เจาะเลือดตรวจน้ำตาลที่บ้านทำอย่างไรให้แม่นยำและไม่เจ็บตัว

ทำไมผู้ป่วยเบาหวานถึงต้องคอยเช็กระดับน้ำตาลเองที่บ้าน

หลายคนมักบ่นกับหมอเวลามาตรวจที่คลินิกว่า การเจาะเลือดปลายนิ้วดูระดับน้ำตาลนั้นทั้งน่ารำคาญและเจ็บตัว แต่เชื่อไหมว่าข้อมูลตัวเลขที่ได้จากการตรวจด้วยตนเองนี่แหละคือเข็มทิศชั้นดีที่จะบอกเราว่า ยาที่กินอยู่ อาหารที่ทาน หรือแม้แต่การออกกำลังกายในแต่ละวัน ส่งผลดีต่อระดับน้ำตาลในกระแสเลือดจริงหรือไม่ การตรวจเองช่วยให้หมอปรับยาได้แม่นยำขึ้น และที่สำคัญคือช่วยให้คนไข้รู้เท่าทันร่างกายตัวเองก่อนจะเกิดภาวะน้ำตาลต่ำหรือสูงเกินไป

อุปกรณ์พร้อมแล้ว เริ่มต้นเจาะปลายนิ้วอย่างไรให้ถูกวิธี

หัวใจสำคัญของการตรวจระดับน้ำตาลให้ได้ค่าที่เชื่อถือได้คือความสะอาดและขั้นตอนที่ถูกต้อง หมอแนะนำให้เริ่มจาก

• ล้างมือด้วยสบู่ให้สะอาดและเช็ดให้แห้งสนิท ห้ามใช้แอลกอฮอล์เช็ดนิ้วจนชุ่มแล้วเจาะทันที เพราะความชื้นที่ยังหลงเหลืออาจทำให้ค่าเลือดเพี้ยนได้
• เลือกตำแหน่งการเจาะ โดยควรเป็นด้านข้างของปลายนิ้ว ไม่ใช่กลางนิ้วที่ใช้สัมผัสสิ่งของบ่อยๆ เพราะด้านข้างมีเส้นประสาทน้อยกว่าทำให้เจ็บน้อยกว่า
• ปรับระดับเข็มให้เหมาะสม หากผิวหนังนิ้วมือหนาอาจต้องใช้ความลึกที่มากขึ้นเล็กน้อย

เคล็ดลับการอ่านค่าและช่วงเวลาที่ควรตรวจ

การตรวจน้ำตาลไม่ได้มีแค่เรื่องเทคนิค แต่เป็นเรื่องของเวลาที่เหมาะสมด้วย หากเจาะผิดเวลาค่าที่ได้ก็อาจบอกอะไรไม่ได้ชัดเจน

ช่วงเวลาทองของการตรวจระดับน้ำตาล

หมอมักแนะนำให้ตรวจในช่วงเวลาที่สำคัญที่สุดคือ ช่วงก่อนอาหารเช้าขณะที่ท้องว่าง เพื่อดูระดับน้ำตาลพื้นฐาน และช่วง 2 ชั่วโมงหลังอาหาร เพื่อดูว่าร่างกายจัดการกับแป้งและน้ำตาลที่เราเพิ่งทานเข้าไปได้ดีแค่ไหน การจดบันทึกค่าที่ได้ลงในสมุดหรือแอปพลิเคชันจะช่วยให้เห็นแนวโน้มในแต่ละสัปดาห์ได้ดีกว่าการจำ

ข้อควรระวังเมื่อแถบตรวจและเครื่องวัดมีปัญหา

บ่อยครั้งที่คนไข้เจาะเลือดได้ค่าแปลกๆ เช่น สูงหรือต่ำเกินจริงโดยไม่มีอาการ สาเหตุส่วนใหญ่มักมาจากอุปกรณ์

• ตรวจสอบวันหมดอายุของแถบตรวจเสมอ แถบที่เสื่อมสภาพจะให้ค่าที่ผิดเพี้ยน
• เก็บแถบตรวจไว้ในกระปุกปิดสนิท ไม่โดนความร้อนหรือความชื้น เพราะตัวทำละลายบนแผ่นแถบตรวจไวต่อสภาพแวดล้อมมาก
• หมั่นเช็กแบตเตอรี่เครื่องวัด อย่าปล่อยให้ไฟอ่อน เพราะจะส่งผลต่อความแม่นยำในการประมวลผล

อาการแบบไหนที่บอกว่าน้ำตาลในเลือดกำลังมีปัญหา

หากเครื่องวัดโชว์ตัวเลขที่สูงเกิน 250 หรือต่ำกว่า 70 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ร่วมกับมีอาการใจสั่น มือสั่น เหงื่อแตก หรือหน้ามืด นี่คือสัญญาณเตือนว่าต้องรีบดูแลตัวเอง หากระดับน้ำตาลต่ำให้รีบหาน้ำหวานหรือลูกอมสักเม็ดทานทันที แต่หากน้ำตาลสูงต่อเนื่องแม้จะทานยาตามสั่งแล้ว ควรบันทึกค่าเหล่านั้นไว้และรีบนำมาปรึกษาหมอที่คลินิกเพื่อพิจารณาปรับแผนการรักษา อย่าฝืนปรับยาเองเด็ดขาด