ทำไมกินเท่าไรก็ไม่อ้วน? เจาะลึกภาวะน้ำหนักตัวต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐาน

ผอมเกินไปใช่ไหม? วิธีเช็กว่าเราเข้าข่ายน้ำหนักน้อยเกินจริงหรือเปล่า

หลายคนมักได้รับคำชมว่าหุ่นดี แต่จริงๆ แล้วอาจกำลังเผชิญกับ ภาวะน้ำหนักตัวต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐาน อยู่ก็ได้ การประเมินตัวเองเบื้องต้นทำได้ง่ายๆ ด้วยการคำนวณค่าดัชนีมวลกาย หรือ BMI โดยนำน้ำหนักตัวเป็นกิโลกรัม หารด้วยส่วนสูงเป็นเมตรยกกำลังสอง หากผลลัพธ์ที่ได้ต่ำกว่า 18.5 นั่นคือสัญญาณเตือนว่าร่างกายอาจกำลังขาดสารอาหารหรือมีพลังงานไม่เพียงพอต่อความต้องการ

สาเหตุที่ทำให้บางคนกินเท่าไรก็ไม่ยอมขึ้นสักที

เรื่องนี้ไม่ได้มีแค่เรื่องของการเผาผลาญที่เร็วเกินไปเท่านั้น แต่ยังมีปัจจัยอื่นที่ซ่อนอยู่ เช่น

• พันธุกรรม: ครอบครัวที่มีรูปร่างผอมบางมักถ่ายทอดลักษณะระบบเผาผลาญที่ทำงานไวมาให้
• การเจ็บป่วยแฝง: โรคบางอย่าง เช่น ต่อมไทรอยด์ทำงานเกิน เบาหวานชนิดที่ 1 หรือโรคในระบบทางเดินอาหาร ส่งผลให้ร่างกายดูดซึมสารอาหารได้ไม่เต็มที่
• ปัญหาสุขภาพจิต: ความเครียดเรื้อรังหรือความวิตกกังวลมักทำให้ความอยากอาหารลดลงอย่างมาก
• การใช้พลังงานสูงเกินไป: ผู้ที่ออกกำลังกายหนักมากแต่ได้รับสารอาหารไม่เพียงพอต่อการซ่อมแซมร่างกาย

ภาวะน้ำหนักน้อย ส่งผลกระทบอย่างไรต่อร่างกายบ้าง?

การมีน้ำหนักตัวต่ำกว่าเกณฑ์ไม่เพียงแต่ทำให้ดูซูบซีด แต่ยังตามมาด้วยความเสี่ยงด้านสุขภาพในระยะยาวที่ต้องระวัง

• ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ: ร่างกายขาดสารอาหารที่จำเป็นในการสร้างเม็ดเลือดขาว ทำให้เจ็บป่วยง่ายและหายช้า
• มวลกระดูกลดลง: เสี่ยงต่อภาวะกระดูกบางและกระดูกพรุนตั้งแต่อายุยังน้อย
• ปัญหาเรื่องฮอร์โมน: ในผู้หญิงอาจส่งผลให้รอบเดือนมาไม่ปกติหรือมีบุตรยาก เนื่องจากร่างกายมองว่าไม่มีพลังงานเพียงพอสำหรับการตั้งครรภ์
• ภาวะโลหิตจาง: มักพบร่วมกับการขาดวิตามินและแร่ธาตุที่จำเป็น ทำให้รู้สึกอ่อนเพลียตลอดเวลา

ปรับพฤติกรรมการกินอย่างไรให้เพิ่มน้ำหนักแบบสุขภาพดี

การเพิ่มน้ำหนักไม่ได้หมายถึงการกินอาหารขยะให้มากที่สุด แต่คือการปรับให้ร่างกายได้รับพลังงานที่มีคุณภาพ

เน้นอาหารพลังงานสูงที่มีประโยชน์

เลือกทานอาหารที่ให้พลังงานหนาแน่นแต่เต็มไปด้วยสารอาหาร เช่น ถั่ว อะโวคาโด ปลาที่มีไขมันดี ธัญพืชไม่ขัดสี และไขมันจากพืช เพื่อเพิ่มแคลอรี่ในแต่ละมื้อโดยไม่ทำร้ายหลอดเลือด

เพิ่มความถี่ของมื้ออาหาร

หากเป็นคนทานน้อยในมื้อเดียว ให้แบ่งทานเป็นมื้อย่อย 5-6 มื้อต่อวัน แทนการอัดแน่นใน 3 มื้อหลัก วิธีนี้จะช่วยให้ร่างกายได้รับพลังงานสม่ำเสมอโดยไม่รู้สึกจุกเสียดจนเกินไป

ออกกำลังกายเพื่อสร้างกล้ามเนื้อ

การเน้นเวทเทรนนิ่งจะช่วยให้พลังงานที่ได้รับไปสร้างเป็นกล้ามเนื้อแทนที่จะเป็นไขมันสะสม ซึ่งส่งผลให้รูปร่างดูสมส่วนและแข็งแรงขึ้นอย่างยั่งยืน

เมื่อไรที่ควรตัดสินใจมาปรึกษาหมอ?

หากลองปรับพฤติกรรมการกินและออกกำลังกายแล้วน้ำหนักยังไม่ขยับ หรือมีอาการผิดปกติร่วมด้วย เช่น ผมร่วง ผิวแห้ง อ่อนเพลียจนใช้ชีวิตลำบาก หรือรอบเดือนขาดหายไปนานกว่า 3 เดือน ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจเลือดหรือหาโรคแฝงที่อาจเป็นสาเหตุสำคัญของ ภาวะน้ำหนักตัวต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐาน จะได้แก้ไขให้ตรงจุดและปลอดภัยที่สุด