เจ็บคอ น้ำมูกไหล แบบไหนคือไข้หวัดทั่วไป หรือติดเชื้อทางเดินหายใจ

แยกให้ออกระหว่างไข้หวัดธรรมดากับการติดเชื้อทางเดินหายใจ

เวลาที่มีคนไข้เดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการคัดจมูก ไอ หรือเจ็บคอ หลายคนมักจะถามหมอว่านี่คือไข้หวัดธรรมดาหรือเปล่า ต้องกินยาฆ่าเชื้อไหม อาการเจ็บป่วยจากไข้หวัดหรือการติดเชื้อทางเดินหายใจมักมีอาการคล้ายกันจนแยกยากในช่วงแรก แต่ความแตกต่างสำคัญอยู่ที่ต้นเหตุของโรค ซึ่งส่งผลต่อวิธีดูแลตัวเองอย่างมากครับ

ไข้หวัดธรรมดาที่คุ้นเคย

ส่วนใหญ่เกิดจากเชื้อไวรัส ซึ่งเป็นเรื่องปกติที่ร่างกายเราจะเจอได้บ่อย อาการมักค่อยเป็นค่อยไป เริ่มจากจาม คัดจมูก น้ำมูกใสๆ และอาจมีไข้ต่ำๆ ร่วมด้วย อาการเหล่านี้มักไม่รุนแรงและหายได้เองภายใน 5 ถึง 7 วัน สิ่งสำคัญคือการพักผ่อนให้เพียงพอ ดื่มน้ำอุ่น และทานยาสามัญประจำบ้านตามอาการ เช่น ยาลดน้ำมูกหรือยาแก้ไอ

เมื่อไหร่ที่การติดเชื้อทางเดินหายใจเริ่มน่ากังวล

การติดเชื้อทางเดินหายใจอาจเกิดขึ้นได้ทั้งส่วนบน เช่น ไซนัสอักเสบ หรือส่วนล่างอย่างหลอดลมอักเสบและปอดบวม หากอาการเริ่มเปลี่ยนไป เช่น น้ำมูกกลายเป็นสีเขียวหรือเหลืองข้น มีไข้สูงต่อเนื่อง หนาวสั่น หรือมีอาการเจ็บหน้าอกเวลาหายใจเข้าลึกๆ สิ่งเหล่านี้เป็นสัญญาณเตือนว่าร่างกายอาจกำลังรับมือกับเชื้อแบคทีเรียหรือมีการติดเชื้อที่ลุกลามมากขึ้น

วิธีสังเกตอาการผิดปกติที่ต้องระวัง

• ไข้สูงเกิน 38.5 องศาเซลเซียส และกินยาลดไข้แล้วอาการไม่ดีขึ้น
• อาการไอมีเสมหะปนเลือด หรือไอจนเจ็บหน้าอก
• หอบเหนื่อย หายใจเร็ว หรือหายใจมีเสียงวี๊ด
• เจ็บคอมากจนกลืนน้ำลายลำบาก หรือกินข้าวไม่ได้

การดูแลตัวเองเมื่อเริ่มมีอาการ

หัวใจสำคัญของการหายป่วยคือการช่วยให้ระบบภูมิคุ้มกันทำงานได้เต็มที่ การนอนหลับพักผ่อนสำคัญกว่าการโหมกินยาหลายเท่าตัว การล้างจมูกด้วยน้ำเกลือช่วยลดปริมาณเชื้อโรคและน้ำมูกในโพรงจมูกได้ดีมาก รวมถึงการหมั่นจิบน้ำอุ่นเพื่อลดความหนืดของเสมหะและช่วยให้คอชุ่มชื้นขึ้น

อย่าเพิ่งรีบกินยาฆ่าเชื้อด้วยตัวเอง

หมออยากย้ำเสมอว่ายาฆ่าเชื้อหรือยาปฏิชีวนะใช้สำหรับฆ่าเชื้อแบคทีเรียเท่านั้น หากต้นเหตุเป็นไวรัส ยาเหล่านี้จะไม่มีประโยชน์เลย แถมยังเสี่ยงต่อการเกิดเชื้อดื้อยาในอนาคต ดังนั้นหากอาการยังไม่ชัดเจน การใช้ยาตามอาการและเฝ้าระวังตัวเป็นวิธีที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับตัวคนไข้เอง

อาการแบบไหนที่ต้องรีบมาพบหมอทันที

หากมีอาการหายใจหอบเหนื่อยจนพูดไม่เป็นประโยค ปากเขียวคล้ำ หรือมีไข้สูงร่วมกับอาการซึมลง ไม่ควรซื้อยาทานเองที่บ้านแล้วครับ ควรพาตัวเองมาตรวจที่โรงพยาบาลหรือคลินิกใกล้บ้านทันที เพื่อให้คุณหมอตรวจฟังเสียงปอดหรือตรวจหาเชื้อเพิ่มเติม จะได้รักษาได้อย่างตรงจุดและปลอดภัยที่สุด