดภาระของข้อเทียมและลดอาการตึงขัดได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้ การควบคุมน้ำหนักตัวไม่ให้มากเกินไป ยังช่วยยืดอายุการใช้งานของข้อเทียมให้คงอยู่กับเราไปได้นานที่สุด