วิธีดูแลความสะอาดหัวนมและลานนมแบบถูกวิธี ป้องกันการอักเสบติดเชื้อ

ทำไมผิวบริเวณหัวนมถึงบอบบางและติดเชื้อง่ายกว่าที่คิด

หลายคนอาจไม่เคยนึกถึงว่าผิวหนังบริเวณหัวนมและลานนมนั้นเป็นส่วนที่ค่อนข้างเปราะบาง เนื่องจากเป็นจุดที่มีต่อมไขมันจำนวนมากและมีความอับชื้นได้ง่าย โดยเฉพาะในคุณแม่ที่กำลังให้นมลูก หรือแม้แต่คนทั่วไปที่มักจะเกิดการเสียดสีกับเสื้อผ้าอยู่ตลอดเวลา เมื่อผิวหนังเกิดรอยถลอกเล็กๆ น้อยๆ โดยที่เราไม่ทันสังเกต เชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อราที่อยู่รอบตัวก็สามารถฉวยโอกาสแทรกซึมเข้าไปจนเกิดการอักเสบหรือติดเชื้อได้ไม่ยาก

การดูแลสุขอนามัยของหัวนมและลานนมในชีวิตประจำวัน

หัวใจสำคัญของการป้องกันปัญหาคือการรักษาความสะอาดโดยไม่รบกวนสมดุลผิวจนเกินไป หลักการปฏิบัติที่ควรทำเป็นประจำมีดังนี้:

• ทำความสะอาดด้วยน้ำเปล่าอุณหภูมิห้องก็เพียงพอ ไม่จำเป็นต้องใช้สบู่ที่มีฤทธิ์รุนแรงหรือน้ำยาฆ่าเชื้อเช็ดถูบริเวณหัวนมทุกครั้ง เพราะสารเคมีจะไปทำลายชั้นไขมันธรรมชาติที่ปกป้องผิว ทำให้ผิวแห้งและแตกง่ายขึ้น
• ซับผิวให้แห้งสนิทหลังอาบน้ำ ความอับชื้นคือศัตรูตัวฉกาจที่ทำให้เชื้อราเจริญเติบโตได้ดี การปล่อยให้บริเวณนั้นเปียกชื้นหมักหมมจะนำไปสู่ผื่นคันและการติดเชื้อได้
• เลือกชุดชั้นในที่ระบายอากาศได้ดี หลีกเลี่ยงเนื้อผ้าใยสังเคราะห์ที่แนบเนื้อจนเกินไปจนเกิดการสะสมของเหงื่อและแรงเสียดสี

จุดที่ต้องสังเกต: อาการแบบไหนที่เป็นสัญญาณเตือนว่ากำลังติดเชื้อ

หากดูแลสุขอนามัยของหัวนมและลานนมไม่ถูกวิธี หรือมีบาดแผลเล็กๆ เกิดขึ้นบ่อยครั้ง เราอาจพบอาการที่บอกว่ามีการอักเสบหรือติดเชื้อแทรกซ้อน ดังนี้:

• ผิวบริเวณลานนมมีสีแดงจัดผิดปกติ หรือมีลักษณะบวมร้อนเมื่อสัมผัส
• มีอาการคันรุนแรงผิดปกติ หรือมีขุยขาวๆ คล้ายเชื้อราขึ้นบริเวณหัวนม
• มีน้ำเหลือง หนอง หรือของเหลวไหลออกมาจากหัวนมโดยไม่ได้เกิดจากการบีบ
• มีอาการปวดแปลบหรือปวดตุบๆ บริเวณเต้านมร่วมด้วย

เมื่อไหร่ที่ควรปรึกษาคุณหมอ แทนการดูแลตัวเองที่บ้าน

หากพบว่าเริ่มมีไข้หนาวสั่น หรืออาการปวดบวมแดงเริ่มลามขยายวงกว้างขึ้นเรื่อยๆ นั่นเป็นสัญญาณว่าการอักเสบอาจไม่ใช่แค่ที่ผิวหนังภายนอกแล้ว แต่อาจมีการติดเชื้อลึกลงไปในเนื้อเยื่อเต้านม หรือในกรณีของคุณแม่ให้นมบุตร อาจเป็นสัญญาณของท่อน้ำนมอุดตันหรือเต้านมอักเสบติดเชื้อ ซึ่งกรณีเหล่านี้ควรพบแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและรับยาปฏิชีวนะที่เหมาะสม ไม่ควรซื้อยาทาฆ่าเชื้อมาใช้เองโดยไม่ผ่านการประเมิน เพราะอาจทำให้เชื้อดื้อยาหรือทำให้อาการลุกลามกว่าเดิม