ลูกอึมีเลือดปน: เรื่องน่าตกใจที่พ่อแม่ต้องรู้เกี่ยวกับภาวะเลือดออกทางเดินอาหารส่วนปลายในทารก

เปิดผ้าอ้อมมาเจอเลือด: นาทีระทึกที่ทำให้หัวใจพ่อแม่หล่นไปตาตุ่ม

เวลาเปลี่ยนผ้าอ้อมให้ลูกน้อยตามปกติ แต่จู่ๆ กลับเห็นคราบเลือดสีแดงสดปนมากับอุจจาระ เชื่อว่าคุณพ่อคุณแม่ทุกคนคงจะตกใจจนทำอะไรไม่ถูก มือไม้สั่นไปหมด ภาพความกังวลต่างๆ นานาไหลเข้ามาในหัวว่าลูกจะเป็นอะไรร้ายแรงหรือเปล่า ในฐานะหมอเด็กที่เจอเหตุการณ์แบบนี้บ่อยๆ อยากบอกให้คุณพ่อคุณแม่สูดหายใจลึกๆ ตั้งสติก่อนครับ เพราะแม้ว่าเลือดในอุจจาระของลูกจะเป็นสัญญาณเตือนที่มองข้ามไม่ได้ แต่ส่วนใหญ่แล้วมักจะมีสาเหตุที่รักษาหายได้ และไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิดเสมอไป

ทำความเข้าใจกันก่อน: เลือดออกทางเดินอาหารส่วนปลายคืออะไร?

เวลาที่เราพูดถึงภาวะเลือดออกทางเดินอาหารส่วนปลาย หมอหมายถึงการมีเลือดออก ภาวะเลือดออกทางเดินอาหารส่วนปลาดล่าง ซึ่งก็คือส่วนของลำไส้ใหญ่ ไส้ตรง หรือบริเวณทวารหนักครับ จุดสังเกตที่ง่ายที่สุดคือเลือดที่ออกมามักจะมีสีแดงสด ไม่ได้เป็นสีดำคล้ำเหมือนกากกาแฟ เพราะเลียดยังไม่ได้ถูกน้ำย่อยในกระเพาะอาหารย่อยสลาย ทำให้เราพอมั่นใจได้เบื้องต้นว่าจุดที่เลือดออกอยู่ไม่ไกลจากทางออกมากนัก

สาเหตุยอดฮิตที่ทำให้เจ้าตัวเล็กมีเลือดปนในอึ

การตามหาผู้ต้องหาที่ทำให้เกิดเลือดออกในเด็กเล็กนั้น หมอจะดูตามช่วงอายุเป็นหลักครับ เพราะเด็กแต่ละวัยจะมีสาเหตุที่แตกต่างกันออกไปอย่างสิ้นเชิง

• รอยปริขอบทวารหนักจากอาการท้องผูก: เป็นสาเหตุอันดับหนึ่งในเด็กที่เริ่มทานอาหารเสริมแล้ว อุจจาระที่แข็งและก้อนใหญ่ไปเสียดสีกับเยื่อบุทวารหนักที่บอบบาง ทำให้มีเลือดแดงสดเคลือบอยู่ด้านนอกสุดของก้อนอึ
• แพ้นมวัวหรือโปรตีนในอาหาร: พบได้บ่อยในทารกกินนมผสม หรือเด็กกินนมแม่ที่แม่ทานผลิตภัณฑ์จากนมวัวเข้าไป ลำไส้ของเด็กจะเกิดการอักเสบและมีเลือดซึมออกมา อาจมาพร้อมกับอาการแหวะนมบ่อย ร้องกวน งอแง และมีมูกปนในอุจจาระ
• ลำไส้กลืนกัน: โรคนี้มักเกิดกับเด็กอายุ 3 เดือนถึง 3 ขวบ จะมีอาการปวดท้องรุนแรง ร้องกวนงอแงเป็นพักๆ และอึจะมีลักษณะเหมือนเจลลี่ลูกเกดหรือน้ำล้างเนื้อ
• ติ่งเนื้อหรือความผิดปกติของเส้นเลือดแต่กำเนิด: แม้จะพบน้อย แต่ก็เป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่หมอต้องนึกถึงเมื่อตรวจพบเลือดออกเรื้อรัง

สังเกตอาการร่วมแบบนี้ ถึงเวลาต้องรีบพามาหาหมอทันที

ไม่ใช่ทุกเคสที่ต้องวิ่งไปโรงพยาบาลกลางดึก แต่ถ้าลูกมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ห้ามรอดูอาการที่บ้านเด็ดขาด ต้องรีบพาไปพบแพทย์โดยด่วน

• ลูกร้องกวนงอแงไม่หยุด ปวดท้องรุนแรง งอขาเข้าหาลำตัว
• อาเจียนพุ่งออกมาเป็นสีเขียวหรือมีน้ำดีปน
• มีไข้สูง ซึมลง ตัวเย็น หรือไม่ยอมดูดนมเลย
• อุจจาระมีเลือดออกปริมาณมาก หรือเปลี่ยนเป็นสีดำคล้ำ
• ผิวซีด เซื่องซึม ชีพจรเต้นเร็ว ซึ่งเป็นสัญญาณว่าเสียเลือดมาก

วิธีเตรียมตัวก่อนมาพบคุณหมอเพื่อให้ได้คำตอบเร็วที่สุด

เพื่อให้การวินิจฉัยแม่นยำและรวดเร็ว เวลาพาลูกมาหาหมอที่คลินิกหรือโรงพยาบาล อยากแนะนำให้คุณพ่อคุณแม่เตรียมข้อมูลเหล่านี้มาด้วยครับ

• ถ่ายรูปผ้าอ้อมที่มีอุจจาระปนเลือดมาให้หมอเห็นชัดเจน (สำคัญมาก ช่วยในการวินิจฉัยได้เยอะ)
• บันทึกประวัติการกินของลูกในช่วง 1-2 วันที่ผ่านมา รวมถึงอาหารใหม่ๆ ที่เพิ่งลอง
• สังเกตลักษณะของอุจจาระว่าเหลว เป็นน้ำ มีมูก หรือแข็งเป็นก้อน
• จดจำพฤติกรรมของลูกว่ามีไข้ อาเจียน หรือซึมร่วมด้วยหรือไม่