ลูกถูกสัตว์กัด ต้องฉีดวัคซีนป้องกันบาดทะยักเมื่อไหร่ถึงจะปลอดภัย?

ลูกถูกสัตว์กัดทำไมต้องกังวลเรื่องบาดทะยัก?

เมื่อลูกน้อยถูกสุนัข แมว หรือสัตว์อื่นๆ กัดหรือข่วน ความกังวลแรกของคุณพ่อคุณแม่มักจะเป็นเรื่องโรคพิษสุนัขบ้า แต่จริงๆ แล้วอีกหนึ่งภัยเงียบที่น่ากลัวไม่แพ้กันคือเชื้อบาดทะยัก เชื้อชนิดนี้อาศัยอยู่ในดิน ฝุ่นละออง หรือแม้แต่ในช่องปากของสัตว์ ซึ่งหากบาดแผลที่ได้รับนั้นมีลักษณะลึก ปนเปื้อนดินหรือสิ่งสกปรก โอกาสที่เชื้อจะเข้าสู่กระแสเลือดและทำลายระบบประสาทของเด็กก็มีสูงมาก

เช็กประวัติวัคซีนเดิมของลูกให้ชัวร์ก่อนไปพบหมอ

สิ่งแรกที่หมอมักจะถามเสมอคือ ลูกเคยได้รับวัคซีนพื้นฐานครบตามตารางหรือไม่ เพราะการฉีดวัคซีนป้องกันบาดทะยักในเด็กหลังถูกสัตว์กัดนั้น ขึ้นอยู่กับประวัติการรับวัคซีนเดิมเป็นหลัก หากลูกได้รับวัคซีนครบตามช่วงอายุ 2, 4, 6 เดือน รวมถึงเข็มกระตุ้นตอน 1 ปีครึ่งและ 4 ปี ร่างกายจะมีภูมิคุ้มกันระดับหนึ่งอยู่แล้ว แต่ถ้าบาดแผลมีลักษณะเสี่ยงสูง หมออาจพิจารณาให้วัคซีนกระตุ้นซ้ำเพื่อความมั่นใจ

แผลแบบไหนที่ต้องระวังและควรพาไปพบหมอทันที?

• แผลที่มีความลึกหรือแผลฉีกขาดกว้าง
• แผลที่เกิดจากสัตว์กัดในพื้นที่ที่มีดินโคลนหรือสิ่งสกปรกปนเปื้อนสูง
• แผลที่มีเนื้อตายร่วมด้วย
• เด็กที่ไม่เคยได้รับวัคซีนครบตามกำหนดมาก่อน

หากพบลักษณะเหล่านี้ อย่ารอดูอาการที่บ้าน ให้รีบล้างแผลด้วยน้ำสะอาดและสบู่หลายๆ ครั้ง แล้วพาลูกไปพบแพทย์เพื่อประเมินการฉีดวัคซีนป้องกันบาดทะยักในเด็กหลังถูกสัตว์กัด รวมถึงพิจารณาความจำเป็นในการฉีดเซรุ่มต้านพิษบาดทะยักร่วมด้วย

ทำไมหลังฉีดวัคซีนถึงมีอาการปวดหรือตึงที่แขน?

อาการปวด บวม หรือรู้สึกตึงบริเวณที่ฉีดเป็นเรื่องปกติที่พบได้บ่อย เนื่องจากตัววัคซีนกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันขึ้นมาตอบสนอง เป็นสัญญาณว่าร่างกายกำลังทำงานได้ดี อาการเหล่านี้มักจะเกิดขึ้นในช่วง 24-48 ชั่วโมงแรกหลังฉีด และจะค่อยๆ หายไปเองโดยไม่ต้องกังวลมากนัก

วิธีดูแลลูกน้อยให้สบายตัวหลังฉีดวัคซีน

หากลูกมีอาการไข้ต่ำๆ หรือปวดบริเวณที่ฉีด สามารถให้กินยาพาราเซตามอลตามขนาดน้ำหนักตัวของเด็กเพื่อบรรเทาอาการได้ สำหรับอาการปวดตึงต้นแขน แนะนำให้ใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำอุณหภูมิห้องหรือน้ำเย็นประคบเบาๆ บริเวณที่ฉีด จะช่วยลดความรู้สึกตึงได้ดี หลีกเลี่ยงการนวดหรือคลึงบริเวณนั้นแรงๆ เพราะอาจทำให้ระคายเคืองมากขึ้น

อาการแบบไหนหลังฉีดวัคซีน ที่ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที?

แม้ผลข้างเคียงจากวัคซีนส่วนใหญ่จะไม่อันตราย แต่หากพบสัญญาณเตือนต่อไปนี้ควรพาลูกกลับไปพบหมอเพื่อตรวจเช็กอีกครั้ง:

• ลูกมีไข้สูงติดต่อกันเกิน 2 วัน
• บริเวณที่ฉีดมีอาการบวมแดงร้อน ลุกลามเป็นวงกว้าง หรือมีหนองไหล
• มีอาการผื่นคันขึ้นตามตัว หรือมีอาการบวมที่ใบหน้าและเปลือกตาซึ่งอาจบ่งบอกถึงการแพ้วัคซีน
• ลูกดูเพลียมาก ซึมลง หรือกินไม่ได้