ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่ามานานแล้ว ยังมีอาการปวดหรือผลข้างเคียงหลงเหลืออยู่ไหม

ย้อนรอยการผ่าตัดข้อเข่าในอดีตกับสิ่งที่หลายคนอาจยังกังวล

คนไข้หลายท่านที่เคยเข้ารับการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมมานานหลายปี มักจะตั้งคำถามว่าอาการเจ็บแปลบหรือความรู้สึกตึงๆ ที่เกิดขึ้นในบางครั้งเป็นเรื่องปกติหรือไม่ หรือว่าเป็นผลข้างเคียงจากการผ่าตัดข้อเข่าในอดีตที่เริ่มแสดงตัวออกมา การผ่าตัดในยุคก่อนอาจมีเทคนิคหรือวัสดุที่แตกต่างจากปัจจุบัน ซึ่งส่งผลต่อระยะเวลาการใช้งานและความรู้สึกในระยะยาวของคนไข้แต่ละรายอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

เมื่ออายุการใช้งานของข้อเข่าเทียมเริ่มเสื่อมสภาพ

โดยปกติแล้วข้อเข่าเทียมมีอายุการใช้งานจำกัด แม้เทคโนโลยีจะพัฒนาไปมาก แต่การใช้งานหนักมาตลอดหลายสิบปีอาจทำให้เกิดการหลวมหรือการสึกหรอของพลาสติกโพลีเอทิลีนที่อยู่ระหว่างผิวข้อได้ ซึ่งอาการที่แสดงออกมามักเป็นความรู้สึกไม่มั่นคงขณะเดิน หรือมีเสียงดังคลิกๆ ภายในข้อ ซึ่งอาการเหล่านี้ถือเป็นสัญญาณเตือนว่าควรกลับมาพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินความแข็งแรงของอุปกรณ์อีกครั้ง

ภาวะพังผืดเกาะรอบข้อเข่าหลังผ่าตัดนานๆ

ในผู้ป่วยบางราย การตอบสนองของร่างกายต่อสิ่งแปลกปลอมอาจทำให้เกิดการสร้างพังผืดหนาตัวขึ้นรอบๆ ข้อเข่าเทียม พังผืดเหล่านี้ส่งผลโดยตรงต่อความยืดหยุ่น ทำให้รู้สึกว่าเหยียดขาได้ไม่สุดหรือพับเข่าได้ลำบากกว่าที่ควรจะเป็น ซึ่งแม้จะไม่ใช่เรื่องอันตรายถึงชีวิต แต่ก็สร้างความรำคาญในการใช้ชีวิตประจำวันได้ไม่น้อย

อาการปวดเรื้อรังที่หาต้นตอไม่เจอ

มีคนไข้ไม่น้อยที่บ่นถึงอาการปวดร้าวหรือปวดหน่วงๆ รอบหัวเข่าโดยไม่มีอาการบวมแดงที่ชัดเจน ซึ่งบางครั้งอาจเกิดจากการที่เนื้อเยื่อรอบๆ เกิดการอักเสบเรื้อรัง หรือมีจุดกดเจ็บจากเนื้อเยื่ออ่อนที่ไปเบียดกับอุปกรณ์โลหะ การหาสาเหตุในกรณีนี้จำเป็นต้องอาศัยการตรวจเอกซเรย์ละเอียดเพื่อดูว่าตำแหน่งของอุปกรณ์ยังคงอยู่ในจุดที่เหมาะสมหรือไม่

ทำอย่างไรเมื่อเริ่มรู้สึกถึงความผิดปกติหลังผ่าตัดมานาน

• สังเกตลักษณะอาการว่าปวดเฉพาะเวลาเดิน หรือปวดแม้กระทั่งตอนนอนพัก
• หลีกเลี่ยงการใช้งานเข่าหนักเกินตัว เช่น การวิ่งหรือการกระโดดที่ส่งแรงกระแทกสูง
• บริหารกล้ามเนื้อรอบหัวเข่าอย่างสม่ำเสมอ เพื่อลดภาระการรับน้ำหนักของตัวข้อเข่าเทียม
• หากเริ่มมีการบวมแดง ร้อน หรือมีไข้ร่วมด้วย ให้รีบมาพบแพทย์ทันที เพราะอาจเป็นสัญญาณของการอักเสบติดเชื้อที่แม้จะเกิดขึ้นได้ยากแต่ก็ต้องเฝ้าระวัง

การเตรียมตัวมาพบแพทย์เพื่อตรวจเช็กสภาพข้อเข่า

ไม่ต้องกังวลจนเกินไปหากอาการปวดไม่ได้รุนแรงถึงขั้นเดินไม่ได้ การเข้ามาตรวจเช็กสภาพข้อเข่าเป็นประจำทุกปีถือเป็นเรื่องที่ดี เพื่อให้แพทย์ได้ประเมินว่าข้อเข่ายังอยู่ในสภาพสมบูรณ์ดีหรือไม่ และเป็นการป้องกันปัญหาใหญ่ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต การดูแลรักษาอย่างถูกวิธีจะช่วยยืดอายุการใช้งานของข้อเข่าเทียมให้คงอยู่กับเราไปได้นานที่สุด