เข้าใจพฤติกรรมเรียกร้องความสนใจในทางที่ผิด เพื่อก้าวข้ามผ่านความเปราะบางทางใจ

ทำไมบางคนถึงเลือกใช้วิธีเรียกร้องความสนใจในทางที่ผิด

ในห้องตรวจ ผมมักจะได้ยินคำถามจากคนในครอบครัวว่า ทำไมลูกหลานหรือคนใกล้ชิดถึงชอบแสดงออกด้วยวิธีที่ดูสุดโต่งหรือทำร้ายตัวเองและผู้อื่น ทั้งที่จริงๆ แล้วเขาอาจแค่ต้องการใครสักคนรับฟัง พฤติกรรมเรียกร้องความสนใจในทางที่ผิดไม่ใช่เรื่องของความงี่เง่าหรือการอยากเป็นจุดเด่นเพียงอย่างเดียว แต่บ่อยครั้งมันคือสัญญาณขอความช่วยเหลือที่เจ้าตัวสื่อสารออกมาไม่เป็น

สัญญาณเตือนพฤติกรรมที่แฝงไปด้วยความเจ็บปวดภายใน

เรามักเห็นพฤติกรรมเหล่านี้ผ่านรูปแบบที่สร้างความเดือดร้อน ทั้งแก่ตัวเองและคนรอบข้าง ซึ่งหากลองมองให้ลึกลงไป มันคือกลไกการป้องกันตัวที่ผิดพลาดของจิตใจ

• การแกล้งทำเป็นป่วยหรือเจ็บปวดรุนแรงเกินจริง เพื่อให้คนรอบข้างหันมาดูแล
• การสร้างดราม่าหรือความขัดแย้งในกลุ่ม เพื่อดึงเอาพลังงานของทุกคนมาไว้ที่ตัวเอง
• การทำร้ายตัวเองหรือใช้พฤติกรรมเสี่ยง เพื่อให้ได้รับความสนใจแบบเร่งด่วน
• การทำตัวให้เป็นปัญหาเพื่อให้คนรอบข้างต้องกังวลและวนเวียนอยู่กับชีวิตเขา

กลไกทางจิตวิทยาที่ซ่อนอยู่ใต้พฤติกรรม

คนที่มีพฤติกรรมลักษณะนี้ มักมีความกลัวลึกๆ เรื่องการถูกทอดทิ้ง หรือขาดความมั่นใจในคุณค่าของตัวเองอย่างรุนแรง เมื่อเขาไม่รู้วิธีสร้างความสัมพันธ์ในเชิงบวก หรือไม่รู้วิธีแสดงความต้องการให้ผู้อื่นเข้าใจ เขาจึงเลือกใช้ทางลัดที่รุนแรงกว่าเพื่อที่จะได้รับผลตอบรับทันที แม้ผลตอบรับนั้นจะเป็นการดุด่าหรือการตำหนิ แต่มันก็ยังดีกว่าการถูกเมินเฉย

รับมืออย่างไรเมื่อคนใกล้ชิดเริ่มแสดงพฤติกรรมแบบนี้

การเพิกเฉยไม่ใช่คำตอบที่ถูกต้องเสมอไป แต่การยอมตามใจทุกอย่างก็ไม่ใช่ทางออกเช่นกัน สิ่งที่คุณทำได้ดีที่สุดคือ

• การตั้งขอบเขตที่ชัดเจนว่าพฤติกรรมไหนที่ยอมรับได้ และพฤติกรรมไหนที่ไม่เหมาะสม
• การให้ความสนใจในช่วงที่เขามีพฤติกรรมปกติหรือแสดงออกอย่างสร้างสรรค์ เพื่อเป็นการเสริมแรงทางบวก
• การสื่อสารด้วยความใจเย็น เน้นการถามถึงความรู้สึกมากกว่าการพุ่งเป้าไปที่การตำหนิการกระทำ

เมื่อไหร่ที่ต้องพึ่งพาคุณหมอหรือผู้เชี่ยวชาญ

หากพฤติกรรมเหล่านี้เริ่มส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน ความสัมพันธ์ที่ร้าวฉาน หรือมีการทำร้ายตัวเองซ้ำๆ การปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาคือสิ่งจำเป็น เพื่อหาต้นตอที่แท้จริง เช่น ภาวะบุคลิกภาพแปรปรวน หรือภาวะซึมเศร้าที่ซ่อนอยู่ ซึ่งการรักษาจะช่วยให้เขาเรียนรู้วิธีการสื่อสารความต้องการที่ถูกต้องและมีความสุขกับชีวิตได้มากขึ้นโดยไม่ต้องเรียกร้องในทางที่ผิดอีกต่อไป