ทำไมการไถฟีดโซเชียลถึงทำให้เราไม่มีความสุข: เข้าใจภาวะวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้าจากการเปรียบเทียบ

ชีวิตที่ถูกคัดมาแต่ด้านดีในหน้าจอ ทำไมถึงทำร้ายเราได้ขนาดนี้?

หลายครั้งที่หมอนั่งตรวจคนไข้ในคลินิก แล้วมีคนไข้เดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการนอนไม่หลับ ใจสั่น หรือรู้สึกไร้ค่า ทั้งที่ชีวิตในความเป็นจริงก็ไม่ได้แย่ แต่เมื่อถามลึกลงไป มักจะได้คำตอบที่คล้ายกันคือการใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการดูชีวิตคนอื่นบนโซเชียลมีเดีย จนนำไปสู่ ภาวะวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้าจากการเปรียบเทียบชีวิตตนเองบนโลกออนไลน์ อย่างไม่รู้ตัว

กลไกทางสมอง เมื่อเราเห็นคนอื่นดีกว่า แล้วรู้สึกแย่กับตัวเอง

ตามธรรมชาติมนุษย์เราเป็นสัตว์สังคมที่ชอบเปรียบเทียบตัวเองกับคนรอบข้างอยู่แล้ว แต่ในยุคนี้เราไม่ได้เปรียบเทียบแค่กับเพื่อนข้างบ้าน แต่เรากำลังเอาชีวิตทั้งชีวิตของเรา ไปเทียบกับไฮไลต์รีล หรือช่วงเวลาที่ดีที่สุดที่คนอื่นเลือกมาโชว์บนหน้าจอเพียงไม่กี่วินาที สมองของเราได้รับข้อมูลที่บิดเบือนไปจากความเป็นจริงซ้ำๆ จนเกิดความรู้สึกว่าเรากำลังพ่ายแพ้หรือล้มเหลวในเกมชีวิตนี้

เช็กสัญญาณเตือน ว่าโซเชียลเริ่มทำร้ายสุขภาพจิตแล้ว

หากคุณเริ่มมีอาการเหล่านี้ หมออยากให้ลองสังเกตตัวเองดูสักนิด:

• รู้สึกหงุดหงิดหรือว่างเปล่าทันทีที่กดปิดแอปพลิเคชัน
• หมกมุ่นอยู่กับการนับยอดไลก์ หรือยอดคอมเมนต์จนส่งผลต่ออารมณ์ในวันนั้น
• นอนไม่หลับเพราะมัวแต่คิดว่าทำไมคนอื่นถึงดูประสบความสำเร็จเร็วกว่าเรา
• เริ่มตีตัวออกห่างจากเพื่อนในชีวิตจริง เพราะรู้สึกว่าไม่มีอะไรน่าอวดเหมือนคนอื่น
• มีความรู้สึกผิดหรือรู้สึกว่าตัวเองไม่ดีพอแม้จะพยายามทำเต็มที่แล้ว

วิธีดึงตัวเองกลับมาจากหลุมพรางของการเปรียบเทียบ

การแก้ไขไม่ได้หมายความว่าต้องเลิกเล่นโซเชียลไปเลย แต่เป็นการปรับความสัมพันธ์ระหว่างเรากับหน้าจอให้สมดุลขึ้น:

ล้างบางรายชื่อที่เราติดตาม

อะไรที่ดูแล้วบั่นทอนจิตใจ หรือดูแล้วทำให้รู้สึกแย่กับตัวเองตลอดเวลา ให้กดเลิกติดตามหรือปิดกั้นการมองเห็นทันที เรามีสิทธิ์เลือกรับเฉพาะคอนเทนต์ที่ให้พลังงานบวกและเป็นประโยชน์กับชีวิตเราเท่านั้น

กำหนดเวลาพักจากโลกดิจิทัล

ในหนึ่งวันควรมีช่วงเวลาที่เราวางโทรศัพท์ลงอย่างจริงจัง โดยเฉพาะช่วงเช้าหลังตื่นนอนและช่วงก่อนเข้านอน เพื่อให้สมองได้พักจากการรับข้อมูลมหาศาลและกลับมาอยู่กับความเป็นจริง

เปลี่ยนเป้าหมายจากการดูคนอื่น มาโฟกัสที่ความก้าวหน้าของตัวเอง

จดบันทึกสิ่งเล็กๆ ที่ทำสำเร็จในแต่ละวันแทนการมองหาความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่ของคนอื่น ความสุขที่ยั่งยืนไม่ได้เกิดจากการเป็นคนที่ดีที่สุดในโลกออนไลน์ แต่เกิดจากการที่เราได้เป็นคนที่ดีขึ้นกว่าตัวเราเองในเมื่อวาน

เมื่อไหร่ที่ความกังวลกลายเป็นเรื่องที่ต้องปรึกษาหมอ

ถ้าหากความรู้สึกแย่จากการเปรียบเทียบเริ่มส่งผลกระทบต่อกิจวัตรประจำวัน เช่น กินไม่ได้ นอนไม่หลับ ขาดสมาธิในการทำงาน หรือมีความคิดอยากทำร้ายตัวเอง นั่นเป็นสัญญาณเตือนว่าภาวะวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้าจากการเปรียบเทียบชีวิตตนเองบนโลกออนไลน์ อาจไม่ใช่เรื่องเล็กน้อยที่จัดการเองได้อีกต่อไป การเข้ามาพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญจะช่วยให้คุณมองเห็นปัญหาได้ชัดเจนขึ้นและก้าวผ่านมันไปได้เร็วขึ้นครับ