โรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ตามฤดูกาลในทารก: เมื่อเจ้าตัวเล็กจามและคัดจมูกตอนเปลี่ยนฤดู

ลูกน้อยจามบ่อยตอนเปลี่ยนฤดู: สัญญาณเตือนที่พ่อแม่ต้องรู้

เวลาอากาศเริ่มเปลี่ยน เดี๋ยวร้อน เดี๋ยวฝน หรือลมหนาวโชยมา ผู้ใหญ่อย่างเรามักจะเตรียมรับมือกับอาการภูมิแพ้กันได้ แต่ถ้าเกิดอาการเหล่านี้กับลูกน้อยวัยทารกที่ยังพูดบอกไม่ได้ว่ารู้สึกอย่างไร พ่อแม่อาจจะเริ่มกังวลใจและสับสนว่าตกลงลูกเป็นหวัดธรรมดาหรือกำลังเผชิญกับโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ตามฤดูกาลในทารกกันแน่

ในฐานะหมอที่ตรวจเด็กเล็กบ่อยๆ คำถามที่ได้ยินเสมอคือลูกยังเล็กแค่นี้ทำไมถึงเป็นภูมิแพ้ได้ ความจริงแล้วระบบภูมิคุ้มกันของทารกยังพัฒนาอยู่มาก เมื่อเจอสิ่งกระตุ้นในอากาศตามฤดูกาล เช่น ละอองเกสรดอกไม้ สปอร์เชื้อรา หรือแม้แต่ไรฝุ่นที่กระจายตัวตามช่วงเวลาของปี ก็สามารถกระตุ้นเยื่อบุจมูกของเด็กให้เกิดการอักเสบและแสดงอาการออกมาได้ทันที

ลูกจาม น้ำใสไหล คัดจมูก: อาการแบบนี้ใช่ภูมิแพ้หรือแค่วัดธรรมดา

การแยกแยะระหว่างหวัดทั่วไปกับภูมิแพ้ตามฤดูกาลในทารกเป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะการรักษาและการดูแลต่างกันค่อนข้างมาก โดยทั่วไปอาการของภูมิแพ้จะมีจุดสังเกตที่ชัดเจนดังนี้

• จามติดๆ กันหลายครั้ง: โดยเฉพาะเวลาตื่นนอนตอนเช้าหรือเวลาเปลี่ยนผ่านไปเจออากาศเย็น
• น้ำมูกใสและไหลไม่หยุด: ต่างจากหวัดที่มักจะมีน้ำมูกข้นเหลืองหรือเขียวร่วมด้วย และมักไม่มีไข้
• คัดจมูกจนหายใจคร่อดแคร่ด: ทำให้ลูกดูอึดอัดเวลานอน หลับไม่สนิท หรือตื่นมาร้องกวนบ่อย
• ขยี้ตาหรือจมูกบ่อยๆ: เด็กทารกอาจจะแสดงออกด้วยการเอาหน้าไปถูหมอน หรือเอามือขยี้จมูกและดวงตาเพราะอาการคัน

ไขข้อข้องใจ: ทำไมทารกตัวแค่นี้ถึงเป็นภูมิแพ้ได้

หลายคนสงสัยว่าทารกเพิ่งเกิดไม่นาน ทำไมถึงเป็นโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ตามฤดูกาลในทารกได้ สาเหตุหลักมาจากพันธุกรรมร่วมกับสิ่งแวดล้อม หากพ่อหรือแม่มีประวัติเป็นภูมิแพ้ โอกาสที่ลูกจะรับยีนนี้มาก็สูงขึ้น เมื่อเยื่อบุจมูกของทารกสัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้ตามฤดูกาล ร่างกายจะหลั่งสารฮีสตามีนออกมา ทำให้เกิดอาการบวมอักเสบในโพรงจมูกทันที

วิธีดูแลลูกรักเมื่ออาการภูมิแพ้กำเริบตามฤดูกาล

เมื่อลูกมีอาการคัดจมูก น้ำมูกไหลจากภูมิแพ้ สิ่งที่พ่อแม่ทำได้ทันทีเพื่อบรรเทาความอึดอัดให้ลูกน้อยมีดังนี้

• ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ: สำหรับทารก การหยดน้ำเกลือปราศจากเชื้อลงในโพรงจมูกตามคำแนะนำของแพทย์ จะช่วยเจือจางน้ำมูกเหนียวข้น ทำให้ลูกหายใจโล่งขึ้น
• ใช้เครื่องทำความชื้นในห้องนอน: ช่วยลดความแห้งของอากาศที่ไปกระตุ้นเยื่อบุจมูก แต่ต้องหมั่นทำความสะอาดเครื่องอย่างสม่ำเสมอเพื่อไม่ให้1เป็นแหล่งสะสมของเชื้อรา
• หลีกเลี่ยงสารกระตุ้นรอบตัว: ปิดหน้าต่างในช่วงที่ละอองเกสรหรือฝุ่นละอองหนาแน่น งดการใช้สเปรย์น้ำหอม น้ำยาทำความสะอาดที่มีกลิ่นฉุน หรือควันบุหรี่ใกล้ตัวเด็ก

อาการแบบไหนของลูกที่ควรพามาพบแพทย์ทันที

แม้โรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ตามฤดูกาลในทารกจะไม่ใช่โรคอันตรายร้ายแรง แต่หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ดูแล อาจส่งผลต่อการนอนหลับและการเจริญเติบโตของเด็กได้ พ่อแม่ควรพามาพบแพทย์โดยด่วนหากมีอาการเหล่านี้

• ลูกหายใจลำบาก หายใจแรงจนซี่โครงบุ๋ม หรือปีกจมูกบาน
• มีอาการหอบเหนื่อยร่วมด้วย มีเสียงวี๊ดตอนหายใจออก
• น้ำมูกเปลี่ยนเป็นสีเขียวข้นและมีไข้สูง ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อแทรกแซง
• ลูกดูซึมลง ไม่ยอมกินนม หรือตื่นยากกว่าปกติ