คู่มือตรวจระดับน้ำตาลในเลือดด้วยตัวเองฉบับทำตามได้ง่ายที่บ้าน

ทำไมเราถึงต้องคอยเช็กระดับน้ำตาลในเลือดเองที่บ้าน

หลายคนที่มาปรึกษาหมอที่คลินิกมักจะถามว่า ตรวจเลือดที่โรงพยาบาลปีละไม่กี่ครั้งก็พอแล้วไม่ใช่หรือ หมอมักจะอธิบายว่า การตรวจเลือดที่โรงพยาบาลคือภาพรวมระยะยาว แต่การตรวจน้ำตาลด้วยตนเองนั้นเปรียบเสมือนการดูภาพถ่ายแบบเรียลไทม์ว่า สิ่งที่เรากินเข้าไป หรือกิจกรรมที่เราทำในแต่ละวัน ส่งผลต่อน้ำตาลในเลือดอย่างไร ทำให้เราปรับตัวได้ทันท่วงทีโดยไม่ต้องรอผลตรวจเลือดประจำปี

เตรียมตัวอย่างไรก่อนเริ่มตรวจระดับน้ำตาลในเลือดด้วยตนเอง

การเตรียมอุปกรณ์เป็นเรื่องสำคัญอันดับต้นๆ สิ่งที่ต้องมีคือเครื่องตรวจน้ำตาล แผ่นตรวจที่ยังไม่หมดอายุ เข็มเจาะ และสำลีชุบแอลกอฮอล์ ก่อนเริ่มตรวจควรล้างมือให้สะอาดและเช็ดให้แห้ง เพราะความชื้นหรือคราบอาหารที่ติดอยู่บนปลายนิ้วอาจทำให้ค่าที่อ่านได้คลาดเคลื่อนจนตกใจโดยไม่จำเป็น

เทคนิคการเจาะนิ้วให้เจ็บน้อยที่สุด

หลายคนกลัวการเจาะเลือดเพราะเจ็บ จริงๆ แล้วมีเทคนิคที่ช่วยได้มาก คือการเลือกเจาะบริเวณด้านข้างของปลายนิ้ว แทนที่จะเจาะตรงกลางเนื้อนิ้วซึ่งมีเส้นประสาทรับความรู้สึกหนาแน่นกว่า นอกจากนี้ควรหมุนเวียนนิ้วที่เจาะไปเรื่อยๆ เพื่อไม่ให้เกิดรอยแผลซ้ำซากที่เดิม

ช่วงเวลาไหนบ้างที่ควรตรวจน้ำตาลให้ได้ค่าที่แม่นยำ

เวลาในการตรวจสำคัญพอๆ กับวิธีตรวจ โดยปกติหมอจะแนะนำให้ตรวจตามจังหวะดังนี้

• หลังตื่นนอน (ก่อนอาหารมื้อแรก): เป็นช่วงที่ร่างกายไม่ได้ทานอะไรมาหลายชั่วโมง ช่วยให้รู้ค่าพื้นฐานของน้ำตาลในเลือด
• หลังมื้ออาหารประมาณ 2 ชั่วโมง: เพื่อดูว่าร่างกายตอบสนองต่ออาหารที่ทานเข้าไปอย่างไร และตับอ่อนทำงานได้ดีแค่ไหน
• ช่วงก่อนนอน: สำหรับผู้ที่ใช้ยาหรือฉีดอินซูลิน เพื่อป้องกันภาวะน้ำตาลต่ำเกินไปในตอนกลางคืน

อ่านค่าที่ได้แล้วนำไปปรับใช้กับชีวิตประจำวันอย่างไร

การจดบันทึกค่าที่ได้ลงสมุดหรือแอปพลิเคชันเป็นนิสัยที่ดีมาก หากวันไหนค่าสูงเกินเกณฑ์ให้ลองย้อนดูว่ามื้อนั้นกินแป้งหรือน้ำตาลมากไปไหม หรือเครียดจนเกินไปหรือเปล่า การเห็นตัวเลขที่เปลี่ยนไปจะช่วยให้เราเข้าใจร่างกายตัวเองได้ดีกว่าการคาดเดา และเมื่อถึงเวลานัดพบแพทย์ การนำบันทึกเหล่านี้ไปให้หมอจะช่วยให้การปรับยาหรือแผนการรักษาแม่นยำและเหมาะสมกับตัวเรามากขึ้น

ข้อควรระวังสำคัญสำหรับผู้ที่ตรวจน้ำตาลเองเป็นประจำ

แผ่นตรวจน้ำตาลแต่ละยี่ห้อมีวันหมดอายุ และตัวเครื่องเองก็ควรได้รับการตรวจสอบความเที่ยงตรงตามระยะเวลา หากวันไหนรู้สึกว่าค่าที่วัดได้ดูไม่สมเหตุสมผล เช่น รู้สึกเพลียมากแต่ค่าน้ำตาลปกติ หรือรู้สึกหิวสั่นแต่ค่าน้ำตาลสูงเกินจริง ให้ตรวจสอบอุปกรณ์อีกครั้ง หรือนำเครื่องมาปรึกษาที่คลินิกเพื่อให้หมอช่วยดูให้แน่ใจว่าอุปกรณ์ยังใช้งานได้ดีอยู่หรือไม่