ลูกงอแงเพราะฟันน้ำนมกำลังขึ้น คุณพ่อคุณแม่รับมืออย่างไรดี

ช่วงเวลาที่ลูกน้อยเริ่มมีฟันซี่แรกโผล่พ้นเหงือก มักมาพร้อมกับคราบน้ำตา เสียงร้องกวนตอนกลางคืน และความกังวลใจของคนเป็นพ่อเป็นแม่ อาการปวดฟันหรือเหงือกอักเสบในช่วงฟันน้ำนมกำลังขึ้นถือเป็นเรื่องธรรมชาติที่เด็กทุกคนต้องเจอ แต่สำหรับคุณพ่อคุณแม่มือใหม่แล้ว การเห็นลูกเจ็บเหงือกและไม่ยอมนอนย่อมสร้างความเครียดได้ไม่น้อย วันนี้หมอจะมาเล่าให้ฟังว่าเกิดอะไรขึ้นในช่องปากของเด็กๆ และเราจะช่วยบรรเทาความเจ็บปวดให้เขาได้อย่างไรบ้าง

ลูกกำลังเจออะไรอยู่ ทำไมเหงือกถึงบวมแดงและเจ็บได้ขนาดนี้

เวลาที่ฟันน้ำนมซี่น้อยๆ กำลังจะดันทะลุเหงือกขึ้นมา ตัวฟันจะต้องเคลื่อนตัวผ่านเนื้อเยื่อเหงือกที่ค่อนข้างหนาและเหนียว กระบวนการนี้ทำให้เกิดแรงกดและการอักเสบเฉพาะที่ เหงือกของลูกจึงมักจะมีอาการบวมแดง บางครั้งอาจคลำเจอเป็นตุ่มใสๆ ซึ่งก็คือถุงน้ำเล็กๆ ที่อยู่เหนือซี่ฟันที่กำลังจะขึ้น เด็กๆ จะรู้สึกคันเหงือก ตึงช่องปาก และระคายเคืองอย่างมาก จนกลายเป็นที่มาของอาการงอแง ดึงนมยาก และชอบเอานิ้วหรือสิ่งของเข้าปากเพื่อกัดแทะให้หายคัน

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่าลูกกำลังปวดฟันจากฟันน้ำนม

อาการฟันขึ้นไม่ได้มีแค่เรื่องเหงือกบวมอย่างเดียว แต่ยังมีพฤติกรรมหลายอย่างที่ฟ้องว่าลูกกำลังทรมานจากอาการปวด สังเกตได้ง่ายๆ จากการที่ลูกเริ่มน้ำลายไหลยืดมากกว่าปกติ นอนหลับๆ ตื่นๆ สะดุ้งตื่นกลางดึกเพราะพิษไข้ต่ำๆ และอาการปวดตึงเหงือก เด็กบางคนอาจปฏิเสธการกินอาหารหรือไม่อยากดูดนมเพราะการบดเคี้ยวไปโดนจุดที่อักเสบทำให้เจ็บจี๊ดขึ้นมา

วิธีบรรเทาอาการปวดและคันเหงือกให้ลูกน้อยแบบทำเองได้ที่บ้าน

เมื่อลูกมีอาการปวดฟันหรือเหงือกอักเสบจากฟันน้ำนม สิ่งแรกที่เราทำได้คือการหาตัวช่วยให้ลูกได้กัดเพื่อลดแรงตึงในเหงือก การใช้ยางกัด (Teether) ที่แช่เย็นจนเย็นจัดแต่ไม่ใช่ช่องแช่แข็ง จะช่วยให้ความเย็นไปหดหลอดเลือดฝอยที่เหงือก ลดอาการบวมและชาความเจ็บปวดลงได้ชั่วคราว นอกจากนี้ การใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำเย็นจัดมาเช็ดนวดเบาๆ บริเวณเหงือกให้ลูก ก็ช่วยทั้งทำความสะอาดช่องปากและลดอาการคันระคายเคืองได้ดีเช่นกัน

เรื่องความสะอาดช่องปากช่วงฟันกำลังขึ้นที่ละเลยไม่ได้

แม้ลูกจะเจ็บเหงือกและงอแงแค่ไหน การดูแลความสะอาดในช่องปากก็ยังเป็นเรื่องที่ต้องทำอย่างต่อเนื่อง ทุกครั้งที่ฟันซี่ใหม่เริ่มโผล่ขึ้นมา ความเสี่ยงเรื่องฟันผุก็เริ่มตามมาด้วย คุณพ่อคุณแม่ควรใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำอุ่นเช็ดเหงือกและฟันซี่น้อยๆ อย่างน้อยวันละสองครั้ง เพื่อป้องกันการสะสมของแบคทีเรียและเศษอาหาร ซึ่งอาจไปซ้ำเติมอาการอักเสบของเหงือกให้แย่ลงไปอีก

ช่วงไหนที่อาการปวดฟันของลูกควรพามาพบทันตแพทย์

โดยทั่วไป อาการปวดและเหงือกอักเสบจากฟันน้ำนมจะค่อยๆ ดีขึ้นเองเมื่อฟันโผล่พ้นเหงือกออกมาพ้นดีแล้ว แต่ถ้าหากลูกมีไข้สูงต่อเนื่อง มีอาการบวมแดงลามไปที่แก้มหรือลำคอ มีหนองไหลออกมาจากเหงือก หรือลูกซึมลงจนไม่ยอมกินอะไรเลย แบบนี้ไม่ใช่แค่ฟันขึ้นธรรมดาแล้ว ควรพามาพบทันตแพทย์เด็กเพื่อตรวจดูความผิดปกติหรือการติดเชื้อที่อาจเกิดขึ้นร่วมด้วย