รู้จักเชื้อไวรัสเอชพีวีสายพันธุ์ความเสี่ยงต่ำ: ไม่ใช่มะเร็ง แต่วางใจไม่ได้นะ

ได้ยินผลตรวจเจอเชื้อ HPV แต่อย่าเพิ่งตกใจจนเกินไป

เวลาที่คนไข้เข้ามาฟังผลตรวจภายในแล้วเจอว่ามีเชื้อเอชพีวี (HPV) ส่วนใหญ่จะหน้าถอดสีและนึกถึงโรคร้ายแรงขึ้นมาทันที เพราะเรามักได้ยินกันบ่อยๆ ว่าเจ้าไวรัสตัวนี้คต้นเหตุมะเร็งปากมดลูก แต่ในทางการแพทย์ เราแบ่งเจ้าเชื้อตัวนี้ออกเป็นหลายสายพันธุ์มากๆ ครับ ซึ่งกลุ่มที่เราจะคุยกันวันนี้คือ เชื้อไวรัสเอชพีวีสายพันธุ์ความ เสี่ยงต่ำ ที่หน้าตาและพฤติกรรมของมันไม่ได้โหดร้ายถึงขั้นก่อมะเร็ง แต่ก็สร้างความน่ารำคาญและปัญหาผิวหนังได้ไม่น้อยเลยทีเดียว

หน้าตาและพฤติกรรมของเชื้อกลุ่มนี้เป็นอย่างไร?

ถ้าเปรียบเทียบให้เห็นภาพง่ายๆ เชื้อ HPV สายพันธุ์ความเสี่ยงต่ำเนี่ย เปรียบเสมือนเด็กเกเรแถวบ้าน ที่ชอบสร้างความปั่นป่วน ก่อกวนให้ผิวหนังหรือเยื่อบุบริเวณจุดซ่อนเร้นเกิดตุ่มหรือติ่งเนื้อขึ้นมา แต่ไม่ได้ถึงขั้นทำลายสุขภาพร่างกายจนถึงแก่ชีวิต โดยสายพันธุ์ที่เป็นตัวการหลักที่เราเจอ บ่อยในคลินิกก็คือสายพันธุ์ 6 และ 11 ซึ่งเจ้าสองตัวนี้รับหน้าที่ดูแลเจ้าก้อนตุ่มเนื้อที่เราคุ้นเคยกันดีนั่นเองครับ

ติ่งเนื้อหน้าตาแปลกๆ ที่เรียกว่าหูดหงอนไก่ เกิดจากอะไร?

เวลาที่เชื้อกลุ่มนี้หลุดเข้ามาฝังตัวที่ผิวหนังบริเวณอวัยวะเพศหรือทวารหนัก มันจะกระตุ้นให้เซลล์ผิวหนังบริเวณนั้นแบ่งตัวผิดปกติจนกลายเป็นตุ่มเล็กๆ แล้วค่อยๆ โตขึ้น ขยายตัวจนมีลักษณะคล้ายดอกกะหล่ำหรือหงอนไก่ ซึ่งนี่คืออาการยอดฮิตของ เชื้อไวรัสเอชพีวีสายพันธุ์ความ เสี่ยงต่ำ ที่คนไข้มักจะสังเกตเห็นด้วยตัวเองเวลามีเพศสัมพันธ์หรือตอนอาบน้ำ แม้ว่ามันจะไม่คันและมักไม่เจ็บ แต่เรื่องความสวยงามและความมั่นใจนี่หายไปหมดเลยครับ

ติดเชื้อนี้แล้วอันตรายไหม จะกลายร่างเป็นมะเร็งหรือเปล่า?

คำถามนี้เป็นสิ่งที่คุณหมอโดนถามบ่อยที่สุด ขอตอบตรงนี้ให้สบายใจเลยว่า โอกาสที่สายพันธุ์ความเสี่ยงต่ำจะกลาย 5 ร่างไปเป็นมะเร็งปากมดลูกนั้นแทบจะไม่มีเลยครับ เพราะระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายของเราเก่งมาก ในคนสุขภาพแข็งแรง เชื้อพวกนี้อาจจะค่อยๆ สงบลงและหายไปเองได้ภายในเวลาหนึ่งถึงสองปี แต่ปัญหาคือระหว่างที่รอมันหาย มันชอบสร้างความกังวลใจ และบางคนปล่อยไว้จนตุ่มลามใหญ่โต จนต้องมาให้คุณหมอช่วยจี้ออกหรือผ่าตัดเล็กเพื่อจัดการเจ้าก้อนพวกนี้ออกไป

วิธีดูแลตัวเองและป้องกันไม่ให้เชื้อมาเยือนซ้ำ

เมื่อตรวจพบแล้ว สิ่งสำคัญที่สุดคือการตั้งสติและดูแลร่างกายให้แข็งแรง เพื่อให้ภูมิต้านทานของเราจัดการกับไวรัสได้ดีขึ้น นอกจากนี้ยังมีแนวทางปฏิบัติที่ช่วยลดปัญหาได้ครับ:

• รีบมาพบแพทย์เพื่อรักษาความผิดปกติ: หากพบตุ่มหรือหูดบริเวณจุดซ่อนเร้น อย่าปล่อยทิ้งไว้หรือหาซื้อยามาทาเอง เพราะอาจทำให้ผิวหนังระคายเคืองหนักกว่าเดิม
• งดกิจกรรมทางเพศชั่วคราว: ระหว่างที่รักษารอยโรค ควรหลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์เพื่อป้องกันการแพร่กระจายเชื้อให้คู่รัก
• ป้องกันด้วยถุงยางอนามัย: แม้จะป้องกันไม่ได้ร้อยเปอร์เซ็นต์เพราะเชื้ออยู่ที่ผิวหนังรอบนอก แต่ก็ช่วยลดความเสี่ยงในการรับเชื้อเพิ่มได้มาก
• ฉีดวัคซีนป้องกัน HPV: ปัจจุบันมีวัคซีนที่ครอบคลุมสายพันธุ์ความเสี่ยงต่ำ ช่วยลดโอกาสการเกิดหูดหงอนไก่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ตรวจภายในและคัดกรองสม่ำเสมอคือเกราะป้องกันที่ดีที่สุด

สุดท้ายนี้ หมออยากบอกว่าการเจอ เชื้อไวรัสเอชพีวีสายพันธุ์ความ เสี่ยงต่ำ ไม่ใช่เรื่องน่าอายและไม่ใช่จุดจบของชีวิตครับ มันเป็นเรื่องธรรมชาติที่เกิดขึ้นได้เมื่อเรามีเพศสัมพันธ์ สิ่งสำคัญคือการหมั่นสังเกตความผิดปกติของร่างกาย และตรวจสุขภาพประจำปีอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้เราจัดการปัญหาได้ตั้งแต่เนิ่นๆ โดยที่คุณหมอคอยดูแลอยู่ข้างๆ เสมอครับ