ตรวจสุขภาพประจำปีอย่าดูแค่ผ่านๆ มาอ่านวิธีดูค่าเลือดให้เข้าใจชีวิตตัวเองกันดีกว่า

ทำไมเราถึงต้องตรวจสุขภาพประจำปีทั้งที่ยังดูแข็งแรงดี

หลายคนชอบถามหมอว่า ในเมื่อไม่มีอาการป่วยอะไรเลย จะไปตรวจสุขภาพทำไมให้เปลืองเงินและเสียเวลา จริงๆ แล้วการตรวจสุขภาพประจำปีและการติดตามค่าห้องปฏิบัติการที่เกี่ยวข้อง ไม่ได้มีไว้เพื่อหาโรคตอนที่ร่างกายประท้วงด้วยความเจ็บปวดเท่านั้น แต่มันคือการทำความรู้จักร่างกายตัวเองในระดับที่ตาเปล่ามองไม่เห็นครับ

ค่าน้ำตาลในเลือดและไขมัน บอกอะไรเราบ้าง

เวลาเห็นตัวเลขในใบรายงานผล หลายคนจะพุ่งเป้าไปที่ค่าไขมันและน้ำตาลเป็นอย่างแรก หมออยากให้มองว่าตัวเลขเหล่านี้คือสัญญาณเตือนล่วงหน้า

• ระดับน้ำตาลสะสม (HbA1c): นี่คือตัวเลขสำคัญที่บอกว่าในช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมา ร่างกายจัดการกับน้ำตาลได้ดีแค่ไหน ไม่ใช่แค่การอดอาหารมาเจาะเลือดวันเดียวแล้วจบไป
• ไขมันในเลือด (Cholesterol): เราต้องดูให้เป็นว่าตัวไหนคือไขมันดี (HDL) ที่คอยกวาดขยะในหลอดเลือด และตัวไหนคือไขมันเลว (LDL) ที่พร้อมจะไปเกาะผนังหลอดเลือดให้ตีบตัน

ค่าตับและค่าไต ตัวช่วยสะท้อนวิถีชีวิต

การทำงานของอวัยวะภายในมักจะเงียบเชียบมากจนกว่าจะถึงจุดที่เสียหายหนัก การดูค่าตับ (AST, ALT) และค่าไต (Creatinine, GFR) จึงเป็นการประเมินว่าร่างกายของเรากำลังรับภาระหนักเกินไปหรือไม่ ไม่ว่าจะเป็นจากการทานยา อาหารเสริม หรือพฤติกรรมการกินในชีวิตประจำวัน

ทำไมต้องการเก็บข้อมูลสุขภาพต่อเนื่องหลายปี

สิ่งที่หมออยากแนะนำมากที่สุดคือ อย่าทิ้งใบตรวจสุขภาพปีเก่าๆ ครับ การตรวจสุขภาพประจำปีและการติดตามค่าห้องปฏิบัติการที่เกี่ยวข้องจะได้ผลดีที่สุดเมื่อเรานำมาเปรียบเทียบกันแบบปีต่อปี เพื่อดูแนวโน้มว่าสุขภาพเรากำลังดีขึ้น คงที่ หรือกำลังค่อยๆ เปลี่ยนไปในทางที่น่ากังวล

เมื่อได้ผลตรวจมาแล้วควรทำอย่างไรต่อ

พอได้กระดาษผลเลือดมาแล้ว สิ่งที่ต้องทำคือการอ่านให้เข้าใจและปรึกษาแพทย์เพื่อตีความให้ตรงกับบริบทชีวิตของเรา หากค่าตัวไหนเริ่มขยับจากจุดปกติ แม้จะยังไม่ถึงเกณฑ์เป็นโรค แต่นั่นคือโอกาสทองที่ร่างกายส่งสัญญาณให้เราปรับพฤติกรรมก่อนที่ทุกอย่างจะสายเกินแก้