ทำไมคนเราถึงชอบกลั่นแกล้งผู้อื่น? เจาะลึกต้นตอพฤติกรรมการกลั่นแกล้งผู้อื่นหรือ Bullying

ทำไม Bullying ถึงเป็นเรื่องใกล้ตัวที่มากกว่าแค่การล้อเล่น

หลายครั้งที่หมอพบคนไข้ในคลินิกเดินเข้ามาปรึกษาเรื่องปัญหาสุขภาพจิต โดยมีต้นเหตุมาจากความเครียดในโรงเรียนหรือที่ทำงาน และหนึ่งในปัญหาที่พบได้บ่อยแต่กลับถูกละเลยคือ พฤติกรรมการกลั่นแกล้งผู้อื่นหรือ Bullying หลายคนอาจมองว่าเป็นเพียงการหยอกล้อกันตามประสา แต่ในทางการแพทย์แล้ว นี่คือพฤติกรรมที่ส่งผลกระทบต่อสภาพจิตใจและร่างกายอย่างรุนแรง และเราจำเป็นต้องทำความเข้าใจกลไกของมันให้มากขึ้น

กลไกในใจของผู้ที่ชอบกลั่นแกล้งคนอื่น

คนจำนวนไม่น้อยตั้งคำถามว่า อะไรทำให้คนคนหนึ่งเลือกที่จะทำร้ายจิตใจผู้อื่นซ้ำๆ จากมุมมองทางจิตวิทยา พฤติกรรมนี้มักไม่ได้เกิดจากความเกลียดชังเพียงอย่างเดียว แต่มักเป็นผลมาจากปัจจัยภายในตัวผู้กระทำเอง เช่น

• การขาดความภาคภูมิใจในตนเองหรือ Self-esteem ที่ต่ำ ทำให้ต้องกดคนอื่นให้ต่ำลงเพื่อดึงระดับความรู้สึกของตนเองให้สูงขึ้น
• การเติบโตมาในสภาพแวดล้อมที่ใช้ความรุนแรงในการแก้ไขปัญหา ทำให้เรียนรู้ว่านั่นคือวิธีการแสดงอำนาจ
• ความต้องการการยอมรับจากกลุ่มเพื่อน หรือต้องการเป็นศูนย์กลางของความสนใจ
• การขาดทักษะในการควบคุมอารมณ์และขาดความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น หรือที่เรียกว่า Empathy

ผลกระทบที่มองไม่เห็นแต่ฝังลึกในเหยื่อ

สำหรับผู้ที่ตกเป็นเหยื่อของการกลั่นแกล้ง พฤติกรรมการกลั่นแกล้งผู้อื่นหรือ Bullying ไม่ได้จบลงแค่ในตอนที่ถูกกระทำ แต่บาดแผลทางใจมักจะติดตัวไปนาน ส่งผลให้เกิดอาการดังนี้

• ภาวะวิตกกังวลเรื้อรัง จนส่งผลต่อการนอนหลับและการกิน
• อาการทางกายที่หาสาเหตุไม่พบ เช่น ปวดท้องเรื้อรัง หรือปวดหัวบ่อยครั้งจากความเครียดสะสม
• ภาวะซึมเศร้า หรือความรู้สึกไร้ค่าในตัวเอง
• การแยกตัวออกจากสังคม เพราะสูญเสียความมั่นใจในการเข้าหาผู้อื่น

เราจะรับมือกับสถานการณ์นี้ได้อย่างไร

เมื่อพบว่ามีการกลั่นแกล้งเกิดขึ้น สิ่งสำคัญที่สุดคือการไม่นิ่งเฉย สำหรับผู้ที่ถูกกระทำ การหาคนรับฟังที่ไว้ใจได้หรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตเป็นก้าวแรกที่สำคัญมาก ส่วนสำหรับผู้ที่มีพฤติกรรมชอบกลั่นแกล้ง การได้รับคำปรึกษาเพื่อสำรวจต้นตอของความต้องการในใจจะช่วยให้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมไปในทางที่ดีขึ้นได้ การมองโลกด้วยความเข้าใจและการสื่อสารอย่างเปิดใจ คือกุญแจสำคัญที่จะหยุดวงจรการทำร้ายกันนี้