ภาวะโลหิตจางในทารก: เรื่องใกล้ตัวที่พ่อแม่ควรสังเกต

ลูกดูเพลียๆ ซีดลงหรือเปล่า? สัญญาณเตือนของภาวะโลหิตจาง

คุณพ่อคุณแม่อาจจะเคยสังเกตเห็นว่าลูกดูเหนื่อยง่าย กินนมน้อยลง หรือผิวพรรณดูซีดเซียวผิดปกติ หลายคนอาจมองข้ามเพราะคิดว่าเป็นเรื่องของอากาศหรือการพักผ่อน แต่จริงๆ แล้วอาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของ ภาวะโลหิตจางในทารก ซึ่งหมายถึงการที่ลูกมีเม็ดเลือดแดงน้อยกว่าปกติ หรือมีฮีโมโกลบินไม่เพียงพอที่จะส่งออกซิเจนไปเลี้ยงร่างกายได้อย่างเต็มที่ครับ

สาเหตุที่ทำให้ทารกเกิดภาวะโลหิตจาง

สาเหตุของภาวะนี้ในเด็กเล็กมีหลายปัจจัย โดยหลักๆ แบ่งออกเป็นดังนี้

• การขาดธาตุเหล็ก: นี่คือสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด โดยเฉพาะในทารกที่กินนมแม่เพียงอย่างเดียวโดยไม่ได้รับอาหารเสริมตามวัยที่เหมาะสมเมื่ออายุครบ 6 เดือน หรือทารกที่กินนมวัวเร็วเกินไปจนทำให้ลำไส้ระคายเคืองและเสียเลือดเล็กน้อย
• ทารกคลอดก่อนกำหนด: เด็กที่คลอดก่อนกำหนดมักจะมีปริมาณธาตุเหล็กสะสมจากแม่มาไม่เต็มที่ ทำให้มีโอกาสซีดได้ง่ายกว่าเด็กที่คลอดครบกำหนด
• ภาวะทางพันธุกรรม: เช่น โรคธาลัสซีเมีย ซึ่งเป็นการถ่ายทอดทางพันธุกรรมที่ทำให้เม็ดเลือดแดงผิดปกติและแตกตัวง่าย
• การเสียเลือด: แม้จะพบได้น้อย แต่การเสียเลือดจากการขับถ่ายหรือภาวะผิดปกติบางอย่างก็ส่งผลได้เช่นกัน

ลูกมีอาการแบบนี้หรือเปล่า? สังเกตอย่างไรให้ทันท่วงที

อาการของภาวะโลหิตจางในทารกมักจะไม่แสดงออกชัดเจนในทันที แต่พ่อแม่สามารถสังเกตความเปลี่ยนแปลงได้จากสิ่งเหล่านี้

• ผิวพรรณเริ่มซีด ดูขาวซีดผิดปกติ โดยเฉพาะที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า หรือขอบตาล่าง
• เด็กดูเหนื่อยง่าย ไม่ค่อยร่าเริงเหมือนเคย หรือดูเพลียตลอดเวลา
• หงุดหงิดง่าย ร้องกวนบ่อยโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
• กินนมน้อยลง เบื่ออาหาร หรือมีพัฒนาการที่ดูช้ากว่าเกณฑ์
• หายใจเร็วหรือเหนื่อยหอบเวลาขยับตัวหรือร้องไห้

วิธีดูแลและป้องกันภาวะโลหิตจางด้วยโภชนาการ

การป้องกันเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุดครับ โดยเราสามารถเริ่มได้ตั้งแต่อาหารการกินของลูก

การเริ่มอาหารเสริมให้ถูกช่วงวัย

เมื่อลูกอายุ 6 เดือน การให้กินนมแม่อย่างเดียวไม่เพียงพอต่อความต้องการธาตุเหล็ก พ่อแม่ควรเริ่มป้อนอาหารตามวัยที่มีส่วนประกอบของธาตุเหล็กสูง เช่น เนื้อสัตว์ ตับ ไข่แดง และผักใบเขียว เพื่อป้องกันไม่ให้ลูกขาดสารอาหาร

นมแม่คืออาหารที่ดีที่สุดแต่ต้องเสริมธาตุเหล็กให้ถูกจุด

หากคุณแม่ให้นมบุตร ควรดูแลสุขภาพตัวเองให้ได้รับสารอาหารที่ครบถ้วน และเมื่อถึงวัยที่เหมาะสมต้องเสริมอาหารที่มีธาตุเหล็กให้ลูกควบคู่ไปด้วยเสมอ

เมื่อไหร่ที่ต้องพาลูกไปพบแพทย์?

หากสังเกตว่าลูกมีอาการซีดอย่างชัดเจนร่วมกับอาการเหนื่อยหอบ หรือลูกมีประวัติคนในครอบครัวเป็นพาหะธาลัสซีเมีย ไม่ควรรอช้าครับ ควรพาลูกมาตรวจเลือดเพื่อดูระดับความเข้มข้นของเม็ดเลือดแดง คุณหมอจะสามารถวินิจฉัยได้แม่นยำว่าภาวะโลหิตจางเกิดจากสาเหตุใด และเลือกวิธีรักษาที่ถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นการเสริมธาตุเหล็กหรือการดูแลรักษาตามอาการของโรคประจำตัวครับ