เป็นหวัดเรื้อรังไม่หายสักที ระวังโรคโพรงจมูกอักเสบติดเชื้อเรื้อรังเล่นงาน

หลายคนมักเข้าใจว่าอาการคัดจมูก น้ำมูกไหล หรือปวดหน่วงบริเวณใบหน้า เป็นเพียงแค่อาการหวัดธรรมดาที่เดี๋ยวก็หาย แต่ถ้าหากอาการเหล่านี้เป็นๆ หายๆ ลากยาวนานเกิน 12 สัปดาห์ขึ้นไป แม้ว่าจะทานยาหรือรักษาเบื้องต้นแล้วก็ยังไม่ดีขึ้น นั่นอาจไม่ใช่แค่หวัดธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนของภาวะโพรงจมูกอักเสบติดเชื้อเรื้อรังที่กำลังกวนใจคุณอยู่

ทำไมอาการหวัดธรรมดาถึงกลายเป็นเรื้อรังได้

เวลาที่เราเป็นหวัด เยื่อบุโพรงจมูกจะเกิดการอักเสบและบวมขึ้น ปกติแล้วอาการจะดีขึ้นและหายไปเองภายในหนึ่งถึงสองสัปดาห์ แต่ในบางคนที่มีปัจจัยกระตุ้น เช่น มีภาวะภูมิแพ้ โครงสร้างจมูกผิดปกติ หรือระบบภูมิคุ้มกันไม่แข็งแรง ทำให้เยื่อบุโพรงจมูกบวมอย่างต่อเนื่อง รูเปิดของโพรงจมูกที่ควรจะกว้างพอให้อากาศและเมือกไหลเวียนได้สะดวกเกิดการอุดตัน

เมื่อน้ำมูกและอากาศระบายออกไม่ได้ สิ่งที่ตามมาคือการหมักหมม กลายเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ชั้นดีของแบคทีเรีย ทำให้เกิดการติดเชื้อซ้ำซาก เยื่อบุยิ่งอักเสบมากขึ้น และวนลูปกลายเป็นความเรื้อรังที่สร้างความรำคาญในชีวิตประจำวันอย่างมาก

สังเกตอย่างไรว่าเรากำลังเผชิญกับภาวะนี้อยู่

อาการของโรคนี้มีความคล้ายคลึงกับภูมิแพ้หรือไซนัสอักเสบเฉียบพลัน แต่มักมีความเรื้อรังและกวนใจมากกว่า โดยสังเกตได้จากสัญญาณเตือนเหล่านี้

• คัดแน่นจมูกตลอดเวลา: หายใจไม่ออก รู้สึกเหมือนมีอะไรมาบล็อกอยู่ในโพรงจมูกข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้างตลอดทั้งวัน
• น้ำมูกเปลี่ยนสี: มักมีน้ำมูกข้นเหนียว สีเหลืองเขียว หรือมีหนองไหลลงคอ (Post-nasal drip)
• ปวดหน่วงใบหน้า: เจ็บตึงบริเวณหน้าผาก หัวตา โหนกแก้ม หรือปวดฟันบนโดยไม่ทราบสาเหตุ
• การรับกลิ่นแย่ลง: อาหารไม่อร่อย ได้กลิ่นลดลงหรือไม่ค่อยได้กลิ่นเลยเนื่องจากบวมปิดกั้นทางเดินกลิ่น
• ไอเรื้อรังและเจ็บคอ: มักมีอาการไอช่วงกลางคืนหรือตอนเช้าจากเสมหะที่ไหลลงคอ

วิธีรักษาและการดูแลตัวเองในชีวิตประจำวัน

การรักษาภาวะนี้ต้องอาศัยความอดทนและการดูแลอย่างต่อเนื่อง เพราะไม่ใช่แค่การกินยาแก้แพ้แล้วจะหายขาด โดยแพทย์มักจะมีแนวทางหลักๆ ดังนี้

การล้างจมูกด้วยน้ำเกลือเป็นประจำ

วิธีนี้คือหัวใจสำคัญ ช่วยชะล้างน้ำมูกเหนียวข้น หนอง และสิ่งสกปรก รวมถึงสารก่อภูมิแพ้ออกไปจากโพรงจมูก ทำให้เยื่อบุจมูกยุบบวมและหายใจโล่งขึ้นอย่างเห็นได้ชัด แนะนำให้ทำวันละสองครั้งเช้าและเย็น

การใช้ยาพ่นจมูกสเตียรอยด์

ยาพ่นกลุ่มนี้มีความปลอดภัยสูงเพราะออกฤทธิ์เฉพาะที่ ช่วยลดการอักเสบเรื้อรังของเยื่อบุโพรงจมูกได้ดีเยี่ยม แต่ต้องใช้ติดต่อกันตามที่แพทย์แนะนำจึงจะเห็นผลชัดเจน ไม่ควรซื้อยาพ่นยาลดบวมทั่วไปมาใช้เองนานเกินไป เพราะอาจทำให้เกิดภาวะดื้อยาและเยื่อบุจมูกยิ่งบวมถาวร

การปรับสิ่งแวดล้อมรอบตัว

พยายามหลีกเลี่ยงฝุ่น ควัน บุหรี่ สารเคมีที่มีกลิ่นฉุน และไรฝุ่นในห้องนอน หากอากาศแห้งหรืออยู่ในห้องแอร์ อาจใช้เครื่องทำความชื้นร่วมด้วยเพื่อให้เยื่อบุจมูกไม่แห้งและระคายเคืองง่าย

เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจอย่างละเอียด

หากคุณดูแลตัวเองเบื้องต้น ล้างจมูก และหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นแล้ว อาการยังไม่ดีขึ้นภายในสองถึงสามสัปดาห์ หรือมีไข้สูง ปวดศีรษะรุนแรง ตาบวมพร่ามัว ควรรีบมาพบแพทย์เฉพาะทางด้านหู คอ จมูก เพื่อส่องกล้องตรวจดูสภาพภายในโพรงจมูกอย่างละเอียด หรืออาจต้องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์เพิ่มเติม เพื่อวางแผนการรักษาที่ตรงจุดและป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจลุกลามได้ครับ