โรคอาหารเป็นพิษจากเชื้อซัลโมเนลลา ท้องเสียรุนแรงกว่าที่คิด

กินส้มตำ ลาบ หรือไข่ลวกแล้วปวดท้องบิด อาหารเป็นพิษแบบนี้หรือเปล่า?

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์ตื่นมากลางดึกแล้วปวดท้องมวนๆ ตามมาด้วยอาการคลื่นไส้ อาเจียน และท้องเสียอย่างรุนแรง หลังจากมื้ออาหารสุดแซ่บเมื่อวาน อาการเหล่านี้มักทำให้เราคิดว่าเป็นแค่อาหารเป็นพิษธรรมดา เดี๋ยวเดียวก็หาย แต่ถ้าสาเหตุมาจากเจ้าแบคทีเรียตัวร้ายที่มีชื่อว่า ซัลโมเนลลา เรื่องอาจจะไม่จบง่ายแบบนั้น เพราะมันสามารถเล่นงานร่างกายเราให้ทรุดหนักได้มากกว่าที่คิด

ซัลโมเนลลาคืออะไร และทำไมมันถึงชอบแอบอยู่ในอาหารของเรา

เชื้อซัลโมเนลลาเป็นแบคทีเรียชนิดหนึ่งที่ชอบอาศัยอยู่ในทางเดินอาหารของสัตว์และคน เรามักจะพบเจ้าเชื้อนี้ได้บ่อยในเนื้อสัตว์ดิบหรือปรุงๆ ดิบๆ เช่น เนื้อไก่ หมู ไข่ไก่ที่สุกๆ ดิบๆ รวมถึงนมและผลิตภัณฑ์จากนมที่ไม่ผ่านการพาสเจอร์ไรส์ นอกจากนี้ ผักและผลไม้สดที่ไม่ล้างให้สะอาดก็อาจปนเปื้อนเชื้อตัวนี้ได้เช่นกัน เวลาที่เรากินอาหารเหล่านี้เข้าไปโดยที่ความร้อนยังไม่ทั่วถึง เจ้าแบคทีเรียตัวแสบก็จะเดินทางเข้าสู่ลำไส้ของเราและเริ่มก่อเรื่องทันที

ช่วง 24 ถึง 72 ชั่วโมงแรกหลังรับเชื้อ: ร่างกายกำลังส่งสัญญาณเตือนอะไรบ้าง?

หลังจากที่เรากินอาหารที่มีเชื้อซัลโมเนลลาเข้าไป เชื้อต้องใช้เวลาสักพักในการฟักตัว โดยทั่วไปอาการจะเริ่มแสดงออกมาให้เห็นภายใน 6 ถึง 72 ชั่วโมง ช่วงแรกๆ คุณอาจจะรู้สึกคลื่นไส้ อาเจียน ตามด้วยอาการปวดเกร็งช่องท้องอย่างรุนแรง และมีอาการท้องเสียถ่ายเป็นน้ำ บางคนอาจจะมีไข้ร่วมด้วย ซึ่งอาการเหล่านี้คือกลไกที่ร่างกายพยายามขับสารพิษและเจ้าแบคทีเรียตัวนี้ออกไปให้เร็วที่สุด

อาการแบบไหนที่แปลว่าเริ่มอันตรายและควรไปหาหมอทันที?

อาการท้องเสียจากซัลโมเนลลาส่วนใหญ่จะดีขึ้นได้เองภายในไม่กี่วัน แต่ถ้าคุณมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย อย่าปล่อยไว้เด็ดขาด ควรีบมาพบแพทย์โดยด่วน

• มีไข้สูงเกิน 38.5 องศาเซลเซียสที่ไม่ยอมลด
• ถ่ายอุจจาระมีมูกเลือดปน หรืออุจจาระเป็นสีดำ
• อาเจียนติดต่อกันจนกินน้ำหรือเกลือแร่ไม่ได้เลย
• มีอาการขาดน้ำรุนแรง เช่น เวียนหัวหน้ามืด ปากแห้ง ปัสสาวะออกน้อยมากหรือเป็นสีเข้มจัด

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นที่บ้านเมื่อโดนเชื้อซัลโมเนลลาเล่นงาน

สิ่งสำคัญที่สุดเมื่อท้องเสียรุนแรงคือการป้องกันไม่ให้ร่างกายขาดน้ำและเกลือแร่ จิบน้ำเกลือแร่ (ORS) ทีละน้อยแต็พร่บ่อยๆ เพื่อให้ร่างกายดูดซึมทัน งดอาหารรสจัด อาหารมัน และนมวัวชั่วคราวเพื่อให้ลำไส้ได้พักฟื้น กินอาหารอ่อนๆ ย่อยง่าย เช่น ข้าวต้มปลา หรือโจ๊ก หลีกเลี่ยงการซื้อยาหยุดถ่ายมากินเองโดยไม่จำเป็น เพราะบางครั้งร่างกายต้องการขับเชื้อโรคออก การไปหยุดมันไว้อาจทำให้เชื้ออยู่ในร่างกายและอาการแย่ลงกว่าเดิม

เทคนิคง่ายๆ ในครัวเพื่อป้องกันโรคอาหารเป็นพิษจากเชื้อซัลโมเนลลา

การป้องกันไม่ให้ตัวเองต้องเผชิญกับความทรมานจากแบคทีเรียตัวนี้เริ่มต้นได้ที่จานอาหารของเราเอง ควรเลือกกินอาหารที่ปรุงสุกใหม่ๆ ความร้อนต้องทั่วถึง โดยเฉพาะเนื้อสัตว์และไข่ หลีกเลี่ยงไข่ดาวที่ไข่แดงยังเหลวเป๋วหรือไข่ลวกถ้าไม่มั่นใจเรื่องความสะอาด แยกเขียงและมีดสำหรับหั่นเนื้อสัตว์ดิบออกจากผักและผลไม้ที่กินสด ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนทำอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ เพียงเท่านี้ก็ช่วยลดความเสี่ยงในการรับเชื้อเข้าสู่ร่างกายได้มากแล้ว