เจ็บเข่าจี๊ดๆ ใช่เส้นเอ็นอักเสบไหม? วิธีสังเกตและดูแลตัวเองให้กลับมาเดินได้คล่องอีกครั้ง

ทำไมจู่ๆ ถึงรู้สึกเจ็บแปลบที่รอบหัวเข่า

หลายคนที่เดินขึ้นบันไดหรือก้าวลงจากรถแล้วรู้สึกปวดจี๊ดบริเวณหัวเข่า มักจะเข้าใจว่าตัวเองเป็นโรคข้อเข่าเสื่อมหรือหมอนรองกระดูกฉีกขาด แต่ในความเป็นจริงแล้ว อาการปวดที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งมีสาเหตุมาจาก การอักเสบของเส้นเอ็นรอบข้อเข่า ซึ่งเปรียบเสมือนสายเคเบิลที่ช่วยพยุงและควบคุมการเคลื่อนไหวของข้อเข่าให้มั่นคง เมื่อเส้นเอ็นเหล่านี้ถูกใช้งานหนักเกินไปหรือได้รับแรงกระแทกซ้ำๆ ก็จะเกิดการอักเสบและทำให้เจ็บปวดขึ้นมาได้

สาเหตุที่ทำให้เส้นเอ็นรอบเข่าร้องประท้วง

อาการนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะกับนักกีฬาเท่านั้น แต่คนทั่วไปก็เป็นได้ โดยส่วนใหญ่เกิดจากพฤติกรรมในชีวิตประจำวันที่เรามองข้าม:

• การใช้งานเข่าหนักเกินไป เช่น เดินขึ้นลงบันไดบ่อยๆ นั่งยอง หรือนั่งพับเพียบเป็นเวลานาน
• กล้ามเนื้อต้นขาไม่แข็งแรง ทำให้เส้นเอ็นต้องรับภาระหนักในการพยุงเข่าแทน
• น้ำหนักตัวที่มากเกินไป ส่งผลให้เกิดแรงกดทับที่ข้อเข่าตลอดเวลา
• การออกกำลังกายที่หักโหมโดยไม่มีการวอร์มอัพหรือยืดเหยียดก่อนเริ่มต้น

วิธีสังเกตอาการเบื้องต้นว่าอักเสบจริงไหม

ถ้าคุณมีอาการปวดตื้อๆ บริเวณลูกสะบ้าหรือด้านข้างของหัวเข่า โดยเฉพาะเวลาเริ่มขยับตัวหรือเปลี่ยนท่าทาง และอาจมีอาการบวมเล็กน้อยร่วมด้วย นั่นเป็นสัญญาณเตือนว่าเส้นเอ็นรอบเข่าของคุณกำลังอักเสบ อาการมักจะเป็นมากขึ้นเมื่อทำกิจกรรมเดิมซ้ำๆ และจะค่อยๆ ทุเลาลงเมื่อได้พักการใช้งาน

ช่วง 48 ชั่วโมงแรกหลังเจ็บปวด ต้องดูแลตัวเองอย่างไร

ในช่วงที่อาการเพิ่งเริ่มกำเริบ สิ่งสำคัญที่สุดคือการพักใช้งานเข่าอย่างน้อย 1-2 วัน ให้งดกิจกรรมที่ต้องลงน้ำหนักหรือกระแทกซ้ำๆ แนะนำให้ใช้การประคบเย็นบริเวณจุดที่ปวดครั้งละ 15-20 นาที เพื่อลดการบวมและช่วยให้เส้นเอ็นที่กำลังอักเสบสงบลง รวมถึงการใช้ผ้ายืดพันกระชับเบาๆ เพื่อลดการขยับของข้อเข่าเกินความจำเป็น

เลือกใช้ยาอย่างไรให้ปลอดภัยและลดอาการปวดได้จริง

สำหรับยาแก้ปวดที่ใช้กันทั่วไป เช่น ยาพาราเซตามอล สามารถช่วยบรรเทาอาการปวดได้ในเบื้องต้น หากมีอาการปวดมาก อาจใช้ยากลุ่มต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) ชนิดทาหรือกิน แต่ต้องระมัดระวังเรื่องผลข้างเคียงต่อกระเพาะอาหารและไตโดยเฉพาะในผู้สูงอายุ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์ก่อนใช้ยาต่อเนื่องนานเกิน 1 สัปดาห์

อาการแบบไหนที่ต้องรีบมาพบแพทย์ทันที

แม้ว่าการดูแลตัวเองจะช่วยให้อาการดีขึ้นได้ในหลายกรณี แต่หากพบอาการดังต่อไปนี้ไม่ควรนิ่งนอนใจ:

• มีอาการไข้ร่วมกับเข่าบวมแดงร้อนอย่างรุนแรง
• เข่าติดขัด ไม่สามารถเหยียดหรือพับได้สุดเหมือนปกติ
• มีอาการเข่าทรุดหรือเข่าอ่อนขณะเดินจนเกือบจะล้ม
• อาการปวดไม่ดีขึ้นเลยหลังจากการดูแลตัวเองครบ 1 สัปดาห์

การปล่อยทิ้งไว้จนเรื้อรังอาจนำไปสู่ภาวะเส้นเอ็นเสื่อมสภาพถาวร ซึ่งจะรักษายากกว่าการรีบดูแลตั้งแต่เนิ่นๆ หากสงสัยว่าตัวเองกำลังเผชิญกับการอักเสบของเส้นเอ็นรอบข้อเข่า การมาพบแพทย์เพื่อตรวจร่างกายอย่างละเอียด จะช่วยให้คุณได้รับคำแนะนำในการทำกายภาพบำบัดหรือการปรับท่าทางการเดินที่ถูกต้อง เพื่อให้กลับมาใช้ชีวิตได้ปกติโดยไม่ต้องพึ่งพายาไปตลอด