โรคอุจจาระร่วงเฉียบพลันจากไวรัสโรตา: มารู้จักตัวร้ายที่ทำให้ลูกน้อยท้องเสียรุนแรง

ลูกท้องเสียจนหมดแรง: เสียงเตือนจากโรคอุจจาระร่วงเฉียบพลันจากไวรัสตระกูลนี้

เวลาเห็นลูกน้อยตัวเล็กๆ ต้องมานอนซึม ท้องเสีย ถ่ายเป็นน้ำ พ่อแม่ทุกคนคงใจหายและเป็นห่วงจนแทบกินไม่ได้นอนไม่หลับ อาการเหล่านี้ไม่ได้เกิดจากการแพ้อาหารธรรมดาเสมอไป แต่อาจเป็นฝีมือของ โรคอุจจาระร่วงเฉียบพลันจากไวรัส โดยเฉพาะเจ้าตัวร้ายที่ชื่อว่า ไวรัสโรตา ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เด็กเล็กต้องหามส่งโรงพยาบาลกันบ่อยๆ

ไวรัสโรตาคืออะไร ทำไมถึงน่ากลัวสำหรับเด็กเล็ก?

เจ้าไวรัสตัวนี้เป็นเชื้อโรคที่ติดต่อกันได้ง่ายมากผ่านทางมือ ของเล่น หรืออาหารที่ปนเปื้อนเชื้อโรค เมื่อเชื้อเข้าสู่ร่างกาย มันจะตรงดิ่งไปเล่นงานลำไส้เล็ก ทำให้เยื่อบุลำไส้ทำงานผิดปกติ อาหารที่กินเข้าไปจึงดูดซึมไม่ได้ ส่งผลให้เกิดอาการท้องเสียอย่างรุนแรง อาเจียน และมีไข้สูงตามมา จุดที่น่ากลัวคือร่างกายของเด็กจะสูญเสียน้ำและเกลือแร่ไปอย่างรวดเร็ว จนเสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำที่เป็นอันตรายถึงชีวิตได้ถ้าดูแลไม่ทัน

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่าลูกกำลังโดนไวรัสโรตาเล่นงาน?

อาการมักจะมาแบบไม่ทันตั้งตัว โดยเริ่มจากไข้ขึ้นสูงและอาเจียนก่อน ตามด้วยอาการท้องเสียที่ถ่ายเหลวเป็นน้ำพั่งออกมาหลายครั้งต่อวัน บางคนถ่ายจนก้นแดงและแสบผิวไปหมด ลูกจะดูเพลีย ซึมลง ไม่ยอมกินนมหรือน้ำ เพราะคลื่นไส้ตลอดเวลา หากสังเกตเห็นอาการเหล่านี้ ให้คิดไว้เลยว่าเจ้าไวรัสโรตากำลังอาละวาดอยู่ในท้องของลูกแล้ว

วิธีรับมือเมื่อลูกน้อยท้องเสียจากไวรัสโรตาที่บ้าน

ในเมื่อไวรัสตัวนี้ไม่มีโคลนรักษาจำเพาะ การรักษาหลักจึงเป็นการประคับประคองตามอาการ สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการป้องกันภาวะขาดน้ำ

• จิบเกลือแร่ ORS บ่อยๆ: ให้ลูกค่อยๆ จิบทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง เพื่อชดเชยน้ำและเกลือแร่ที่เสียไป ห้ามให้ดื่มน้ำเปล่าอย่างเดียวเพราะจะทำให้เกลือแร่ในร่างกายต่ำลงไปอีก
• เรื่องอาหารการกิน: ถ้ายังกินนมแม่ ให้กินต่อไปได้เลยเพราะมีภูมิคุ้มกันที่ดีที่สุด สำหรับเด็กโตให้กินอาหารอ่อนๆ ย่อยง่าย เช่น ข้าวต้ม หรือโจ๊ก หลีกเลี่ยงอาหารมันและนมวัวชั่วคราว
• เช็ดตัวลดไข้: หากลูกมีไข้สูงร่วมด้วย ให้ใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นเช็ดตัวเพื่อช่วยระบายความร้อน

อาการแบบไหนที่แปลว่าอันตราย ต้องรีบพาไปหาหมอทันที?

คุณพ่อคุณแม่ต้องคอยสังเกตอาการใกล้ชิด หากพบสัญญาณเหล่านี้ร่วมด้วย ห้ามรอดูอาการที่บ้านเด็ดขาด ต้องรีบพาไปโรงพยาบาลทันที

• ภาวะขาดน้ำรุนแรง: ร้องไห้ไม่มีน้ำตา ปัสสาวะไม่ออกเลยติดต่อกันหลายชั่วโมง หรือผ้าอ้อมแห้งสนิท ตาโหล ลึก กระหม่อมบุ๋มลงไป
• อาเจียนหรือถ่ายไม่หยุด: ทุกอย่างที่กินเข้าไปพุ่งออกหมด กินน้ำไม่ได้เลย หรืออุจจาระมีมูกเลือดปน
• ซึมมากผิดปกติ: ปลุกตื่นยาก ตัวลาย หรือมือเท้าเย็นเฉียบ

เกราะป้องกันสุดท้าย: วัคซีนช่วยลดความรุนแรงได้อย่างไร?

ข่าวดีคือเราสามารถป้องกันความรุนแรงของโรคนี้ได้ด้วยการให้ลูกกินวัคซีนป้องกันไวรัสโรตา ซึ่งเป็นวัคซีนหยอดทางปาก ปัจจุบันมีให้เลือกทั้งแบบ 2 ครั้ง และ 3 ครั้ง เริ่มหยอดได้ตั้งแต่เด็กอายุยังน้อย การได้รับวัคซีนนี้ไม่ได้ช่วยกันไม่ให้ติดเชื้อเลยเสียทีเดียว แต่ช่วยลดความรุนแรงของอาการท้องเสียไม่ให้รุนแรงจนต้องนอนโรงพยาบาล ถือเป็นตัวช่วยสำคัญที่หมอแนะนำให้คุณพ่อคุณแม่พาลูกมารับวัคซีนตามกำหนดครับ