โรคอาหารเป็นพิษจากเชื้อซาลโมเนลลา: กินอะไรเข้าไปแล้วถึงท้องเสียรุนแรง?

ทำไมจู่ๆ ถึงปวดท้องและถ่ายเหลวไม่หยุด

หลายคนคงเคยเจอเหตุการณ์ที่กินอาหารมื้ออร่อยเข้าไป แล้วผ่านไปไม่กี่ชั่วโมงก็เริ่มมีอาการปวดมวนท้องอย่างรุนแรง ตามด้วยอาการถ่ายเหลวและไข้ขึ้น บางครั้งเราอาจโทษว่าเป็นเพราะอาหารรสจัด แต่ในทางการแพทย์ อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนของ โรคอาหารเป็นพิษจากเชื้อซาลโมเนลลา ซึ่งเป็นเชื้อแบคทีเรียที่แฝงตัวอยู่ในอาหารที่เราทานกันเป็นประจำโดยไม่รู้ตัว

เชื้อซาลโมเนลลาคืออะไรและหลบซ่อนอยู่ที่ไหน

เจ้าเชื้อตัวนี้เป็นแบคทีเรียที่มักอาศัยอยู่ในทางเดินอาหารของสัตว์ปีก สัตว์เลื้อยคลาน และปศุสัตว์ มันสามารถปนเปื้อนมากับอาหารที่เราทานได้ง่ายมาก โดยเฉพาะในแหล่งต่อไปนี้:

• เนื้อสัตว์ที่ปรุงไม่สุก โดยเฉพาะไก่และหมู
• ไข่ดิบ หรืออาหารที่มีไข่ดิบเป็นส่วนประกอบ เช่น ซอสมารองเนสหรือของหวานบางชนิด
• นมสดที่ไม่ได้ผ่านการฆ่าเชื้อ
• ผักหรือผลไม้สดที่ล้างไม่สะอาดและปนเปื้อนเชื้อจากดินหรือน้ำ

เช็กอาการกันหน่อยว่าเรากำลังโดนเชื้อนี้เล่นงานอยู่หรือเปล่า

โดยปกติแล้ว อาการจะไม่ได้เกิดขึ้นทันทีหลังจากทานอาหารที่ปนเปื้อนเข้าไปเสียทีเดียว แต่จะเริ่มแสดงอาการภายใน 6 ชั่วโมงถึง 6 วันหลังจากได้รับเชื้อ ซึ่งอาการที่พบบ่อยได้แก่:

• ปวดท้องบิดเป็นพักๆ
• ถ่ายเหลวหรือถ่ายเป็นน้ำ
• มีไข้หนาวสั่น
• คลื่นไส้ อาเจียน
• ปวดศีรษะและปวดเมื่อยตามตัว

ต้องทำอย่างไรเมื่อเริ่มรู้สึกผิดปกติ

หากอาการยังไม่รุนแรงมาก สิ่งสำคัญที่สุดคือการป้องกันภาวะขาดน้ำ โดยให้จิบน้ำสะอาดหรือสารละลายเกลือแร่ (ORS) ทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง หลีกเลี่ยงยาหยุดถ่ายเองโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์ เพราะยาเหล่านี้อาจกักเก็บเชื้อโรคไว้ในลำไส้นานขึ้นจนอาการแย่ลงได้

สัญญาณอันตรายที่ต้องรีบมาพบหมอทันที

ถึงแม้ส่วนใหญ่อาการจะดีขึ้นได้เองภายใน 4 ถึง 7 วัน แต่ถ้าพบอาการเหล่านี้ อย่ารอช้าที่จะมาโรงพยาบาล:

• มีไข้สูงเกิน 39 องศาเซลเซียส
• ถ่ายเป็นมูกเลือด
• อาเจียนไม่หยุดจนไม่สามารถดื่มน้ำได้
• มีอาการขาดน้ำรุนแรง เช่น ปากแห้ง ปัสสาวะออกน้อยหรือมีสีเข้มจัด หรือหน้ามืดเป็นลม
• ถ่ายเหลวต่อเนื่องเกิน 3 วันโดยไม่มีทีท่าว่าจะดีขึ้น

ป้องกันไว้ก่อนดีกว่าแก้

การตัดวงจรการติดเชื้อทำได้ไม่ยาก แค่ปรับพฤติกรรมการกินและการเตรียมอาหารเพียงเล็กน้อย เช่น เลือกทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่เสมอ หลีกเลี่ยงไข่ลวกหรืออาหารกึ่งสุกกึ่งดิบ แยกมีดและเขียงสำหรับหั่นเนื้อสดออกจากผักผลไม้ และล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนหยิบจับอาหารหรือหลังเข้าห้องน้ำ เพียงเท่านี้ก็ช่วยลดความเสี่ยงจากการติดเชื้อซาลโมเนลลาลงไปได้มากแล้ว