เป็นหวัดเรื้อรังไม่หายสักที? เช็กด่วนว่าคุณกำลังเผชิญกับภาวะโพรงจมูกอักเสบติดเชื้อเรื้อรังอยู่หรือเปล่า

หลายคนมักคิดว่าอาการคัดจมูก น้ำูกไหล หรือปวดหน่วงบริเวณใบหน้าเป็นแค่เรื่องธรรมดาของภูมิแพ้ เดี๋ยวทานยา พักผ่อนไม่นานก็คงหาย แต่ถ้าอาการเหล่านี้เป็นๆ หายๆ ลากยาวเกินสัปดาห์ หรือบางทีอยู่ยาวเป็นเดือนจนรบกวนการนอนและการใช้ชีวิตประจำวัน นั่นอาจไม่ใช่แค่ภูมิแพ้ธรรมดาแล้ว แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนจาก ภาวะโพรงจมูกอักเสบติดเชื้อเรื้อรัง ที่กำลังเล่นงานอยู่

ทำไมภูมิแพ้ธรรมดาถึงกลายร่างเป็นการติดเชื้อเรื้อรัง

เวลาที่เยื่อบุโพรงจมูกของเราอักเสบ ไม่ว่าจะมาจากฝุ่นละออง อากาศเปลี่ยน หรือภูมิแพ้เดิมที่มีอยู่ ร่างกายจะผลิตเมือกออกมามากกว่าปกติ ปกติแล้วโพรงจมูกจะมีรูระบายเล็กๆ เพื่อระบายอากาศและของเหลว แต่พอเยื่อบุบวมมากๆ รูพวกนี้ก็จะถูกปิดกั้น

เมื่อของเหลวระบายออกไม่ได้ มันก็คั่งค้างอยู่ข้างใน กลายเป็นบ่อเกิดชั้นดีให้เจ้าแบคทีเรียตัวร้ายเข้ามาอาศัยและเติบโตจนเกิดการติดเชื้อซ้ำซ้อน ยิ่งทิ้งไว้นาน เยื่อบุยิ่งหนาตัวขึ้น รูระบายยิ่งแคบลง วงจรอุบาทว์นี้จึงทำให้การอักเสบกลายเป็นเรื้อรังในที่สุด

สังเกตตัวเองด่วน อาการแบบไหนเข้าข่ายโพรงจมูกอักเสบเรื้อรัง

ถ้าคุณมีอาการเหล่านี้ต่อเนื่องกันเกิน 12 สัปดาห์ หรือ 3 เดือนเต็ม โดยไม่หายขาด ควรเริ่มระวังตัวได้แล้ว

• คัดจมูกแน่นจมูกตลอดเวลา หายใจไม่ออก ต้องอ้าปากหายใจอยู่บ่อยๆ
• น้ำมูกเปลี่ยนสี จากใสๆ กลายเป็นสีเหลืองเขียวข้น และบางทีก็ไหลยลงคอ
• เจ็บปวดหน่วงๆ บริเวณหน้าผาก หัวตา โหนกแก้ม หรือปวดร้าวไปถึงฟันบน
• การรับกลิ่นแย่ลง อาหารจานโปรดที่เคยหอมกลับไม่ได้กลิ่น หรือกลิ่นเพี้ยนไปจากเดิม
• ลมหายใจมีกลิ่นเหม็น ทั้งที่แปรงฟันและดูแลช่องปากเป็นอย่างดีแล้ว
• ไอเรื้อรังและปวดหัว มักเป็นอาการแถมท้ายในช่วงตื่นนอนตอนเช้า

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเพื่อบรรเทาความทรมาน

ในระหว่างที่รอมาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด มีวิธีง่ายๆ ที่ช่วยให้โพรงจมูกโล่งขึ้นและลดการอักเสบได้

• ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือเป็นประจำ ช่วยชะล้างน้ำมูกข้น หนอง และสิ่งสกปรกออกจากโพรงจมูกโดยตรง ทำให้เยื่อบุจมูกยุบบวมและหายใจโล่งขึ้น
• ดื่มน้ำอุ่นมากๆ น้ำจะช่วยละลายเสมหะและน้ำมูกที่เหนียวข้นให้ระบายออกได้ง่ายขึ้น
• ใช้วิธีสูดไอระเหยน้ำอุ่น หาชามน้ำร้อนมาตั้งแล้วสูดไอออนอุ่นๆ เข้าทางจมูก ช่วยลดอาการคัดแน่นได้ดี
• หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น งดบุหรี่ ควันพิษ ฝุ่นละออง และสารเคมีที่ระคายเคืองทางเดินหายใจ

วิธีรักษาจากแพทย์เมื่ออาการไม่ยอมหาย

ถ้าดูแลตัวเองเบื้องต้นแล้วไม่ดีขึ้น การมาพบแพทย์หู คอ จมูก คือทางออกที่ดีที่สุด เพราะแพทย์ต้องหาสาเหตุที่แท้จริง โดยการใช้กล้องส่องตรวจโพรงจมูก หรืออาจต้องทำเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) เพื่อดูความรุนแรง

การรักษาจะเริ่มจากการใช้ยาพ่นจมูกสเตียรอยด์เพื่อลดอาการบวมของเยื่อบุ ร่วมกับการใช้ยาปฏิชีวนะในกรณีที่มีการติดเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งต้องทานให้ครบโดสตามที่แพทย์สั่ง ห้ามหยุดยาเองเด็ดขาด แม้ว่าอาการจะดีขึ้นแล้วก็ตาม เพื่อป้องกันเชื้อดื้อยา

สำหรับบางคนที่ใช้ยาเต็มที่แล้วโพรงจมูกยังตีบตัน มีริดสีดวงจมูกอุดกั้น หรือมีโครงสร้างทางกายวิภาคผิดปกติ แพทย์อาจพิจารณาเรื่องการผ่าตัดส่องกล้องโพรงจมูก (FESS) เพื่อเปิดทางระบายให้กว้างขึ้น ซึ่งเป็นการรักษาที่ตรงจุดและฟื้นตัวได้ไว