โรคอาหารเป็นพิษจากเชื้อซาลโมเนลลา อาการปวดท้องที่ต้องระวัง

ทำความรู้จักเจ้าเชื้อซาลโมเนลลา ตัวการที่ทำให้เราท้องเสียหนัก

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์ทานอาหารมื้ออร่อยแล้วผ่านไปไม่กี่ชั่วโมงกลับมีอาการปวดท้องบิดมวน คลื่นไส้ หรือท้องเสียอย่างรุนแรง สิ่งที่หมออยากให้ลองนึกถึงคือเชื้อซาลโมเนลลา (Salmonella) ซึ่งเป็นเชื้อแบคทีเรียที่พบได้บ่อยในอาหารปนเปื้อน โดยเฉพาะเนื้อสัตว์ดิบ ไข่ดิบ หรือแม้แต่ผักผลไม้ที่ไม่ผ่านการล้างที่สะอาดพอ เจ้าเชื้อตัวนี้ร้ายกาจกว่าอาการท้องเสียทั่วไปเพราะมันสามารถทำให้ร่างกายเสียน้ำจนอ่อนเพลียได้ในเวลาอันสั้น

สัญญาณเตือนที่ร่างกายส่งออกมาหลังได้รับเชื้อ

โดยปกติแล้ว หากเราเผลอทานอาหารที่มีเชื้อซาลโมเนลลาเข้าไป อาการมักไม่ได้ปรากฏตัวทันทีในทันที แต่จะใช้เวลาฟักตัวประมาณ 6 ชั่วโมงถึง 3 วัน โดยอาการที่พบบ่อยและเป็นสัญญาณเตือนที่สำคัญ ได้แก่

• อาการปวดท้องบิดอย่างรุนแรง
• ถ่ายเหลวเป็นน้ำ หรือบางครั้งอาจมีมูกเลือดปน
• มีไข้สูง และรู้สึกหนาวสั่น
• คลื่นไส้ อาเจียน และรู้สึกอ่อนเพลียมาก

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบมาหาหมอทันที

แม้ว่าอาการอาหารเป็นพิษจากเชื้อซาลโมเนลลาส่วนใหญ่จะดีขึ้นได้เองภายใน 4-7 วัน แต่ถ้าคนไข้มีอาการในกลุ่มนี้ หมอแนะนำว่าอย่าปล่อยไว้ที่บ้าน ให้รีบมาโรงพยาบาลเพื่อรับการดูแลทันที

• มีอาการขาดน้ำรุนแรง เช่น ปากแห้ง ผิวหนังแห้ง ปัสสาวะออกน้อยหรือปัสสาวะมีสีเข้มจัด
• มีไข้สูงต่อเนื่องเกิน 38.5 องศาเซลเซียส
• ถ่ายอุจจาระเป็นเลือดสดจำนวนมาก
• อาเจียนรุนแรงจนไม่สามารถดื่มน้ำหรือทานยาได้
• อาการท้องเสียไม่ดีขึ้นภายใน 3 วัน

วิธีดูแลตัวเองช่วงที่ท้องเสียหนัก

หัวใจสำคัญของการดูแลตนเองคือการชดเชยน้ำและเกลือแร่ที่เสียไป การดื่มผงเกลือแร่ (ORS) จิบไปเรื่อยๆ ตลอดทั้งวันสำคัญมาก รวมถึงการเลือกทานอาหารอ่อนๆ ที่ย่อยง่าย เช่น ข้าวต้ม หรือโจ๊ก และที่สำคัญที่สุดคือการหลีกเลี่ยงการใช้ยาหยุดถ่ายด้วยตัวเอง เพราะหากเชื้อโรคยังอยู่ในลำไส้ การไปหยุดมันจะทำให้เชื้อค้างอยู่ในร่างกายและทำให้อาการแย่ลงได้ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยาเสมอ

วิธีป้องกันไม่ให้เชื้อนี้กลับมากวนใจอีก

การป้องกันที่ได้ผลดีที่สุดคือการทำอาหารให้สุกด้วยความร้อนสูง เชื้อซาลโมเนลลาตายง่ายมากหากถูกความร้อนที่เพียงพอ นอกจากนี้ยังมีข้อควรระวังที่ทำได้ในชีวิตประจำวันดังนี้

• ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนหยิบจับอาหารหรือหลังเข้าห้องน้ำ
• แยกเขียงและมีดสำหรับหั่นเนื้อสัตว์ดิบออกจากผักหรือผลไม้
• เก็บไข่และเนื้อสัตว์ไว้ในตู้เย็นที่อุณหภูมิที่เหมาะสม
• ล้างผักและผลไม้ผ่านน้ำไหลเพื่อลดการปนเปื้อน

สุขภาพที่ดีเริ่มต้นได้จากการใส่ใจเรื่องกิน หากเราดูแลความสะอาดของอาหารและวัตถุดิบเป็นอย่างดี โอกาสที่จะได้รับเชื้อตัวนี้ก็จะลดน้อยลงไปมากครับ