ระวังภัยใกล้ตัว: เมื่อเพื่อนหรือคนใกล้ชิดแอบใส่สารเคมีหรือสิ่งแปลกปลอมลงในอาหารและเครื่องดื่ม

เรื่องเล่าจากห้องฉุกเฉิน เมื่อความสนุกกลายเป็นการวางยา

ในฐานะหมอที่เคยเจอเคสแปลกๆ มาเยอะ มีเรื่องหนึ่งที่น่าตกใจและอยากเตือนภัยกันให้บ่อยขึ้น นั่นคือเรื่องของการแกล้งกันด้วยการแอบใส่สารเคมี ผงซักฟอก ยา หรือสิ่งแปลกปลอมลงไปในแก้วน้ำหรือจานอาหารของเพื่อน โดยคิดว่าเป็นแค่เรื่องตลกขำขัน แต่ในความเป็นจริงแล้ว มันอาจนำไปสู่ภาวะพิษจากสารเคมีหรือสิ่งแปลกปลอมที่ถูกนำมาแกล้งผสม ซึ่งอันตรายถึงชีวิตได้เลยทีเดียว

ประเภทของสารเคมีและสิ่งแปลกปลอมที่มักถูกนำมาแกล้งผสม

เวลาที่เราพูดถึงการแกล้งกันแบบนี้ สารที่มักถูกนำมาใช้มักจะเป็นของใช้ใกล้ตัวที่หาได้ง่ายในบ้านหรือที่ทำงาน ซึ่งแต่ละตัวมีความรุนแรงต่อร่างกายแตกต่างกันไป ดังนี้ครับ

• น้ำยาทำความสะอาดและน้ำยาฟอกขาว: เช่น น้ำยาล้างห้องน้ำ หรือไฮเตอร์ ซึ่งมีความเป็นกรดหรือด่างสูงมาก หากเผลอดื่มเข้าไปจะกัดเนื้อเยื่อทางเดินอาหารอย่างรุนแรง
• ผงซักฟอกและน้ำยาล้างจาน: มักถูกผสมลงในเครื่องดื่มเพราะทำให้เกิดฟอง พอลองดื่มเข้าไปจะทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน และระคายเคืองกระเพาะอาหาร
• ยาแผนปัจจุบันเกินขนาด: เช่น การแอบบดยานอนหลับ ยาระบาย หรือยาลดความดันใส่ลงในอาหาร เพื่อดูปฏิกิริยาของเหยื่อ ซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบประสาทและหัวใจโดยตรง
• สิ่งแปลกปลอมทางกายภาพ: เช่น เศษแก้ว เศษโลหะ หรือสิ่งมีคม ที่อาจสร้างบาดแผลภายในช่องปาก ลำคอ และทางเดินอาหาร

กลไกการเกิดพิษ: เกิดอะไรขึ้นบ้างในร่างกายเมื่อรับสารแปลกปลอมเข้าไป?

เวลาที่สารเคมีเข้าสู่ร่างกายผ่านทางทางเดินอาหาร ร่างกายจะมีกระบวนการป้องกันตัวทันที อาการแรกที่เรามักจะเห็นคือการอาเจียนอย่างรุนแรง เพราะกระเพาะอาหารพยายามขับสิ่งแปลกปลอมออก แต่ในกรณีที่เป็นสารเคมีฤทธิ์กรดหรือด่าง การอาเจียนอาจทำให้หลอดอักเสบซ้ำซ้อนจากการถูกกัดกร่อนซ้ำรอบสองได้ นอกจากนี้ สารเคมีบางชนิดยังซึมเข้าสู่กระแสเลือดและส่งผลต่อตับ ไต และระบบประสาทส่วนกลาง ทำให้หมดสติหรือหัวใจเต้นผิดจังหวะได้

สังเกตอาการอย่างไร เมื่อคนใกล้ตัวได้รับพิษจากการแกล้งผสม

ถ้าเราสงสัยว่าตัวเองหรือคนรอบข้างกำลังตกอยู่ในภาวะพิษจากสารเคมีหรือสิ่งแปลกปลอมที่ถูกนำมาแกล้งผสม ให้สังเกตสัญญาณเตือนเหล่านี้ให้ดี

• มีอาการปวดท้องอย่างรุนแรงและฉับพลันทันทีหลังรับประทานอาหารหรือเครื่องดื่ม
• คลื่นไส้ อาเจียนออกมาเป็นเลือด หรือมีคราบสารเคมีติดอยู่บริเวณริมฝีปากและช่องปาก
• หายใจลำบาก เจ็บหน้าอก หรือมีเสียงแหบจากการที่ทางเดินหายใจถูกระคายเคือง
• เวียนหัว มึนงง ง่วงซึมผิดปกติ หรือหมดสติไปโดยไม่ทราบสาเหตุ

วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้นและความเชื่อผิดๆ ที่ต้องหยุดทำทันที

เมื่อเกิดเหตุการณ์แบบนี้ขึ้น สิ่งสำคัญคือตั้งสติให้ดี และห้ามทำให้อาเจียนเด็ดขาดหากสิ่งที่กินเข้าไปคือน้ำยาทำความสะอาดหรือสารเคมีที่มีฤทธิ์กัดกร่อน เพราะกรดหรือด่างจะกัดหลอดคอซ้ำตอนอาเจียนขึ้นมาอีกรอบ ห้ามให้ดื่มน้ำเปล่าหรือนมในปริมาณมากๆ ทันทีอย่างไร้เหตุผล และที่สำคัญที่สุดคือห้ามปล่อยทิ้งไว้รอดูอาการเด็ดขาด

อาการแบบไหนที่ต้องรีบพาตัวส่งโรงพยาบาลทันที?

หากพบว่ามีอาการซึมลง หายใจไม่ออก อาเจียนไม่หยุด หรือมีแผลไหม้บริเวณริมฝีปากและช่องปากจากการโดนสารเคมีกัดกร่อน ต้องรีบโทรแจ้งรถ cứuชีพหรือนำตัวส่งห้องฉุกเฉินของโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุดทันที พร้อมทั้งพยายามเก็บตัวอย่างอาหารหรือเครื่องดื่มที่มีการผสมสารนั้นติดมือไปด้วย เพื่อให้แพทย์นำไปวิเคราะห์และหาแนวทางรักษาได้อย่างถูกต้องแม่นยำ